Howl
Psikedelik şiirin efsane şairlerinden Allen Ginsberg'ün asit şiirleriyle algının kapılarını ilk araladığı yıllarda bize yansıttığı oda. Howl şiiri Şenol Erdoğan tarafından Türkçeleştirilmiştir. İkra!
BİR ÇOCUĞUN GÖZÜNDEN YANSIYAN BÜYÜLÜ BİR DÜNYA
Eser, Orta Asya’nın sert, büyüleyici ve bir o kadar da amansız coğrafyasına davet eder. Eser, ilk bakışta isimsiz küçük bir çocuğun dünyasını anlatıyor gibi görünse de derinlerde insan doğasını, modernleşmenin sancılarını, toplumsal yozlaşmayı ve yok olan kültürel değerleri evrensel bir düzlemde sorgulayan sarsıcı bir eleştiridir. Aytmatov, çocuk masumiyetinin yetişkinlerin katı ve çıkarcı gerçekliği karşısındaki kırılganlığını işlerken okuyucuya adeta bir insanlık dersi verir. En etkili anlatım stratejisi, olayların isimsiz bir çocuğun gözünden aktarılmasıdır. Yazar, bu saf ve önyargısız bakış açısı sayesinde toplumsal yabancılaşmayı çok daha berrak bir şekilde gözler önüne serer. Toplumun "öteki" olana karşı geliştirdiği dışlayıcı tavır, romandaki ninenin "Bir yabancıyı ne kadar yedirip içirsen yine yabancı kalır." sözünde vücut bulur. Buna karşın çocuk, "Ben başkasının çocuğu olmayı istemezdim." diyerek bu yabancılaşmayı reddeder. Aytmatov’un kurguladığı bu tezat, asıl yabancının ve canavarlaşanın çocuk değil; hırsları, nefretleri ve sınırları olan yetişkinler dünyası olduğunu derinden hissettirir.
Mümin Dede’nin temsil ettiği pasif iyi doğa , yalnızca karakterlerin üzerinde hareket ettiği pasif bir fon veya mekân değildir. Orman, dağlar ve hayvanlar; yaşayan, insanla birlikte sevinen ve acı çeken birer canlı organizmadır. Ağaçlar hunharca kesildiğinde kuşların çığlık çığlığa uçuşması ve ormanın kalbinin sökülüyormuş hissi uyandırması, insanın doğaya verdiği zararın kozmik boyutunu gösterir. Bu evrende doğayla gerçek bir bağ kurabilen yalnızca iki karakter vardır: Çocuk ve dedesi. Çocuğun kayalara isim vermesi, bitkilerle konuşması, modern insanın çoktan unuttuğu "doğayla bütünleşme" arzusunun birer kanıtıdır. Bu bütünleşmenin ve katıksız iyiliğin somut hali ise
Bu yaz yanınızdan ayırmak istemeyeceğiniz kitapları sizin için bir araya getirdik.
💬 Siz olsanız bu listeden hangisiyle başlardınız?
Puan vermedi
Sırf inceleme yazacağım diye
Yıllar sonra üşenmeyip bu kitabı da
Bir kez daha okudum ve yıllar önce
Kaleme aldığım makalemde
ne kadar haklı ve tutarlı olduğumu
bir kez daha anladım.
İlk sayfalarda yer alan
Maymunların da insanlar gibi
içki, sigara, çay, kahve ve tabii
tütün kullandıkları gibi malumatlar ile
Karşı karşıya kalıp acaba beni bu kitapta
İlerleyen sayfalarda ne bekliyor diye
İçten içe bir merak uyandırsa da
Kitabın genelinde zannedilenin aksine
Bilimsel olan veriler değil
sadece Darwin'in gözleme dayalı
Yorum ve karşılaştırmalar yer almaktadır.
Yani öyle müthiş ötesi
Bilimsel veriler bekliyorsanız,
Bu kitap da sizi hayal kırıklığına uğratacaktır.
