EFFİ BRİEST
THEDOR FONTANE
Theodor Fontane ilk kez okuduğum bir yazar. Okuduğum yazarları araştırmak, özellikle de yeni başladığım bir yazarsa, benim için her zaman bir merak konusu olmuştur. Fontane hakkında öğrendiklerim ve okurken idrak ettiğim durumlar şunlar:
Kendisi 19. asır Alman edebiyatının en önemli isimlerinden biridir. Edebi kariyerine gazeteci olarak başlamış, daha sonra deneme, edebiyat ve sanat eleştirisi, mektup gibi farklı alanlarda eserler vermiştir. 19. asır Alman edebiyatında realist akımın önemli temsilcilerinden biri olarak kabul edilir.
Hakiki olaylardan yola çıkarak yazdığı eserlerde dönemin Almanya’sının toplumsal panoramasını çizer ve sosyo-kültürel yapısına eleştirel bir bakış açısı sunar. Soyluların dünyasını, burjuvaziyi, kadınların toplumdaki yerini ve insan ilişkilerindeki çatışmaları çok ince gözlemleyen eserleriyle tanınır.
Sıra geldi kitabı dilim döndüğünce özetlemeye.
Effi, 17 yaşında Alman aristokrat bir ailenin kızıdır. Yaşının gerektirdiği ve biraz da mizacı icabı uçarı, neşeli, gözü pek ve tez canlı bir tabiata sahiptir. Romanın başlangıcında Effi’yi kendi evinde, arkadaşları ve ailesiyle birlikte tabiatın içinde keyifli vakit geçirirken görüyoruz.
Derken bir talip çıkar gelir. 38 yaşındaki Baron Geert von Innstetten, Effi ile evlenmek ister. Baron daha önce Effi’nin annesi Luise’ye talip olmuş, fakat o dönemdeki statüsü nedeniyle reddedilmiştir.
Başarılı kariyer sahibi bir erkekle yapacağı evliliğin mutlu olmaya yeteceğini düşünen Effi, bu evliliği kabul eder. Baron Geert ve Effi evlenirler. Düğünden sonra uzun bir balayına çıkarlar, ardından evlerine dönerler.
Effi yeni evini tanımaya ve alışmaya çalışır. Fakat eşinin işi gereği onu zaman zaman yalnız bırakması, genç yaşının da etkisiyle onda bir boşluk oluşturur; eski
Theodor Fontane ilk kez okuduğum bir yazar. Okuduğum yazarları araştırmak, özellikle de yeni başladığım bir yazarsa, benim için her zaman bir merak konusu olmuştur. Fontane hakkında öğrendiklerim ve okurken idrak ettiğim durumlar şunlar:
Kendisi 19. asır Alman edebiyatının en önemli isimlerinden biridir. Edebi kariyerine gazeteci olarak başlamış, daha sonra deneme, edebiyat ve sanat eleştirisi, mektup gibi farklı alanlarda eserler vermiştir. 19. asır Alman edebiyatında realist akımın önemli temsilcilerinden biri olarak kabul edilir.
Hakiki olaylardan yola çıkarak yazdığı eserlerde dönemin Almanya’sının toplumsal panoramasını çizer ve sosyo-kültürel yapısına eleştirel bir bakış açısı sunar. Soyluların dünyasını, burjuvaziyi, kadınların toplumdaki yerini ve insan ilişkilerindeki çatışmaları çok ince gözlemleyen eserleriyle tanınır.
Sıra geldi kitabı dilim döndüğünce özetlemeye.
Effi, 17 yaşında Alman aristokrat bir ailenin kızıdır. Yaşının gerektirdiği ve biraz da mizacı icabı uçarı, neşeli, gözü pek ve tez canlı bir tabiata sahiptir. Romanın başlangıcında Effi’yi kendi evinde, arkadaşları ve ailesiyle birlikte tabiatın içinde keyifli vakit geçirirken görüyoruz.
Derken bir talip çıkar gelir. 38 yaşındaki Baron Geert von Innstetten, Effi ile evlenmek ister. Baron daha önce Effi’nin annesi Luise’ye talip olmuş, fakat o dönemdeki statüsü nedeniyle reddedilmiştir.
