"Okur dikkat! Bu bir köpek hikayesidir" gibi alayımsı bir cümle ile başlayan Csutora Şahsiyetli Bir Köpeğin Hikayesi; Sandor Marai tarafından yazılmış insan/hayvan ilişkilerine değinen bir eser. Roman, burjuva bir yazarın eşine Noel hediyesi olarak Puli cinsi bir köpeği satın alması ve akabinde yaşananlardan bahsediyor. Ev halkı, önce evlerine gelen bu canlıyı çok seviyorlar ve ona karşı oldukça ilgili davranıyorlar. Zaman geçtikçe eve alınan bu köpeğin Puli cinsi olmadığı ortaya çıkıyor ve bu biraz hayal kırıklığına sebep oluyor çünkü o dönemde yüksek zümreye hitap eden bir tür. Buna rağmen ona karşı sevgileri ve alakaları devam ediyor fakat Csutora sıradan bir evcil hayvan olmaya pek sıcak bakmayan "karakter sahibi" bir köpek. Diğer köpeklerin kabul ettiği şeyleri pek kabul etmeyen, insan baskısına boyun eğmeyen ve özgürlüğüne bir hayli düşkün olan Csutora ev halkına oldukça zor zamanlar yaşatıyor. Sahiplerinin isteklerine boyun eğmeyen ve kendi çapında bir direniş gösteren Csutora'nın davranışları zamanla trajik bir hâl alıyor ve ev halkı tarafından antipati ile karşılaşıyor. Zamanla iyice ev halkı özellikle de beyefendi köpekten soğuyor ve kitabın sonunda onu evden yolluyorlar. Kitap, yer yer sıkıcı ve sinir bozucu olsa da sonuna kadar okutuyor kendini. Özellikle beyefendinin köpek ve köpeğin davranışları hakkında yaptığı çıkarımları ve hayata dair bazı söylemleri çok hoşuma gitti. Yazar, Csutora üzerinden bir burjuva sınıfı eleştirisi yapıyor ve toplumun değerlerini sorgulatıyor bir taraftan da. Köpek severler için tavsiye edebileceğim bir kitap olmayabilir çünkü sonunda bir hayli kötü ve sinir bozucu bir sahne var. Okuyup okumamak size kalmış.
Bir köpeğin sevgisiyle yüzleşince, insan kendi eksikliğini fark ediyor. Okurken en çok canımı acıtan şey, onun bir köpek olması değil, bizim insan olmamızdı. Sándor Márai, kaleme aldığı her eseri ile beni olumlu yönde şaşırtmayı ve hayran kalmamı sağlıyor. Bu kez bir köpeğin hikâyesinden insan doğasına, sadakate ve karaktere dair derin bir anlatı okuyoruz. Savaş sonrası burvuja çift, birbirlerine hediye almayacaklarına dair söz verseler de on senenin ardından eşinin gizemli hareketlerini Noel hediyesi olarak yorumlayan adam hediye telaşı içerisine giriyor. Nihayetinde kararını bir köpek sahiplenmekten yana kullanıyor ve bu yavru köpeğin burjuva ailenin hayatına dahil olmasıyla her şey değişiyor. Adam, yavru köpeği sahiplenirken asil, kıymetli bir Puli olduğu bilgisiyle kabul ediyor. İlk başta her şey yolunda gidiyor, ailenin bir ferdi gibi sevgi ve şefkatle yaklaşıyor, oyunlar oynuyor, her ihtiyacını ve hayatlarını onun istekleri üzerine şekillendiriyor. Ama gün gelip tavırları değişime uğradığında ve uzman görüşlere göre Puli değil melez ve sıradan bir köpek olduğu anlaşıldığında kırılma noktası yaşanıyor.
Başta burjuva çift olmak üzere herkes Csutora'ya farklı davranmaya başlıyor. Bu değişimi sezinleyen ve kendince gardını alan Csutora saldırgan ve hırçın bir tutum sergiliyor. Kısıtlanmayı asla kabul etmeyen, sahiplerinin kontrolüne girmeyi kabul etmeyen Csutora'nın hikayesi keyifli başlasa da trajik bir hikâye. Gözlerim doldu okurken, sarman kedimin kendini güvende hissetmediği anlar da kendini koruma içgüdüsü ile saldırdığı zamanlar aklıma geldi. Márai, hikâyeyi öyle masalsı bir dille anlatıyor ki bazen okuruyla metin içinde konuşuyor hatta 'sevgili okur' diyerek sesleniyor. Csutora’nın yaşamı boyunca karşılaştığı insanlar, aslında insan doğasının farklı yönlerini
Reklam
Söze nasıl başlayacağımı bilmiyorum. Söyleyecek çok bir şeyim de yok gibi zaten. Çünkü bu kitabı beğenmedim.
