Kitab möhtəşəm idi. O qədər axıcı yazılıb ki, təxminən iki saata bitir. Mütləq tövsiyə edirəm. İnsan təbiəti haqqında həm düşündürücü, həm də öyrədici dərslər verir.
Hekayənin əsas mesajı budur: İntiqam, hirs və obsesiya kimi hisslərin arxasınca getdikdə bunun bədəli həyatınız ola bilər.
Romanda Ahab adlı obrazın Mobi Dik adlı balinanı ovlamaq istəyini oxuyuruq. İnsan vəhşiliyinin başlanğıcı da məhz burada görünür. Öz halında yaşayan bir balinaya hücum edən Ahab bunun nəticəsində ayağını itirir. Lakin yaşadığı hadisədən dərs çıxarmaq əvəzinə bunu intiqam məsələsinə çevirir və həyatını yalnız həmin balinanı öldürmək məqsədinə həsr edir.
İllərlə davam edən bu intiqam mübarizəsi onun təkcə ayağını deyil, ruhunu da əlindən alır. Ətrafındakı insanlar zərər görür, ailəsi dağılır. Ahab bütün bunların fərqində olsa da, vaz keçib həyatına davam etmək əvəzinə obsesiyasının arxasınca getməyi seçir.
Sonda isə bunun bədəlini həm canı, həm də sevdiyi və sahib olduğu yeganə şey – gəmisi ilə ödəyir.
Kitabdan çıxarılan nəticə budur: İntiqam və takıntı insanın həyatını məhv edə bilər. Mövzu nə olursa olsun, hər mübarizəni qazanmaq məcburiyyətində deyilsiniz. Bəzən nə qədər çətin olsa da, buraxmağı bacarmaq lazımdır. Çünki bəzi hisslərin arxasınca israrla getmək insanın sonda özünü itirməsinə səbəb olur.
Əsər 3 fərqli yerdə və tərzdə təhsil almış və fərqli dünyagörüşlərinə malik olan qardaşlardan bəhs edir. Onların mübahisəsi analarına təsir edir. Mübahisəyə görə evdən ayrılmaq istəyən qardaşları anaları ayrılmalarını istəmir. Lakin qardaşlar bu mövzuda çox inadkar olurlar. Əsər cəmiyyətin bəzi problemlərinə yönəlmişdir. Cəmiyyətin dar düşüncələri tənqid edilmişdir. Obrazların öz fərqli düşüncələrinin nə ilə nəticələnəcəyini yazıçı sonda çox gözəl bir nəticə ilə göstərmişdir. Hətta əsər də rus polisinin belə onlardan əl çəkməsi bir mesaj idi. Nəticədə dar düşüncə ilə yaşamaq insanı çox irəliyə getməyə qoymaz və gözlənilməz bir nəticəyə səbəb olar.
Reklam
Ən böyük kəşf bəlkə itirməməkdə yox, yenidən tapmaq cəsarətindədi
Dilşad xanımın qələmi ilə ilk tanışlığım ən yeni kitabı ilə oldu. Ölkədə biri sənəti, sevgini, cəsarətli ürəyi ən müasir Azərbaycan ədəbiyyatında çox gözəl işləyib. Bu fikirlər sənət anlayışına da fərqli perspektiv gətirir. Çünki cəmiyyət çox vaxt sənəti nəticə ilə ölçür, lakin bu roman göstərir ki, sənət özü özlüyümdə əslində böyük bir prosesdir. Sənətkar əvvəlcə zəif, natamam və hətta uğursuz əsərlər yarada bilər, hətta öz həyatında da. Lakin fərqindəlik burdadır, bu uğursuzluqlar onun inkişaf mərhələsidir. Müəllif sırf bu nöqtədə insanın daxili dualizmini çox maraqlı vurğulayıb. Göstərir ki, heç bir insan tam yaxşı və ya tam pis deyil. Ən qəddar insanın daxilində belə xeyirxahlıq qalıqları mövcuddur və əksinə, ən nümunəvi insanın daxilində belə qaranlıq tərəflər yaşayır.
