Puan vermedi·200 syf.·
2026 30. kitabı
Felsefe hayatımızı iyi yönde değiştirebilir mi? Fikirler Dünyası'nın başkanı Sokrates'in iddiasında haklı çıkmak için kurban seçtiği Ben Warner'a sorduğu soru bu. Ben de şunları sorayım: Cahillik mi mutluluktur bilgili olmak mı? Mutlu eden yalanlara inanmak mı rahatsız eden gerçekleri umursamak mı? Sorgulamanın dibine vurup en kutsal sayılanı, dini, yaratıcıyı, aileyi, adaleti, kaderi, devleti, tüm sistemleri, hayatı sorgulamak mı yoksa sorguyu yüzeysel/ dozunda bırakmak, beynin örümcek ağı tutmasından rahatsız olmamak mı? Fikir dahi olsa bir şey üretmeden yaşamak mı yoksa huzursuz olmak uğruna vicdan'ın sesini dinlemek mi? Sorular, sorular, sorular... Vicdan sahibi, üstüne kabullenemeyen yapıda olanların vay haline. "Duvarı yıkmaya gücüm yetmiyorsa kendimi parçalayacak değilim. Ama önümde duvar var diye boyun eğmeyi de kabullenemem (Yeraltından Notlar - DOSTOYEVSKİ)." Galiptir bu yolda mağlup. Selam olsun kaybedeceğini bildiği halde savaştan kaçmayanlara; selam olsun en kutsala dahi isyan edenlere; selam olsun Sisifos'a; selam olsun kabullenmeyenlere, vicdan sahiplerine, her şeye rağmen insanlığını terk etmeyenlere, ilk günkü masumiyetini koruyanlara, kirlenmemişlere, masum ve saf kalplere, acı çektikçe inatla vazgeçmeyenlere...
Felsefenin amacı ikna etmek değil şüphe oluşturmaktır. Kitabı okurken kâh filozofların karşısında mülakata giriyorsunuz kâh siz soru sorup filozofluğa soyunuyorsunuz. Karşınıza kimler çıkmıyor ki Sokrates, Kant, Marx, Nietzsche... Bu yönüyle Sofie'nin Dünyası'na benziyor. Bunun yanında kitabı okurken kendinizi Matrix üçlemesini, 2001: Bir Uzay Destanı, Kaynak (The Fountain - 2006), Truman Show, Black Mirror: Bandersnatch filmlerini; Black mirror dizisini ve Room 8 kısa filmini izlerken buluyorsunuz. Ayrıca Platon un Mağara Alegorisi kavramına
Platon - Devlet üzerine
İçerik :
Platon'un Sokrates'i konuşturduğu bir kitap. Kitap Sokrates'in bir misafirlikte yaptığı diyaloglardan oluşuyor. Bu diyaloglarda; devlet nasıl olmalıdır ? , iyi nedir ? , doğru insan kime denir ? gibi konular ele alınıyor.
Bence felsefeye giriş için okunabilecek bir kitap, dili çok ağır değil ama yine de okurken kafa yormak gerekiyor. Bu kitapta felsefe nasıl yapılır onu gerçekten algılıyorsunuz. Farklı nesneler ile bağlantı kurarak soyut şeyler hakkında bilgi edinme sanatı bu kitapta ele alınıyor.
Doğru insan nedir sorusunu cevaplamaya çalışırken insan ve devleti aynı şey olarak görüyor Sokrates. Devleti parçalara ayırıp, doğru devleti bulabilirsem doğru insanı da bulmuş olurum düşüncesinde. Günümüzde devlet için ortaya attığı fikirler eleştirilsede bize çok iyi bir temel veriyor. Fikirlerine katılıp katılmamak önemli değil, önemli olan onun açısından bakabilmek.
Youtube da çok güzel incelemeleri var. Bu incelemeler direkt kitabı ders gibi işliyor. Eğer felsefeyle aranız yoksa bu incelemeler ile birlikte okumak daha kalıcı ve akıcı olacaktır.
Notlar :
Kurmak istediği devlette baştakiler halka yalan söyleyebilecekler. Özellikle din konusunda.
