Felsefe ya da bilim kitabı okumadım. Zaman bana göre nedir?1000Kitap
Zaman Diye Bir Şey Yoktur
Temel Tezim
Zaman yoktur. İnsan biyolojisi değişir, gelişir, yaşlanır – bunun zamanla hiçbir ilgisi yok. Tamamen vücudun içindeki bir kodun çalışmasıyla ilgili. Hücreler bölünür, hormonlar salgılanır, genetik program işler. Hepsi "şimdi"de olur.
Zaman Dediğiniz Şey Var Mı?
Dünya dönüyor, gece-gündüz oluyor, hava koşulları değişiyor. Biz buna "zaman geçti" diyoruz ama aslında sadece güneşin hareketi, dünyanın konumu. Gece uyumayıp 8 saat gerideki insanlarla konuşuyoruz – sadece konum farkı var, zaman değil. Aynı yerdeyiz, her şey aynı anda.
Zaman İnsanın İcadıdır
Zaman kavramı tamamen bize ait. İşlerimizi koordine etmek, buluşmak, plan yapmak için uydurduğumuz bir araç. Algımız böyle şekillenmiş, yapacak bir şey yok.
Düşünce Deneyi
Hiç hareket etmesek, dünya değişmese, herkes ölse ve tek bir kişi hayatta kalsa... O kişi neye bakarak "zaman geçti" diyecek? Ölme riski var ama referans yok. Zaman diye bir şey kalmıyor.
Geçmiş ve Gelecek Yanılsamadır
Geçmiş diye bir şey yok – sadece unutamadığımız anlar var. Gelecek diye bir şey yok – sadece hayal kurduğumuz, plan yaptığımız anlar var. Gerçek olan sadece anlar. Değişim var, tekrar eden döngüler var.
Vücut Olayları ve Yaşlanma
"Zamanda yaşlanıyoruz" diyorlar. Hayır. Vücut işliyor: Hücreler bölünüyor, telomerler kısalıyor, hormonlar değişiyor. Bunların zamanla ilgisi yok – biyolojik hareket bu.
Sıcaklık Örneği
Öğleden sonra hava ısınıyor. Bu zaman mı? Hayır, güneşin konumu, moleküllerin hızlanması. Termometre sıcaklığı ölçer, ama sıcaklık zaman değildir.
Sürüngen ve omurgasız canlılardan gıcık kapıyorum: Çocukken fide ekiminde elime değen solucanla çığlık atıp o elimi 2-3 gün kullanmadığımı bilirim. Kullanmaya devam etme sebebim de unutkanlıktı. (:
Derste de sülüklere geçince vıcık durmalarına rağmen farklı bir saygı ve hayranlık oluşmuştu. Ama yüz yüze gelecek ya da temas edecek kadar değildi.
Yine de kendimi alıştırmak istedim: "Hayvanın doğal versiyonu bu, senin için kuru ve omurgalı olacak hali yok. Bir de o senle haşır neşir olmaktan çok mu memnun sanki, bir de öyle düşün." deyip arada video falan da izliyordum. İğrenme ve o kusma isteğimi def etmek için. Bir de ailede birine gerçekten o gerekse "Valla ben görüntülerini bile kaldıramıyorum. Nasıl kullanayım, sen başka bir yere git. Ya da böyle kal." diyemezdim. Konu sağlıksa şartları karşılamak için çözüm bulurdum illa ki. Zaten yarım yamalak iş de sevmem.
Hobi ve farklılık sevdasıyla kendimi hazır hâle getirdim. Tanışacağız.
O kadar soruyla biraz darlama olayım da yeni alıyorum kaliteli olmasını isterim ve o da canlı, doğru düzgün bakımını yapmam gerekir. Premses gibi bakacağım. 🌻⭐️Ve de insana kullanacağım yani. Tam ve mükemmel şekilde olması gerekir.
Alınan yere göre değişecek kriterler var mıdır mesela onu da tam bilemediğim için sordum. Bazen soruma tam cevap alamadım ya da anlaşılmadım ama o kişi kimse, yine de sakin davranıp saygıyı bozmamış. Darlama olayını da siparişten sonra fark ettim. Baya yerle iletişime geçmiştim. İhtiyaca göre sayılarını belirledim vs. taa kaç hafta önceden. Çünkü plan ve program ile disiplin böyle çalışıyor ben de. Ve usulünce halledeceğim illa ki.