Və əsas mövzlarımızdan tənhalıq. Kitabdakı tənhalıq fiziki yoxluqdan qaynaqlanmır, psixoloji vəziyyətdir. İnsan bəzən insanların içində olsa belə, daxili dünyası başqaları üçün həmişə əlçatmaz qaldığından tənhalıq da qaçılmazdır, - deyir.
Ümumiyyətlə, əsərin bədii dili sadə idi, lakin bunu bir qadın və bir sənət aşiqi birindən soruşacaqsan. Və burada əsərə dərin məna yüklənəcək. Məsələn ən xırda nümunə, müəllif metaforalardan istifadə edərək insanın daxili vəziyyətini vizual və emosional formada çox yaxşı təsvir edib. Bu üslub oxucunun həm də oxuduğunu hiss etməsinə səbəb olur. 
Dilşad Talıbova 
Tənha Adamlar Küçəsi
Dilşad Talıbova Tənha Adamlar Küçəsi
Cyriel Buyssenin “Bibilər” əsəri zahirən ailədaxili münasibətləri əks etdirən bir dram təsiri bağışlasa da, mahiyyət etibarilə patriarxal cəmiyyətin insan psixologiyası üzərində yaratdığı dərin travmaları tənqid edən sosial-psixoloji əsərdir. Müəllif ailə mühitini mikro-model kimi təqdim edərək güclü və zəif arasındakı münasibətləri, hökmranlıq və itaət mexanizmini ümumiləşdirilmiş cəmiyyət mənzərəsinə çevirir.
Əsərdə bibilərin Raymonda qarşı nümayiş etdirdiyi qərəz və düşmənçilik fərdi antipatiyadan daha çox, illər boyu formalaşmış struktur zorakılığın nəticəsidir. Onların nifrəti konkret olaraq Raymonda yönəlsə də, əslində bu hiss kişilərə və kişilərin təmsil etdiyi hakimiyyət sisteminə qarşı yığılıb qalmış psixoloji reaksiyadır. Bibilərin həyatına qərar verən, talelərini müəyyənləşdirən həmişə kişilər olmuşdur. Onlar qadın kimliklərini reallaşdıra bilməmiş, subyekt deyil, obyekt mövqeyində mövcud olmuşlar. Yəni qadın kimi yox, xidmət edən varlıqlar kimi yaşayıblar. Bu isə ideoloji və sosial baxımdan boğulmuş bir həyatın qaçılmaz nəticəsi kimi daxili çürüməyə gətirib çıxarmışdır.
Raymond obrazı bu kontekstdə səbəb yox, simvolik funksiyaya malikdir. O, gəncliyi, azadlığı, maddi imkanları və seçim azadlığı ilə bibilərin heç vaxt sahib ola bilmədiyi bütün dəyərləri təmsil edir. Məhz bu səbəbdən Raymond onların şüuraltında bir “təhlükə” və eyni zamanda bir güzgüyə çevrilir. Bibilərin ona yönəltdiyi nifrət əslində öz həyatlarının məhdudluğuna, itirilmiş imkanlarına və susdurulmuş arzularına yönəlmiş nifrətdir.
