özge
@ozgeb
natura non contristatur
Kötülük problemi
İnsanlardan çok daha rasyonel canlılar hayal edebiliriz. Bu canlılarda nosisepsiyon ve kaçınma davranışının acı çekme kapasitesi değil, rasyonel yeti tarafından belirlendiğini düşünebiliriz. Böyle varlıklarda zararlı bir uyaran alınır fakat hissedilmez (en azından acının hissedildiği şekilde) ve rasyonel yeti acı kadar etkili bir biçimde varlığın kaçınma davranışı göstermesini sağlar.
Sayfa 111
Bu yaz yanınızdan ayırmak istemeyeceğiniz kitapları sizin için bir araya getirdik.
💬 Siz olsanız bu listeden hangisiyle başlardınız?
"Başlangıcımız ve sonumuz arasında ne kadar mesafe var! İlki arzunun çılgınlığı ve şehvetin baştan çıkarıcılığı, diğeri, tüm organlarımızın harap oluşu ve çürüyen kadavraların berbat kokusu. Dahası, ikisi arasındaki iyi oluş yolu hep yokuş aşağı gidiyor: Kutsanmış, hayallerle dolu çocukluk, mutlu gençlik, hayatının baharındakilerin çileleri, kırılgan ve çoğu zaman acınası yaşlılık, son hastalığın işkencesi ve sonunda ölümün acısı. Var olmak yanlış bir adım gibi görünmüyor mu?" Arthur Schopenhauer
Sayfa 88
Atacın amacı kağıtları birarada tutmaktır. Varlığı ve özellikleri insanların onu bu işleve yönelik yapmış olmalarıyla açıklanır. Fakat hedefleri olan varlıklar ataçları başka amaçlarla da kullanabilirler. Dolayısıyla, bir atacı açıp, bir ucunu elektronik bir cihazın sıfırlama tuşuna basmak için kullanabiliriz. Ataçlar bu amaçla yapılmamıştır fakat cihazı sıfırlama amacımız için ataca alternatif bir amaç atfedebiliriz. Dahası, hiçbir amaçla yapılmamış nesnelere de bir amaç atfedilebilir. Bir taş parçası, o amaçla yaratılmamış olsa bile çekiç olarak kullanılabilir. Fakat doğanın hiçbir hedefi yoktur. Amaçsız bir şekilde ilerleyen kör bir süreçtir. Varlığımızı amaç edinmediği gibi, onu hiçbir hedef için de kullanmaz.
Sayfa 69
Thomas Nagel, hayatları absürt olabilecek yegane canlıların hayatlarını sadece içeriden değil aynı zamanda dışsal bir perspektiften değerlendirebilenler olduğunu dü şünür. Absürtlüğü ortaya çıkaranın "hayatlarımızı ciddiye alışımızla ciddiye aldığımız her şeyin keyfi ya da müphem olduğuna dair süreğen olasılığın çarpışması" olduğunu; bir farenin hayatının absürt olamayacağını çünkü hayatına dışarıdan bakmasının mümkün olmadığını söyler.
Sayfa 43
Fakat ölüm bazen hayatın devamına kıyasla daha tercih edilir olduğu için intihar, çaresizliğimizin olası çözümlerinden biri olarak seçenekler arasında yer alır. Bu yüzden intiharın (hemen hemen) her zaman akıl dışı olduğuna dair yaygın düşünceyi reddetmeliyiz. İntihar aynı zamanda çoğunlukla değerlendirildiği gibi ahlaki açıdan yanlış da değildir. Gene de akla uygun ve ahlaki açıdan kabul edilebilir olduğunda bile başkaları üzerindeki etkisi yüzünden ve kişinin kendisini yok etmesiyle sonuçlandığı için trajik bir olaydır.
Sayfa 25