Sonra benim "İlk kendime yaparım en azından." ile çıktığım yolculuk da çevreden kişiler de istedi. Ve deneyimim olmamasına ya da denek olacaklarını bilmelerine rağmen beni bildikleri
plan program işlerini zihnim özgürlüğümün ihlal edilmesi olarak algılıyor ve bazen bir işe başlamak öyle zorlaşıyor ki.... sanki hapishaneye tıkılacağım...
Ülkemizi yine yeni yılı yabancı ülkeleri taklit ederek kutlamaya çalışan sığ batıcılar ile yeni olan her şeye baştan karşıt olan basmakalıp gelenekçiler arasındaki "Yeni yıl kutlanır mı? Kutlanırsa nasıl kutlanır?" şeklindeki sığ tartışmalar meşgul ederken, 2026 yılı umarım tüm kültürel farklılıkların, insani hassasiyetlerin, medeni tavırların birbirlerine empati, anlayış ve diyalog ile yaklaştığı yepyeni bir başlangıç olur. 2025'in son günlerini 2026'daki önemli olaylara, takip edilesi gelişmelere ve ilgilenilecek mevzulara yeterince hazırlandığımız bir plan-program süreci olarak görmemizi hepimize tavsiye ederim.
İlginizi çekecek bilgiler
bilgi ve gerçeklik
• confirmation bias: sadece duymak istediğimiz bilgiyi görüp diğerlerini yok sayma eğilimi.
• haritanın bölge olmaması: dünyayı anlamak için kullandığımız modellerin asla gerçekliğin kendisi olmaması.
• simülasyon hipotezi: gerçekliğin belki de üst bir gerçeklikte çalıştırılan bir program olması ihtimali.
toplum ve güç mekanizmaları
• panoptikon etkisi: izleniyor olma hissinin davranışları kendiliğinden disipline etmesi.
• hegemonya: bir gücün, zor kullanmadan, kültürle toplumu şekillendirmesi.
• ağ toplumunun mimarisi: gücün artık merkezden değil, bağlantılardan doğması.
insan doğası
• tutarlılık yanılgısı: geçmiş kararlarımıza sadık kalma isteğimizin bizi yanlışta ısrar ettirmesi.
• statü oyunu: insanların farkında bile olmadan görünmez sınıflar ve semboller üzerinden rekabet etmesi.
• özdeşleşme etkisi: anlatılan hikâyelerde kendini görmeye başladığın anda duyguların yön değiştirmesi.
dil, semboller ve anlam
• metaforların düşünceyi şekillendirmesi: “zaman bir nehir” dediğinde zihnin davranışlarını bile değiştirmesi.
• çerçeveleme etkisi: bir cümlenin nasıl söylendiğinin, ne söylendiğinden daha etkili olması.
• göstergebilim: işaretlerin görünmez yapısını çözerek kültürü okumanın gizli anahtarı.
evrim ve insanlaşma
• bilişsel devrim: homo sapiens'in hayal gücü sayesinde devasa toplulukları organize edebilmesi.
• seksüel seçilim: zekâ ve sanatın bile biyolojik bir “etkileme oyunu”ndan doğmuş olabileceği düşüncesi.
• kültürel evrim: genetikten daha hızlı çalışan, davranışları nesilden nesile aktaran görünmez mekanizma.
HKAraştırma-İnceleme Tarih
Kolaylıklar başarı sağlar
Zorluklar kaliteyi ortaya çıkartır
Türklük türkçülük edebiyatı felsefesi yapanlar her ne hikmetse Türkçe bir dil inşaası gerçekleştirmiyorlar
Ki
Bilelim
Bunların zihinleri de katıksız Türkçe
Ruhları da öz be öz Türk
Her neyse
Başarı
Ve
Kalite
Görünen o ki
Biri ön plana çıkınca diğeri geride kalıyor
Peki ne demek kalite/quality
Bilmiyorum
Ama benim için kalite
İnsanda ahlak
Eylemde helallik
Ahlakı ateistleştirip(Allahsızlaştırıp)
Eylemi de yasallıkla ifsad etseler de