Burjuva bir yazar noel hediyesi olarak eşine safkan Puli bir yavru köpek alır. Bir zaman sonra köpeğin safkan bir cins köpek değilde sıradan melez bir çoban köpeği olduğu ortaya çıkar. O noktadan sonra onu sokakta yanlarında gezdirmekten bile utanır olurlar. Çünkü yanında cins bir köpekle dolaşmak bile bir statü meselesidir.
Bu meseleyi kavradıktan sonra, yazarın tarzını da göz önünde tutarak bu köpek hikayesinin derin bir metafor olduğu sonucuna vardım. Kitaplarında sıkça ele aldığı sınıf meselesini bu sefer bir köpek hikayesi üzerinden, onda görmeye alışmadığımız bir tarzda kaleme alıyor.
Marai’ye karşı duyguğum saygı da sevgi de çok derin. Belki de bu yüzden ondan beklentim çok yüksek. Ama bu kitapta tarif edemediğim bir sığlık var. Mesela yazarın okuduğum diğer bütün kitaplarında insanı derin derin düşünmeye sevk eden, sanki bir dolu yaşanmışlığı yoğunlaştırıp bir kaç satıra sığdırılmışçasına derin alıntılara rastlardım. Fakat bu kitapta böylesi bir derinlik yakalayamadım. Buda’da Bir Boşanma üzerine inceleme yazarken, raman karakterleri için “içine içine şekillendirilmiş heykeller gibi” tabiri kullanmıştım. Dümdüz gibi görünen fakat içinde uçsuz bucaksız farklılıklar ve derinlikler barındıran karakterler. Bu eserin kahramanlarında o da yok bana kalırsa. Yanılıyor muyum acaba diyeceğim ama , yok. Bence Marai’nin kalemi beni bir şekilde içine çekmeyi başarırdı. Yani ne diyeyim. Söyleyeceklerim bu kadar.
Sandor Marai 'den bu seferde Csutora adlı kitabı okudum. Sandor genelde kitaplarında insan -insan ilişkilerini anlatırken bu kitabında bir köpek üzerinden insan hayatını sorgulatıyor.
Kitap,bir burjuva yazarın (adamın) eşine son anda Noel hediyesi olarak bir köpek alması ile başlıyor.Adam puli cinsi yavru bir köpek aldığını düşünerek eve getiriyor.İlk önceleri evde herkes o köpeğe bir şahsiyet ve aidiyet duygusu ile yaklaşıyor. Ama bu yavru köpek büyüdükçe cins bir köpek olmadığı sıradan bir çoban köpeği olduğu anlaşılınca beyefendinin gözünden düşüyor. Burada da sınıf farklılığı burjuva sınıfının ayrıcalığı vurgulanıyor. Bizim evin Csutorası evcilleştirmesi mümkün olmayan söz dinlemeyen ve başına buyruk tavırlar sergileyen bir köpek. İlk başta çok komik ve eğlenceli gelen bazı durumlar bir felaket ile sonuçlanıyor. Yazar burada "köpekler sahibine sadıktır"tezini çürütüyor.
Csutora evden gönderildikten sonra ev sahiplerinin bir daha bir köpek veya evcil bir hayvan beslemeyi düşünmeyeceğini düşünürken eve Finlandiya Spitz cinsi köpek Jimmy King adlı bir köpek alıyorlar. Bunu da kitabın son paragrafında
"Csutora 'nın yaşamında bıraktığı tüm bu saldırgan,kaba ve karanlık iz, Jimmy King 'in iyilik ve güzellik dolu olumlu yanlarına rağmen gönlünde daha farklı bir yer tutuyor. Çünkü düşe kalka ilerlediği bu yaşam denilen yolculukta, yaptığı hata ve yanlışlıklar ona şunu öğretti: Biz insanlar genellikle güzeli,iyiyi ve erdemi değil,bastırılan, mükemmel olmayan, sinirli,yaşamda dişlerini göstererek bizle kavga eden şeyleri daha çok seviyoruz, ki bunlar erdem ve uyum değil,hata ve isyan dolu şeyler. Ders diyorsak , ister yaşamda olsun ister sanatta,eninde sonunda insan bu gerçekle yüzleşiyor,tıpkı bir köpek ısırığı gibi" diyor.
