Çöplük, ismiyle müsemma bir kitap. Ağır ve etkileyici...
Andy Mulligan, Filipinler'deki Behala adlı dev bir çöplükte yaşayan üç çocuğun hikayesini anlatıyor. Raphael, Gardo ve lakabı Sıçan olan Jun-Jun. Geçimlerini çöpten topladıklarını satarak sağlıyorlar. Bir gün Raphael'in eline deri bir çanta geçiyor. İçinde para, fotoğraflar, bir harita ve bir anahtar var. O andan itibaren üç çocuk, Filipinler'in en kirli siyasi yolsuzluk ağının tam ortasında buluyor kendini.
Kitabı "gençlik romanı" diye etiketlemişler ama bence bu bir indirgeme. Evet, dili sade ve akıcı, 12 yaş üstü rahatça okuyabilir. Ama içindeki toplumsal eleştiri o kadar sert ve gerçekçi ki, yetişkin okur olarak beni en az bir John le Carré gerilimi kadar sarstı. Yoksulluk sadece bir fon değil, sistemin ta kendisi olarak karşımıza çıkıyor. Yolsuz polisler, kirli siyasetçiler, susması için öldürülen tanıklar... Bunların hepsi çocukların gözünden anlatılıyor.
Mulligan'ın en güçlü yanı, çoklu anlatıcı tekniğini kullanması. Her bölüm farklı bir karakterin ağzından yazılmış. Bu sayede olaylara farklı açılardan bakıyorsunuz ve hikaye sinematografik bir hal alıyor. Zaten kitap sinemaya da uyarlandı, Stephen Daldry yönetmenliğinde.
Ama bu kitabı asıl özel kılan şey, çocukların tercihi. Kaçmak yerine adaleti seçiyorlar. O çantayı bulduklarında susup kenara çekilebilirlerdi. Hiçbir yetişkinin, hiçbir kurumun cesaret edemediğini onlar yapıyor. Bu yüzden hikaye umutlu bir yerde bitiyor — her şey ne kadar karanlık olursa olsun, üç çocuğun dayanışması sistemin çürümüşlüğünden daha güçlü.
Kitabı bugün bitirdim. Şimdiden söyleyeyim: İçinizde "bu bir çocuk kitabı" ön yargısı varsa, bir kenara bırakarak okuyun. Pişman olmazsınız.
---
Andy Mulligan — *Çöplük (Trash)* | Tudem Yayınları | 216 sayfa | ISBN: