Antik Yunan felsefesinin ve tüm batı düşünce tarihinin sarsılmaz kurucu babası Platon’un (Eflatun) İsa'dan önce 4. yüzyılda kaleme aldığı "Devlet" (Politeia), sadece felsefi bir metin ya da antik bir eser değil; siyaset bilimi, sosyoloji, etik ve hukukun temel taşlarını döşeyen, insanlık tarihinin en etkileyici ve zamansız ütopya başyapıtıdır. Eser; Platon'un hocası Sokrates'in başrolde olduğu derin diyaloglar üzerinden, "Adalet nedir?" sorusunun izini sürerken, ideal, kusursuz ve erdemli bir devlet düzeninin nasıl olması gerektiğini makro ve mikro ölçekte inşa eder. Platon; toplumu yöneticiler (filozoflar), koruyucular (askerler) ve üretenler (işçiler/çiftçiler) olarak üç temel sınıfa ayırır ve o efsanevi mottosunu zihinlere kazır: "Ya filozoflar kral olmalı ya da krallar filozof." Eserde yer alan ve insanlığın cehaletini, algı yönetimini epik bir dille anlatan ünlü "Mağara Alagorisi", bugün bile modern medyanın ve manipülasyon sistemlerinin anatomisini çözen dâhice bir metafordur. Platon’un o sorgulayıcı, rasyonel ve her cümlesiyle zihinde yeni bir ufuk açan diyalektik dili; bu eseri sadece bir devlet yönetim rehberi değil, insanın kendi içsel adaletini ve erdemini bulması için yazılmış ölümsüz bir felsefi anıt haline getirir.
Devlet /İnceleme/1000Kitap
Puan vermedi·372 syf.·
2026 53. kitabı
Platon, iki bin küsur yıl öncesinden bugüne uzanan o felsefi parmağını tam da insani zaaflarımızın, adalet arayışımızın ve güç arzumuzun kalbine bastırarak, aslında hepimizin içindeki o "bizi kim, nasıl yönetmeli ve ben kimim?" sorusunun felsefi temelini atıyor. Kitap, sokaklarda ezberleri bozmak için insanlarla tartışan Sokrates’in o meşhur diyaloglarıyla ilerlerken, sadece kağıt üstünde bir rejim tasarımı yapmıyor; insan ruhunun o karmaşık dehlizlerini toplumsal bir haritaya dönüştürüyor. Fikirlerin o sarsıcı ritmini ve meşhur metaforların alt metinlerini açık ederek metnin o sindire sindire keşfedilmesi gereken felsefi hazzını zedelemek istemem; ancak şunu söylemeliyim ki, Platon’un gücü ve iktidarı sadece bilgeliğe, yani felsefeye emanet etme arzusu, bugün bile dünyayı yönetenlerin hırslarını gördükçe içimizi sızlatan zamansız bir meydan okumadır. Kitap boyunca doğrunun ve adaletin peşinden koşarken, aslında dışarıda hayalini kurduğumuz o kusursuz düzenin, önce kendi iç dünyamızdaki o vahşi arzuları, aklı ve cesareti terbiye etmekten geçtiğini anlıyoruz. Platon o kadar insan psikolojisinin dip sularında gezinerek yazmış ki, anlatımdaki o kışkırtıcı soru-cevap ritmi sizi de o antik Atina sokaklarındaki tartışmanın bir parçası haline getiriyor, kendi doğrunuzu yeniden inşa etmeye zorluyor. Son sayfayı devirip kapağı kapattığınızda, sadece tozlu bir felsefe tarihini rafa kaldırmış olmuyorsunuz; modern dünyanın, demokrasinin çıkmazlarının, kitleleri parmağında oynatan liderlerin ve en önemlisi kendi zihninizin içindeki o gölgelerle dolu yanılsamaların çıplak gerçekliğiyle baş başa kalıyorsunuz.
