Puan vermedi·80 syf.·
2026 1. kitabı
Francis Bacon’ın "Yeni Atlantis" (New Atlantis) eseri, hem felsefe tarihi hem de bilim kurgu/ütopya edebiyatı için tam bir dönüm noktasıdır. Kitabın adı zaten doğrudan Platon’a (Eflatun) bir naziredir. Platon, Timaios ve Kritias diyaloglarında Atlantis adında, lüks ve kibir yüzünden tanrılar tarafından cezalandırılıp sulara gömülen muazzam bir uygarlıktan bahseder.
Bacon bu esere "Yeni Atlantis" diyerek Platon’a şu mesajı gönderir:
"Senin Atlantis’in gücünü, zenginliğini ve bilgisini kibre, savaşa ve sömürgeciliğe alet ettiği için helak oldu. Benim 'Yeni Atlantis'im ise bilgiyi Allah korkusuyla ve insanlığın hizmetinde kullandığı için ayakta kalacak."
***
Roman, Peru’dan yola çıkan bir geminin Pasifik Okyanusu’nda kaybolmasıyla başlar. Azıkları tükenen, hastalıktan kırılan ve ölümün eşiğine gelen mürettebat, kendilerini haritalarda hiç görünmeyen gizemli bir adanın açıklarında bulur.
Gemicilerin ulaştığı adanın adı Bensalem’dir. Bu isim rastgele seçilmemiş, İbranice iki kelimenin birleşiminden oluşturulmuştur: Ben: "Oğul" anlamına gelir. Salem (Şalem/Selam): "Barış" veya "Kudüs" (Yeruşalim) anlamına gelir. Yani Bensalem, kelime anlamıyla "Barışın Oğlu" veya "Yeni Kudüs" demektir.
***
Gemiciler adaya yanaşmak istediklerinde, diğer klasik ütopyaların aksine vahşi bir dirençle karşılaşmazlar. Aksine, son derece organize, temiz, dindar ve yardımsever bir halkla karşılaşırlar. Kendilerine hemen ilaç, yiyecek ve kalacak yer (Yabancılar Evi) sağlanır.
Bacon burada okuyucuya ilk mesajını verir: İdeal bir toplum, yabancıya korkuyla değil, kurumsallaşmış bir merhamet ve düzenle yaklaşır.
***
Adanın kalbinde olan bilim merkezine Süleyman Evi (Solomon's House) denir. Kitapta adanın eski krallarından Solamona’nın bu merkezi kurduğu ve buraya İsrail Kralı Hz.
Antropolog Lesser'ın seçme makaleleri: teori ve pratikİnceleme
Lesser, 1939'da yazdığı bir makalede, toplumsal gerçekliğin bir bütün olduğunu, psikoloji, ekonomi, tarih gib ayrı bilim dallarına bölünmenin eksikliğini, sadece yardımlaşmalarının bile yeterli olmadığını, temel ve merkezi bir toplum bilimine gereksinim olduğunu söylüyor. Günümüzde bile bu güzel fikir uygulanmayı bekliyor.
Toplumun da insan ilişkilerinden oluştuğunu vurguluyor. Çünkü, ona göre, kapalı, geçirimsiz, sabit topluluk olmadığını, bütün toplulukların, doğrudan veya dolaylı, bir şekilde birbirleriyle ilişki içinde olduğunu düşünüyor. Bu açıdan, herhangi bir topluluğu incelerken, doğal çevresi kadar toplumsal çevresini ve aralarındaki ilişkiyi de dikkate almak gerekir.
Lesser'ın antropolojiye en önemli katkısı, tarihi vurgulaması. Tarihin, toplulukların kurumsal şekilleri içindeki davranışlarına içkin olduğunu düşünüyor. 1933'teki bir makalesinde dediği gibi, insan deneyiminde öne çıkan ne varsa yok olmuyor; bir şekilde kültürün bir parçası oluyor veya kültürün başka yönleri üzerine etki ediyor.
Tarihin yanı sıra, kültürel kurumlar arasındaki ilişki ve bağlantılara önem veriyor. Tarihe önem vermesi araştırmalarına zamansal derinlik kazandırırken, kurumların işlevleri üzerinde durması, incelemelerine eşzamanlılık kazandırıyor. Bu ilişkilerin farklı tarzlarını ve yoğunluklarını inceliyor. Dolayısıyla, işlevsel incelemelerine tarihsel bir yaklaşım getirmiş oluyor.
Lesser'in makalelerinin derlemesinden oluşan bu kitabın teorik kısmından sonra pratik çalışmalarına dair görüşleri geliyor. Teorik makaleleri nasıl günümüz bilimine ışık tutan nitelikteyse, pratik çalışmalarına dair görüşlerini sergilediği bu makaleleri de günümüz toplumsal, kültürel ve siyasal sorunlarına dair ufuk açıcı.
