Biz şeytanı nasıl tanıyoruz? Rivayetlerde, Âdem Aleyhisselâm yaratılmadan önce şeytanın Allah'ın ihlaslı kullarından biri olduğu, hatta meleklerin hocası derecesinde bulunduğu an-latılır. Adem [as] yaratıldığında da zaten hiçbir tepki vermedi. Asıl kırılma, secde emrinin gelmesiyle yaşandı. Şeytan o anda isyanını açıkça dile getirdi: "Ben ondan daha üstünüm. Beni ateşten, onu ise çamurdan yarattın." 10 Bu söz, onun Allah'a nasıl bir meydan okumaya kalkıştığını göstermesi açısından çarpıcıdır. Asıl itirazı şuydu: "Ben dururken ona secde edilmesini nasıl emredersin? Ben ateştenim."
Öte yandan meleklerin tavrı tamamen farklıydı. Onlar sa-mimiyetlerinden kaynaklanan kısa bir sorgulama yaşadılar: "Orada fesat çıkaracak ve kan dökecek birini mi yaratacaksın? Oysa biz seni tesbih ve takdis ediyoruz."11 Allah-u Teâlâ ise "Ben sizin bilmediğinizi bilirim.” buyurdu. Bunun ardından melekler hiçbir tereddüt göstermeden secde ettiler. İçlerinden geçen kısa bir şaşkınlığın ardından emre hemen teslim oldu-lar. Fakat şeytan bunu yapmadı.
Sumeyt b. Aclan -rahimehullah- şöyle diyordu:
<<< Paralar münafıkların felaket- lere doğru yedildikleri yularlarıdır. >>>
-aleyhisselâm-'nın bir sözü: «Kişi, altın ile toprağa aynı gözle bakmadıkça sâlih olamaz.»
Şekîk el-Belhî'nin bir tespiti:
<<Mazhar olduğu dünyalıktan ötürü sevinen münafığın ta kendisidir.»
Müslim en-Nehhât -rahimehullah- aktarıyor:
«Altın ve gümüş ilk kez basıldı- ğında İblis bunları öpüp başına koyar ve 'İkinizi seven gerçekten benim kölem olmuştur!' der.>>
Bana göre, Allah yolunda harcamak için dünyalık sevenler bu kategoride değer- lendirilmemelidir. En iyisini Allah bilir.