Zira, Türlerin Kökeni, İnsanın Türeyişi
ve tabii İnsan ve Hayvanda
Duyguların ifade edilmesi kitaplarında
Sadece gözleme ve yoruma dayalı olan
Analizler yer almaktadır.
Kitabın incelemesine gelecek olursak,
İmkânsızlığın Kıyısında Bir Aşk Hikâyesi
"Bir Kürt Sevdim", sadece bir aşk hikâyesi değil; toplumsal sınırların, önyargıların ve kimlik arayışının tam ortasına atılmış bir çığlık gibi. Kitabın sayfalarını çevirirken hissettiğim ilk şey, o derin çaresizlik ve beraberinde gelen amansız umut oldu.
Bu eseri okurken kendi duygularım da hikâyenin geçtiği o coğrafyanın sert ama bir o kadar da büyüleyici iklimine kapıldı. Yazar, sadece iki insan arasındaki bağı değil, o bağın etrafına örülen görünmez duvarları o kadar yalın ve sarsıcı bir dille anlatıyor ki, ister istemez insanın içine işliyor. Aşk, en saf haliyle; ancak üzerine binen kimlik, dil ve geçmiş yükü, o saf duyguyu çoğu zaman bir imtihana dönüştürüyor.
Okurken kendimi, iki farklı dünyanın kesişim noktasında bir köprü kurmaya çalışan o aşıkların yerine koydum. Sevmenin, "öteki" olarak görülen birine kalbini açmanın, toplumun dayattığı o keskin tanımlarla nasıl savaştığını görmek hem hüzünlü hem de düşündürücüydü. Kitap, bana şunu hatırlattı: Aşk bazen sadece iki kişinin arasındaki uyum değil, aynı zamanda dış dünyaya karşı verilen sessiz bir mücadele.
Dili kullanışı o kadar samimi ki, yazar sanki doğrudan benimle, benim acılarımla konuşuyor gibi hissettim. Satır aralarında gizli o sızı; birine bağlanmanın, onunla aynı gökyüzüne bakmanın, ama aynı zamanda onun hikâyesini kendi hikâyenle birleştirememenin yarattığı o derin boşluk... Kitap bittiğinde, zihnimde kalan şey sadece karakterlerin kaderi değil, aşkın tüm insani sınırlarımızdan daha büyük, ama aynı zamanda onların esiri olabilecek kadar da kırılgan olduğu gerçeğiydi.
Sonuç olarak; bu kitap, ön yargılarımızdan arınıp bir insanın kalbine, gerçekten o insanın kim olduğuna bakarak dokunmanın neden bu kadar zor olduğunu, ama neden uğrunda her şeyi göze almaya değer olduğunu anlatıyor. Okuduktan sonra,
Bir tek sen beni anla,beni dinle,kimseler bilmesin bir tek sen bil, bir tek sen konuş hatta konuşma sadece oturalım;sonsuz bir maviliğe dalmış gibi sanki yeniden bahar gelmiş gibi,yanyana uzanıp, sonsuz bir uykuya dalmış gibi...
Romanın merkezinde memur Yakov Petroviç Golyadkin bulunur. Golyadkin, toplum içinde kabul görmek isteyen ancak sürekli aşağılanma, dışlanma ve değersizlik duygularıyla mücadele eden bir karakterdir. Bir süre sonra kendisine fiziksel olarak tamamen benzeyen başka bir Golyadkin ortaya çıkar. Bu “öteki”, kahramanın olmak istediği kişi gibi görünür: girişken, başarılı, sevilen ve sosyal açıdan uyumlu.
Romanın temel teması kimlik bölünmesidir. Golyadkin’in karşısına çıkan “öteki”, aslında onun bastırdığı arzuların, korkuların ve yetersizlik duygularının somutlaşmış hali olarak yorumlanabilir. Bu yönüyle eser, insanın kendi iç çatışmalarıyla mücadelesini anlatır.