Plotinus'un uydurmuş olduğu bu "sudur teorisi", daha sonra çok yeni bir şeymiş gibi İslam alemine "vahdet-i vücud, vahdet-i şühud" gibi isimlerle sızacaktır.
Plotinus'un icat ettiği sudur teorisine göre Tanrı yaratmaz, yaratılmış olan varlıklar Tanrı'dan taşar, fışkırır. Hani zeki çocuklar için "paçasından zeka akıyo" deiriz ya, Plotinus'a göre Tanrı öyle yaratıcıdır ki paçalarından yaratık akar.
Her çiçeğin bir mevsimi, her kitabın bir zamanı vardır. Haziranın tadını yeni hikâyelerle çıkarın.
Temaşa ve vecd içinde kendini kaybetme arzusuFelsefe
Her ruh bizzat temaşa ettiği şeydir ve temaşa ettiği şeye dönüşür.
Kâhin şöyle dedi: “Bedeninden kurtulduğunda kendini sanki kendinin dışındaymış gibi gözlüyordun ve bu sana, kendilerini felsefeye vermiş insanlara bile güçlükle görülebilen, pek çok güzel manzaraları verdi.”
Her ruh bizzat hayranlıkla seyrettiği şeydir ve seyrettiği şeye dönüşür.
Bazen nefsimle baş başa kalıp bedenimi bir yana bıraktığım olur. Cisimsiz, mücerret bir cevher gibi olurum.
Her şeyden çıkarak kendi cevherime yönelir ve ona girerim. O zaman hem bilgi, hem bilen hem de bilinen ben olurum.
Kendi zâtımda öyle bir güzellik, ihtişam ve nur görürüm ki şaşırıp kalırım.
Sonra da bu şerefli, üstün hayat sahibi ilâhî âlemin bir parçası olduğumu bilirim.
Plotinus (ö., 270)
William Chittick, Âşığın Aynası, Okuyan Us Y., s. 107
