nosthalgia
@nosthalgia
942 okur puanı
Ocak 2018 tarihinde katıldı
Reklam
eskiden burası sesli düşünme yerimdi, yazıyordum. uzun süredir düşünmediğim için pek bir şey çıkmıyor.
kendinin üst kat kiracısı olmak
insan ara sıra evini yakmalı ve dışarıdan seyretmeli diyordu şule gürbüz, kambur kitabında. bu söz bana tarkovsky'nin offret filmindeki alexander'ın evini yaktığı ve dışarıdan seyrettiği sahneyi hatırlatıyor. (o yakış bana çok acı, çok dokunaklı gelir. başımıza gelen iyi şeylerin tek bir bedeli vardır, en çok anlam yüklediklerimizi feda etmek gibi bir alt inancı barındırması, sezdirmesi bakımından çok kırıcı çok yıkıcı geliyor. ) tanpınar'da ise, bir üst kat kiracısı var. tanpınar, abdullah efendi'yi şöyle tarif eder: "aakikatte abdullah efendi, ömürlerinin sonuna kadar kendileri olmaktan kurtulamayan, nefislerini bir an bile unutamayan, etrafındaki havaya kendilerini en fazla bıraktıkları zamanda bile, içlerinde, tıpkı alt katta geçen bütün şeyleri merakla takip eden bir üst kat kiracısı gibi köşesinde gizli, mütecessis, gayrimemnun ve zalim ikinci bir şahsın mevcudiyetini" hisseden biridir." işte bu üst kat kiracısı onun gardiyanıdır. kendine dışarıdan bakan o gözdür, kendi evini yakar ve dışarıdan seyreder. yine şule gürbüz kıyamet emeklisi'nde diyordu ki insan evini dışarıdan çıkıp bir seyretmeli. şule gürbüz'ün o gençlik ateşi nasıl da küllenmiş yakmayı bırakmış, o ilk on sekizlik telaşlar, hınçlar, öfkeler kalmamış. artık ne olursa, olacak olan da olmuştur bırakmışlığıyla bakmaya başlamış gibi görünüyor. daha bunları yazarken bile aklıma geldi de son mülakatında "bir hal geldi, kendimi bir kabul geldi" diyordu. o dinginliği hissettiren bir şey söylüyor. kafamda bu üç isim o kadar iç içe ki tanpınar'dan bahsedince gürbüz'den, tarkovsky'den bahsetmek mecburiyete dönüşüyor.
bu kitapta beş hikaye bulunuyor ancak ben yalnızca abdullah efendi'nin rüyaları hikayesini incelemek istiyorum.
kitaptaki ilk hikaye, kitabın da adını aldığı abdullah efendi'nin rüyaları. bu
Toprağın sarsıntısı denizin fırtınasına benzemiyor, büsbütün ayrı bir şey, denizde her zaman müteyakkız bulunuyoruz; deniz, biliyoruz ki insanoğlu için güvenilecek bir unsur değildir. Onu başından düşman olarak aldığımız için su bizde mukavemet, müdafaa ve zafer sevkitabii ve ihtiyaçlarını uyandırıyor... Halbuki toprak böyle değil, o insanlığın en güvendiği unsurdur. Saadetini, refahını, emniyetini ona bağlamıştır. Onu her zaman itaatli, müşfik veyahut hiç olmazsa lakayt ve sakin görmeye alışmışızdır. Toprağın sarsılması işte bu emniyetin yıkılmasıdır ve bir dost tarafından hançerlenmeye benzeyen vahim bir hali vardır. Onun için denizden gelen tehlike karşısında atik ve cesaretli kesilen bir insan, topraktan gelen tehlike karşısında maneviyatını kaybetmiş bir sürü şekline giriyor.