İnsanlar 3 çeşittir. Altın, gümüş ve tunç. İnsanlar annesi ve babasına göre altınsa altın, tunçsa tunç olabilir. İstisnai durumlarda Altından tunç, tunçtan da altın olduğu görülebilir. Onlar tespit edilip eğitimi şekillendirilecektir. Altın olanlar filozoflar(yani yöneticiler), gümüş olan bekçiler (polis ve askerler diyebiliriz), tunç olanlar ise halk(işçi sınıfı).
Eğitim olarak müzik, jimnastik ve matematik. Müzik konusunda öyle her notadan müzik çalışması yasak bu devlette. İyi hissettiren, insana yiğitlik ve erdem veren müzikler sadece çalınabilir.
Şiir konusunda da bu devlet çok hassas. Öyle her şiiri
Reklam
Platon'un Gençlik Rüyası1000Kitap
Platon’un Devlet adlı eseri, okurunu ideal bir devlet tasavvuru üzerinden adalet, insan, erdem ve eğitim kavramlarıyla yüzleştiren güçlü bir düşünce metnidir. Kitap ilerledikçe şunu açıkça görmek mümkündür: Platon’un anlattığı devlet, gerçekleşmesi hâlinde düzenli ve uyumlu bir yapı ortaya koyabilecek olsa da, gerçekçi bir gözle bakıldığında bir ütopya niteliği taşır.
Devlet tasarımında öne çıkan kimi uygulamalar, özellikle ahlaki ve etik açıdan ciddi sorunlar barındırır. Kadınların ortak olması, evliliğin reddedilmesi ve çocukların aile kavramından koparılması; kimin anne, kimin baba, kimin kardeş olduğunun bilinmediği bir toplumsal yapı öngörür. Bu durum, insanın doğal bağlarını ve ahlaki sınırlarını zedeleyen, uygulanabilirliği son derece tartışmalı bir yaklaşımdır. Bu yönüyle Devlet, ideal bir düzen sunma iddiasına rağmen insan doğasını yeterince hesaba katmayan bir yapı sergiler.
Bununla birlikte Platon’un devleti yalnızca eleştirilecek bir ütopya olarak görmek eksik olur. Eserde, devletin düzeni açısından güçlü ve hâlâ geçerliliğini koruyan fikirler de yer alır. Adaletin, herkesin kendi işini yapması ve kendi alanında yetkinleşmesiyle sağlanacağı düşüncesi; bireyin hem kendini geliştirmesini hem de topluma katkı sunmasını temel alır. Toplumun altın, gümüş ve bronz olarak sınıflandırılması bugün problemli görünse de, Platon’un burada asıl vurgusu liyakat ve yetkinliktir. Alt sınıftan bir bireyin yeteneği doğrultusunda üst sınıfa geçebilmesi fikri, katı bir soy anlayışından ziyade işlevsel bir düzen arayışını yansıtır.
Bekçi sınıfının eğitimi, savaş ve barış dönemlerinde nasıl davranmaları gerektiği, ölçülülük ve disiplin ilkeleri Platon’un devlet anlayışında önemli bir yer tutar. Özellikle müzik, beden eğitimi ve ruh terbiyesinin birlikte ele alınması, insanın
İlk Ütopik Eser
Ütopyalar her zaman güzeldir çünkü mükemmellik vardır.İlk ütopya ise Platon'un Devlet adlı eseridir.Sokrates,zengin bir tüccarın evinde düşlediği devleti insanlarla tartışır.Kitapta en çok haklı bulduğum cümle şu oldu:"Haksızlığa uğrayanlar,haksızlık yapanlardan daha fazladır."