Amerika'daki - yazının yazıldığındaki - mevcut yerlilerin topluma ve
History, Evolution and the Concept of CultureSidney W. Mintz · Cambridge University Press · 20091 okunma
Bazı hikâyeler tam tahmin ettiğin gibi ilerler. Bazılarıysa son sayfada tüm bildiklerini sorgulatır. 🤯
Ters köşeleri seviyorsan, seni sonuna kadar merakta bırakacak 3 kitap önerisini keşfetmeye hazır ol!
Stefan Zweig’in Satranç Romanına Dair İnceleme
20. yüzyıl Avrupa edebiyatının en önemli yazarlarından biri olan Stefan Zweig, Satranç adlı kısa romanında yalnızca bir satranç karşılaşmasını değil, insan ruhunun baskı, yalnızlık ve özgürlük karşısındaki direncini de anlatır. Yazarın ölümünden kısa süre önce tamamladığı bu eser, aynı zamanda Avrupa’nın karanlık bir döneme sürüklendiği yılların psikolojik ve siyasi izlerini taşır.
Roman, New York’tan Buenos Aires’e giden bir gemide geçer. Gemide bulunan dünya satranç şampiyonu Mirko Czentovic ile gizemli Dr. B. arasında gerçekleşen karşılaşma, hikâyenin merkezini oluşturur. Ancak Zweig’in asıl ilgisi satranç oyununun kendisinden çok, bu oyunun insan zihni üzerindeki etkileridir.
Dr. B.’nin geçmişi, romanın en çarpıcı bölümünü oluşturur. Nazi yönetimi tarafından uzun süre tek başına bir odada tutulan Dr. B., akıl sağlığını koruyabilmek için eline geçen bir satranç kitabındaki oyunları ezberler. Zamanla satranç, onun için hem bir kurtuluş aracı hem de bir saplantı hâline gelir. Bu durum, insan zihninin izolasyon altında nasıl bölünebileceğini ve kendi içinde nasıl bir mücadele yaşayabileceğini gözler önüne serer.
Zweig’in anlatımındaki en dikkat çekici özelliklerden biri psikolojik derinliktir. Dr. B.’nin iç dünyası büyük bir ustalıkla işlenirken okuyucu, karakterin zihinsel çözülüşünü ve yeniden toparlanma çabasını yakından hisseder. Satranç tahtası, romanda yalnızca bir oyun alanı değil; akıl ile delilik, özgürlük ile tutsaklık arasındaki mücadelenin sembolüdür.
Eserin bir diğer önemli yönü ise totaliter rejimlere yönelik eleştirisidir. Zweig, doğrudan siyasi söylemlere başvurmadan, bireyin sistematik baskı altında nasıl yıpratıldığını gösterir. Böylece Satranç, yalnızca bir psikolojik roman değil, aynı zamanda insan hakları ve özgürlük üzerine güçlü bir düşünce
Merhaba arkadaşlar
Bugün sizlere "ZÜRAFALARLA BATIYA DOĞRU" kitabından bahsedeceğim.
Bu kitap, yaşanmış gerçek bir olaydan esinlenerek kaleme alınmıştır!
Hikayemiz, 1938 yılının Amerika’sında, Büyük Buhran döneminin en zorlu günlerinde başlıyor. Kıtlığın ve doğal afetlerin hüküm sürdüğü bu çetin yıllarda, bir gemi kazasından mucizevi bir şekilde kurtulan "Oğlan" ve "Kız" adındaki iki zürafanın, New York’tan Güney Kaliforniya’daki San Diego Hayvanat Bahçesi’ne uzanan destansı yolculuğuna tanıklık ediyoruz.
Bu iki narin canlı için özel olarak tasarlanan bir kamyonetle başlayan yolculuk, tahmin edilemeyecek kadar büyük zorlukları da beraberinde getiriyor. Zürafalara bu serüvende üç kişi eşlik ediyor: Kaybedecek hiçbir şeyi kalmamış yetim bir genç olan Woody, huysuz ama kalbi sevgi dolu hayvan bakıcısı Riley ve Amerika’nın ilk kadın gazetecilerinden biri olan Augusta Red. Amerika kıtasını baştan başa geçmek, hiç şüphesiz ki başlı başına bir meydan okumadır.
Yolculuk boyunca Riley’nin katı tutumunun yumuşaması ve Woody ile zürafalar arasında kurulan o masum, derin bağ okuyucunun kalbine dokunuyor. Büyük Buhran’ın yarattığı ekonomik yıkım, çöl fırtınaları, yol güzergahındaki aksilikler ve kötü niyetli insanların saldırıları, kamyondaki herkes için bu serüveni bir "yeniden doğuş" yolculuğuna dönüştürüyor.