Platon devlet
Puan vermedi
Kitap devlet tasarımından çok insanın adalet arayışını anlatıyor. Kimin yöneteceği, neyin doğru olduğu ve toplumun hangi temel üzerine kurulacağı gibi meseleleri tartışıyor. Bazı fikirleri bugün uygulanabilir görünmese de yöneticinin yalnızca güç sahibi değil, bilgi ve karakter sahibi biri olması gerektiğini savunuyor. Ona göre bir toplumu ayakta tutan şey kanunlardan önce erdemdir. Bu yüzden eğitimden yönetime, bireyden topluma kadar her meseleyi ahlaki bir zeminde ele alıyor. Kitap boyunca verilen cevaplardan çok sorulan sorular öne çıkıyor. Adalet gerçekten nedir, çoğunluğun istediği her şey doğru mudur, bilgeliğin olmadığı yerde iyi bir yönetim mümkün müdür? Aradan iki binden fazla yıl geçmiş olmasına rağmen hala okunuyor olması da biraz bu temel soruların güncelliğini korumasından kaynaklanıyor
İki bin küsür sene önce yazılmasına rağmen günümüzde de geçerliliği olan bir başyapıt... Sokrates'in öğrencisi Platon tarafından yazılmış ama kitap Sokrates ve çevresindekilerin iyi insan, doğruluk, devlet yöneticilerinin nasıl insanlar olması gerektiği ve devletin yönetim şekilleri üzerine felsefik bir sohbet içinde ilerliyor. Tavsiye ediyorum.
Bu eser, Platon tarafından yazılan, Sokrates ile onun öğrencisi Alkibiades arasında geçen felsefi bir diyalogdan ibarettir. Alkibiades, Antik Atina’da doğmuş, Antik Yunan’ın bir generali ve devlet adamıdır. O, dönemin en önemli olaylarından biri olan Peloponez Savaşı ile ün kazanmış, aynı zamanda Sokrates’in öğrencilerinden biri olmuştur.
Kitapta Sokrates, bir gün tapınağa dua etmeye giden Alkibiades’i görür ve aralarında oldukça ilgi çekici bir felsefi diyalog başlar.
Diyalog, esas olarak iyilik ve kötülük, dua etmenin biçimi, akıllı (ne istediğini bilen) ve deli insan üzerine yapılan derin felsefi düşüncelerden oluşur.
Yani: İnsan gerçekten ne istediğini bilir mi?
Tanrı’dan ne istemek doğrudur?
Kendini tanımayan bir insanın istekleri ona zarar verebilir mi?
Şöyle ki, ne istediğini bilmeden dua etmek tehlikelidir; bu, kişinin zararına olabilir.
İnsan önce kendini tanımalı, ardından isteklerini ve dualarını şekillendirmelidir.
Görünen bir şey ne kadar mükemmel ve kuvvetli ise ona ilişkin görme algımız o kadar zayıftır...
(Syf. 
İdeal Devlet 17)
İslam toplumları tarafından Muallim-i Sâni olarak bilinen Farabi, MS 870-950 yılları arasında yaşamış bir İslam alimidir. Felsefeden tarihe, gökbilimlerinden müziğe kadar birçok alanda kendini geliştirmiş olan Farabi, orijinal adı Medinetü'l Fazıla olan İdeal Devlet adlı bu eserinde ideal bir toplum düzeninin nasıl olması gerektiği hakkında derin bilgiler veriyor. Farabi, İdeal Devlet'te Yunan felsefesi ile İslam'ı, Platon'un felsefesi ile de Aristo'nun felsefi görüşlerini bağdaştırmayı amaçlıyor. Kitabın ilk bölümünde İlk'in nedeni ve onun sıfatlarını bilmenin önemi vurgulanıyor. Ona göre Allah bütün varlıkların nedeni olan mükemmel ve tek olan varlıktır. (Vahdet-i Vücud anlayışı) Doğru inanç ve bilim arasında hiçbir görüş ayrılığı gözetmeyen Farabi, mutluluğa erişmenin yolu olarak bu dünyanın bütün derinliği ve genişliği ile bilinmesiyle mümkün olacağını savunuyor. Kitabın ilerleyen bölümlerinde erdemli şehirlerin ve erdemsiz şehirlerin özellikleri, erdemli şehirlerin yöneticilerinde bulunması gereken özellikler gibi toplumla ilgili birçok konudan bahsediliyor. 
Farabi İdeal Devlet