Başarılı kariyer sahibi bir erkekle yapacağı evliliğin mutlu olmaya yeteceğini düşünen Effi, bu evliliği kabul eder. Baron Geert ve Effi evlenirler. Düğünden sonra uzun bir balayına çıkarlar, ardından evlerine dönerler.
Effi yeni evini tanımaya ve alışmaya çalışır. Fakat eşinin işi gereği onu zaman zaman yalnız bırakması, genç yaşının da etkisiyle onda bir boşluk oluşturur; eski
Avanos'ta bir intihar notunun izini sürerken kendini Antalya'dan Payas'a uzanan karanlık bir mafya kumpasının ortasında bulan bir öğretmenin hikayesini anlatan bu roman; bölgenin yerel dokusunu, suç dünyasını ve insan doğasının sınırlarını ustalıkla harmanlıyor. Ters köşelerle dolu kurgusuyla soluksuz bir tempoya sahip olan eser, Uğur Hoca'nın kaleminden "Aşk için ne kadar ileri gidilebilir?" sorusunu sorgulatan, hem gizemli hem de düşündürücü bir kitap tavsiye ederim.
Reklam
Neydi Suçun Zeliha! bende tarihî bir roman etkisinden çok, vicdan üzerine yazılmış bir roman hissi bıraktı. Kitabı bitirdiğimde aklımda savaş sahneleri değil, Thomas’ın yaşadığı zihinsel dönüşüm kaldı. Çünkü onun yolculuğu aslında bir coğrafyadan diğerine değil, ezberlerinden şüphe etmeye başlayan bir insanın kendi içine yaptığı yolculuktu.
Thomas’ın çocukluğundan itibaren kendisine öğretilen doğrularla yetinmeyip sorgulamaya başlaması, romanın en güçlü tarafıydı bence. Özellikle Foucher’in ona yalnızca din öğretmek yerine düşünmeyi öğretmesi, sonrasında Ben Şimon ve Şeyh Cibril gibi farklı inançlardan insanlarla kurduğu ilişki, karakterin değişimini inandırıcı hâle getiriyor. Hiçbiri Thomas’ı kendi tarafına çekmeye çalışmıyor; aksine ona hakikati aramanın tek bir kapıdan geçmediğini gösteriyor. Bu kısmı oldukça etkileyici buldum.
Zeliha ise romanda uzun uzun konuşan ya da olayları yöneten bir karakter değil ama varlığıyla bütün romanın anlamını değiştiren kişi. Onun masumiyetinin, insanların kör inançları ve nefretleri karşısında korunamaması, kitabın ismini de çok anlamlı kılıyor. Thomas’ın “Neydi suçun Zeliha?” diye isyan ettiği an, bana göre romanın en ağır yükünü taşıyan sayfalardı.
Roman boyunca en çok hoşuma giden şey, Osman Necmi Gürmen’in tek bir dini ya da tek bir toplumu yüceltmeye çalışmaması oldu. Eleştirdiği şey insanlar değil, bağnazlık. Aynı zamanda farklı inançlardan karakterleri ortak bir vicdan etrafında buluşturabilmesi, kitabı sıradan bir tarih romanının dışına çıkarıyor. Savaşın ortasında bile bilgiye, adalete ve insan olmaya tutunan karakterler görmek bana umut verdi.
Kitabı kapattığımda şunu düşündüm: İnsan bazen öğrendiklerini değil, sorgulamaya cesaret ettiklerini hayatı boyunca yanında taşıyor. Neydi Suçun Zeliha! benim için tam da bunu
İçerik: Roman, karısını öldüren başarılı ve saygın bir adam olan Ata’nın gözünden anlatılır.
Dışarıdan bakıldığında eğitimli, güçlü ve dengeli görünen Ata’nın iç dünyasında ise yıllardır büyüyen kırgınlıklar, öfke, kıskançlık ve tatminsizlik vardır. Bir anlık öfke patlamasıyla işlediği cinayetin ardından gözaltı, ev hapsi ve vicdanıyla hesaplaşma süreci başlar. Roman, suçun kendisinden çok suçtan sonraki psikolojik yıkımı anlatır. İnci Aral, kadın cinayetlerini yalnızca bireysel bir suç olarak değil, toplumsal yapıların ve erkeklik normlarının da etkilediği bir olgu olarak ele alıyor. Bu roman bir polisiye ya da gerilim romanı değildir.
