Büyüklerin hayatlarını anlatan kitaplarda, mesela, İmam-ı Şarani hazretlerinin Selef-i Salihînin Örnek Hayatı ismiyle tercüme edilen eserinde veya İmam-ı Gazali hazretlerinin İhya isimli kitabında, zikredilen hadis-i şerifler, insanları alınları çatlayacak kadar düşünmeye, tefekküre, ağlamaya, hüzünlü olmaya davet ediyor.
"Şüphesiz, ahirette en çok huzur içinde olan, dünyada en çok düşünendir, ahirette en çok gülen, dünyada en çok ağlayandır. Ahirette en çok sevinçli olan, dünyada en çok mahzun olandır" hadis-i şerifi, bu konudaki sayısız hadisten biri.
Burada zikredilen "düşünmek", "ağlamak", "mahzun olmak" gibi ifadeleri ben şahsen izah edebilecek yetenekte değilim. Bize büyüklerimiz, hadis-i şerifleri, ehli olmadan, yorumlayacak ilmi olmadan yorumlamanın mahzurlarını öğrettiler. Onları okuyup, ne anladıksa onunla amel etmeyi değil, onları teberrüken okumayı salık verdiler. Bununla beraber üste bu teberrüken okuyuşlarımızda da, dış hatlarıyla anlayabildiklerimiz, bize malayani sözlerle vakit öldürmemeyi, boş laflarla saatler geçirmemeyi öğütlüyor.