Kitabın sonunda yer alan o gerçek fotoğraflar ise hikayenin ruhunu tamamlayarak yaşanmışlığın ağırlığını hissettiriyor. Okuması oldukça dokunaklı ve iz bırakan bir roman.
The Kitap Yayınları 
Seval S. 
İlknur #zürafalarlabatıyadoğru #nostaljikokuluinsann #okudumbi̇tti̇ #thekitapyayınları
The Kitap Yayınları Seval S. İlknur #zürafalarlabatıyadoğru #nostaljikokuluinsann #okudumbi̇tti̇ #thekitapyayınları
Kâtip Bartleby (Bartleby, the Scrivener), Moby Dick'in efsanevi yazarı Herman Melville’in 1853 yılında yayımlanan, modern dünya sistemine ve bürokrasiye karşı yapılmış en özgün, en sarsıcı başkaldırılardan birini içeren ölümsüz uzun öyküsüdür. Varoluşçu edebiyatın ve absürdizmin öncüsü kabul edilen bu eser, Franz Kafka ve Albert Camus gibi dehalara ilham kaynağı olmuştur.
Hikaye, New York’un finans merkezi Wall Street’teki bir hukuk bürosunda geçer. Büro sahibi olan yaşlı ve düzen düşkünü avukat (aynı zamanda anlatıcı), işlerin yoğunluğu nedeniyle Bartleby adında, son derece sessiz, solgun ve mekanik görünümlü bir kâtip işe alır. Bartleby başlangıçta belgeleri kopyalama işini büyük bir sadakat ve hızla yerine getirir. Ancak bir gün, avukat ondan kopyalanmış bir metni kontrol etmek için yardım istediğinde, Bartleby dünya edebiyat tarihinin en ünlü ve en gizemli direniş cümlesini kurar: "Yapmamayı tercih ederim" (I would prefer not to).
Bartleby bu andan sonra hiçbir şeyi protesto etmeden, öfkelenmeden veya kabalaşmadan, sadece pasif bir direnişle bürodaki tüm işleri, ardından taşınmayı ve en sonunda yaşamayı "tercih etmemeye" başlar. Avukatın tüm rasyonel ikna çabaları, öfkesi ve şefkati, Bartleby’nin bu sarsılmaz ve sessiz duvarına çarparak erir.
Melville, bu minimalist öykü üzerinden modern kapitalist sistemin insanı nasıl robotlaştırdığını, yabancılaştırdığını ve ruhunu emdiğini harika bir alegoriyle anlatır. Bartleby, sistemin çarkları dönmeye devam ederken o çarkların arasında duran, ne itaat eden ne de açıkça isyan eden, sadece sistemi kendi eylemsizliğiyle kilitleyen muazzam bir karakterdir. Kâtip Bartleby, bir solukta okunacak ama etkisi ömür boyu sürecek, insanın dünyadaki varoluşunu ve sistemle olan bağını sorgulatan çok derin bir edebi şaheserdir.
Arthur ve Ben, 16 yaşında iki erkektir ve New York'ta yolları kesiştiğinde bunun evrenin bir mesajı olduğuna eminlerdir.
Arthur, annesinin avukatlık şirketinde bir yaz stajı yapabilmek için New York'a gelmiş ve kendini son derece yalnız hissettiği bir yaz geçirmektedir. Ben ise yaz okuluna kaldığı için kendini son derece işe yaramaz hissederken bir de ilişkisinin bitmesiyle baş etmeye çalışmaktadır.
Kitap son derece akıcı olsa da lise çağındaki aşk hikayelerini okumak sanırım artık pek bana göre değil. Bu gerçekliğin farkına varınca biraz üzüldüm. (Yaşlandığımı fark ettim.) Bu kitabı lisedeyken okusaydım gerçekten bayılırdım ve her iki karakterle de derin bağlar kurardım.
Arthur'a pek çok konuda kızdım, özellikle de arkadaşlarına olan tavrı beni fazlasıyla rahatsız etti. Onları görmezden geliyor gibiydi, yalnızca kendi hayatıyla ilgileniyordu ve bu durum benim arkadaşlık anlayışıma ters düştüğünden Arthur'a fazlasıyla gıcık oldum.
Ben'e de kızdığım çok konu vardı fakat Ben, pek çok açıdan 'green flag' olarak tanımlayabileceğimiz bir karakter olduğu için bunları görmezden geliyorum.
Yine de, New York'ta birbirleriyle bağ kurmaya çalışan iki tatlı aşığın hikayesini okumak iyi hissettirdi. Eğer hızlıca okunacak, çerezlik, içinizi ısıtacak bir hikaye okumak istiyorsanız okuyun derim.
4/10.