KONU VE TARİHSEL ÇERÇEVE
18. ve 19.yy da intihar üzerine çalışmalar dönemin frenologlarının, tabiplerinin, ırk teorisyenlerinin, psikologlarının ve kriminolglarının arasında, dönemin sağduyusal ve ideolojik mantıkları çerçevesinde yürütülüyordu. Algı çekimsel güçlerin etrafında yürütülen bu çalışmalarda, Frenologlar kafatası ölçümleri ve suç, intihar, üstünlük ve astlık ilişkileri kovalayarak, tabipler delilik hallerini eksene alıp frenologların fikrinin, ırk teorisyenleri ırkı merkeze alıp önceki ikilinin, psikologlar davranış bilimleri merkezinde önceki üçünün, kriminologlar mahkumlar ve müntehirler üzerinde odaklanarak önceki dörtlünün ekseninde sürdürüyordu. Bir çok isim zikredilebilir; Ferry, Morselli, Quetelet, Lombrosso Michelet ve dahası. Bu çalışmalar için temel veriler mahkumlar, müntehirler, "deliler" veya dönemin dava istatistikleridir.
Aynı dönemde Sosyoloji Bilimi önce Condorcet, Rousseau, Hobbes, Montesqieu, Vico gibi disiplin öncesi filozoflarca, sonra Comte'un Durkheim, in, Marx'ın, Weber ve Simmel'in doğrudan disiplinel katkılarıya aheste aheste şekillenmektedir. Bu süreç aynı zamanda sosyolojinin özerk ve verisi kendine özgü bir bilim dalı olduğunun savaşımını yansıtır. Vico'nun Yeni Bilim'inden Marks'ın Tarihsel Materyalizmi'ne Comte'un Sosyoloji'sinden Durkheim'in Yapısal İşlevselciğine, ordan Weber'in Anlayıcı Yorumlayıcı Sosyoloji'sine ve Simmel'in Formel Sosyolojisine Avrupayı dolanıp şekillenen sosyoloji bilimi temel mirasını ve bilim olma saygınlığını bu süreçte oluşturup kazanır.
Disiplinin teorisi, pratiği ve zamansal gelişimi dikkate alındığında Durkheim şüphesiz merkezde konumlanıyor. Comte teorik ve epistemolojik hazırlayıcıdır. Marx ideolojik saiklerin baskın olmasıyla kenarda durur. Weber ve Simmel ise tarihsel konumlanışlarıyla
PoliteiaFelsefe
Platon’un Devlet adlı eseri, doğruluk ve eğrilik kavramları üzerinden adalet sorusuyla başlar ve bu sorunun mikro ölçekte bireyde ve makro ölçekte toplumda ne anlama geldiğini araştırır. Diyalog boyunca amaç, adil insanın ve adil devletin nasıl olması gerektiğini anlamaktır.
Bu denge devlette, herkesin kendi işini yapmasıyla sağlanır. Yöneticiler yönetir, askerler korur, üreticiler çalışır. Kimse başkasının işine karışmaz. Aynı yapı bireyin ruhunda da vardır: Adil insan, ruhu düzenli olan insandır.
Platon bu yüzden ideal devleti “filozof-kralların” yönetmesi gerektiğini söyler. Çünkü ona göre yalnızca filozoflar, değişen görünüşlerin ötesine geçip hakikati kavrayabilir. (7. Kitap Mağara Alegorisi)
Platon'a göre özellikle yöneticiler ve askerler küçük yaştan itibaren sıkı bir eğitimden geçmelidir. Masallar, şiirler ve sanat bile bu eğitimin parçasıdır; fakat ruhu bozduğu düşünülen anlatılar yasaklanır. Koruyucuların özel mülkiyeti ve klasik aile yapısı da yoktur. Amaç, devletin iyiliğidir.
Platon ayrıca ideal devletin zamanla nasıl bozulacağını da anlatır. Aristokrasi önce onur toplumuna (timokrasi), sonra para merkezli düzene (oligarşi), ardından aşırı özgürlükçü demokrasiye ve en sonunda tiranlığa dönüşür. Bu süreç, aslında insan ruhunun bozulmasının siyasal karşılığıdır.
Kısacası Devlet, sadece bir siyaset kitabı değil; içinde varlık, ahlak ve siyaset felsefelerini barındıran, insanın nasıl yaşaması gerektiğine dair kapsamlı bir felsefi rehberdir. Platon’a göre gerçek mutluluk, ancak aklın yönettiği adil bir hayatla mümkündür. Ayrıca kitapta detaylandırılan ahlak felsefesi Platon' un öğrencisi Aristoteles üzerinde oldukça etkili olmuşa benziyor.
Reklam