Cinayetin “kim tarafından” işlendiği baştan bellidir.
Merak unsuru suçun faili değil, “Neden?” sorusudur.
İnci Aral, olaylardan çok psikolojiye ve toplumsal eleştiriye odaklanır. Bu nedenle roman, hızlı aksiyon arayanlardan çok insan ruhunun karanlık yönlerini okumayı sevenlere hitap eder. 
Verda’nın Ölümü 
İnci Aral
Verda’nın Ölümü İnci Aral
Mükemmel bir roman. Gerçekten işini iyi yapan insanlar eskidendi. Fakir Baykurt nereeeee günümüzdeki yazarlar nere. İmgeleme,konu,bağdaştırma... Ne diyeyim ki?
Edebiyat sanatı diye bir şey var. Her önüne gelen kitap yazarsa,(ki yazsınlar,yazsınlar ki bu tür kitapların değerini daha çok artırsınlar) yazılan kitap da hayat hikayesi,kişisel gelişim olursa edebiyat sanatı diye bir şey bitmiştir. Ne şanslıyız ki gerçek edebiyata sahip kitapları ayırt edebiliyoruz. Konudan saptık ama kitabın konusundan sapmayalım;köy hayatında, varsılların yoksullar üzerindeki baskınlığını anlatan köy romanı. Çok güzeldi.
Çəhrayı eynəyin digər üzü: narahat edici amma gerçək.Duygu ve Düşünce
Puan vermedi·360 syf.·
2026 5. kitabı
Din, seks, cinayət, narkotik, şiddət... Bu kitabda hər şey var.
"Hər şey” olsa da, mənim üçün ən çox hiss olunan şey “azlıq” idi. İnsanlıqdan az, mərhəmətdən az, ədalətdən az, dinin öz mahiyyətindən az… Sanki hər şeyin içi boşalmış, yalnız sərt forması qalmışdı.
Hakan Günday bu “azlığı” sadəcə ad olaraq yox, hiss olaraq da oxucuya ötürür. İnsan münasibətlərində istilik azdır, seçim azdır, azadlıq azdır. Hətta elə bir nöqtəyə gəlir ki, insanın özü belə azalır içində daşıdığı duyğular, inamlar və ümidlər yavaş-yavaş sönür.
Bəlkə də romanın ən ağır tərəfi budur: hər şey mövcuddur, amma heç nə yetərli deyil. Hər şey var, amma heç nə tam deyil.
Hakan Günday bu romanında bizi zorla cəmiyyətin görmək istəmədiyi yerlərə aparır. Təriqətlər, məcburi evliliklər, qadına qarşı zorakılıq, narkotik və cinayət romanın görünən tərəfidir. Əslində isə müəllif daha dərin bir sual verir: İnsan həyatı başqalarının qərarları ilə nə qədər məhv edilə bilər?
Roman iki uşağın taleyini göstərir. Uşaqlıqdan yetkinliyə qədər şiddətin, ağrının və təkliyin içində böyüyən iki insanın hekayəsi… və bu hekayə onların cəmi on bir yaşında ikən başlayır.
Dərdâ - uşaqlığı əlindən alınmış, həyatı başqalarının qərarları ilə yazılmış bir qız.
Dərda - sevgi və qayğının yoxluğunda, həyatın sərtliyində formalaşan bir oğlan.
Mən sadəcə Dərdânın hekayəsi yazacağam. Onun hələ uşaq yaşında evləndirilməsi, həyatının başqaları tərəfindən müəyyənləşdirilməsi və illərlə azadlıqdan məhrum qalması sadəcə bir obrazın taleyi deyil. Bu, minlərlə insanın yaşadığı, lakin çox vaxt görünməyən bir faciənin təsviridir.
Roman boyunca din adı altında edilən saxtakarlıqlar və zorakılıqlar da hər zamankı kimi göz önündədir. Hakan Günday inancın özünü deyil, inancın arxasına gizlənərək insanlara hökm edən sistemi tənqid edir. Bu
Reklam
Reklam