#birlikteokuyoruz kulübünün Mart ayı
Csutora - Sandor MaraiEdebiyat
Sandor Marai benim son yıllarda en sevdiğim yazarlardan biri oldu.bir kitabı hariç tüm kitaplarını aldım. Bu kitabında Macar yazar marai bence zor bir konu ele almış. bir köpeğin hikayesini anlatıyor köpeğin adı csutora,köpeği yavru iken eşine hediye alırken Puli cinsi diye kandırılıyor. İlk başta evdeki herkesin ilgisini ve sevgisini kazanıyor. Fakat büyüdükçe melez bir ırk sıradan bir köpek olduğu anlaşılıyor ve sorunlar başlıyor. Doğası gereği baş eğmeyen bu köpek,elinde Özgürlük için şans olsa da gitmiyor. Marai bu köpek üzerinden Özgürlük, aidet ve sadakat konularını işliyor. İnsanlar ile köpeklerin enteresan bir benzerliği var bazı insanlar da bir lokma ekmek için sessizleşir korkaklaşırken köpek bile dişini gösterir. Hayvanlar alemi bile insanlar tarafından sınıfsal olarak ayrılırken insanlar ne aleminde neler oluyor. Bazı insanlar bir köpek kadar bile şahsiyetli olamıyor.harika bir kitap şiddetle tavsiye ederim.
Csutora
Csutora
Macar edebiyatına #SandorMarai ‘den #Csutora ile harika bir giriş yaptım. Csutora, Şahsiyetli bir köpeğin hikayesi. Çok kısa bir özetle, burjuva bir kocanın, eşine noel hediyesi olarak yavru köpek getirmesiyle başlıyor her şey. Hayvan büyüdükçe aslında sandıkları uysal ve sevimli cins Puli değil de bir melez olduğu ve anarşist bir karakteri ortaya çıktığı için ev ahalisini bir hayli zor günler bekliyor. Köpek özgürlüğüne düşkün ve baskılanamaz, disiplin edilemez ve yönlendirilemez bir hal alıyor ve aslında şahsiyet betimlemesi buradan geliyor. Zamanla aile ile bağlarının kopması, toplum tarafından ırkının beğenilmemesi, korkunç yaptırımlar talep edilmesi ve ‘farklı’ olmasından kaynaklanıyor. Aslında bir birey gibi ele alınıyor ve toplumun farklı olana tavrı eleştiriliyor.
Yazarın inanılmaz akıcı, heyecan verici bir kalemi var. Dokunaklı, bazen komik ama çok ironik bir hikaye. Ama hadi gelin çookk daha detaylı inceleyelim.
Beyefendi, gazeteye köşe yazısı yazarak para kazanan alelade bir yazar. Fazla parası yok ve eşine özel bir hediye almak istiyor. “Öyle bir şey olmalı ki, biraz işe yarar gibi olsun, biraz gereksiz bir şey gibi dursun, bir yanıyla lüks bir nesne gibi algılansın ama diğer yanıyla da oynamaya, çekiştirmeye de elverişli olsun, bunların dışında biraz sıcak bir şey olsun, öyle bir şey olsun ki hanımefendi sevinsin, onu ya giysin ya da onunla oyalansın. Hediye, hediye edildikten sonra da yaşasın.” diye düşünüyor. Son dakikaya bıraktığı ve günlerden pazar olduğu için neredeyse dükkanların hepsi kapalı, açık olanlarda ise cebindeki paraya ve aklındaki niteliklere uygun hediye bulamıyor derken bir hayvanat bahçesine giriyor ve çalışanın (yanlış) yönlendirmesi ile dört haftalık Puli cinsi (öyle olmadığı çok sonradan ortaya çıkacak) köpek alıyor. Köpek çok tuhaf,
Reklam