Əsərdə diqqət çəkən əsas məqamlardan biri də nifrətin açıq şəkildə ifadə olunmamasıdır. Qardaş uşaqları üsyan etməyi bacarmırlar, çünki açıq etirazın doğura biləcəyi nəticələri yaxşı anlayırlar. Bu səbəbdən onlar susqunluğu təhlükəsiz davranış modeli kimi qəbul
Diqqət ! Spoiler var .1000Kitap
Martin İden 20 yaşında güclü, qoçaq və təxmini 13 yaşından sonra davamlı olaraq matrosluqla öz həyatını davam etdirən bir gəncdir. Martinin hekayəsi limanda bir neçə avara tərəfindən təklənməyə çalışan Artura kömək etməsi ilə başlayır. Sonrasında Artur onu öz evlərinə yeməyə dəvət edir. Və burada olarkən Martində Arturun bacısı Rufa qarşı indiyə kimi hiss etmədiyi bir məhəbbət hissi oyanır. Amma bu məhəbbətin böyüməsinə ciddi bir maneə var idi. Bu maneə isə Martin və Rufun tamamilə ayrı dünyaların, ayrı zümrələrin insanı olmaqları idi. Ruf varlı, nəcib bir ailənin universiteti bitirməyə yaxın olan bir qızı idi. Martinsə çətinlik və yoxluqla böyümüş bir oğlan idi. Ancaq Martin çox düşündükdən sonra Rufa hiss etdiyi məhəbbətdən dolayı ona layiq olmağa çalışmağı özünə hədəf qoyur. Bu hədəfə isə kitablar oxuyaraq, mədəniyyət qaydalarını öyrənərək başlayır. Əlbəttə, Rufda bu yolda ona müəllimlik edir. Rufunda ona qarşı müəyyən hisslər keçirdiyini görən ata və anası Rufda qadınlıq hisslərini oyandırdığı üçün Martinə minnətdarlıq hissi duyurlar. Hətta bir ara Ruf Martini əhliləşdirilməmiş buldoq da adlandırır. Ruf nə qədər bunun mümkün olmayacağını bilsə də, sonda o da bu məhəbbətə təslim olmağa məcbur qalır. Məcbur qalır qalmağına amma mən elə düşünürəm ki Rufun hissləri elə ana atasının dediyi kimi qadınlıq hisslərinin oyanması idi. Tam olaraq bir məhəbbət deyildi. Və sonrasında Martin bu məhəbbətin gələcəyini daha yaxşı inşa edəbilmək üçün nə edəcəyini düşünür. O şeirlər, hekayələr, oçerklər yazıb jurnallara göndərərək yaxşı qazanacağı fikrinə gəlir, axı böyük yazıçılar yaxşı həyat yaşayırdılar... Bu səbəbdən yazdığı əsərləri jurnallara göndərməyə başlayır. Ancaq yazılarına uzun müddət müsbət cavablar ala bilmir. O öz əsərlərinin çox yaxşı olduğunu bilir amma
At rəsmlərinin izində-Dryu Hayden Teylor
Roman ilk baxışda sakit axan, yavaş templi bir hekayə təsiri bağışlayır. Kitabın əvvəlində müəyyən qədər sıxılma və marağın gec formalaşması mümkündür. Lakin hekayə irəlilədikcə, xüsusən də at rəsminin simvolikasına verilən dərin mənalar açıldıqca oxucu mətnin içində daha rahat hərəkət etməyə başlayır.
Atın simvolikası və hekayədəki yeri
Müəllif at obrazını sadəcə vizual bir motiv kimi deyil, insanın daxili enerjisini oyadan, azadlığa çağıran bir simvol kimi təqdim edir. Romanda at sanki “çağırışa cavab verən enerji”dir: bir insan içindəki təlatümə siqnal verdikdə, bu enerji (at) ona tərəf gəlir. Bu, həm psixoloji, həm də metaforik baxımdan təsirli işlənib.
At:
azadlığın,
gücün,
nəcibliyin,
daxili həyəcanın və inkişafın
simvolu kimi çıxış edir.
Danielin at çəkməsi, əslində, özünün böyümək, sərhədlərini aşmaq, yaşadığı çətinliklərdən qurtulmaq istəyinin vizual ifadəsidir. O, sanki çəkdiyi hər atlə öz gələcəyini formalaşdırır, özünü yetişdirir.
Obrazlar və psixoloji işlənmə
Kitabın ən güclü tərəfi obrazların psixoloji dərinliyidir.
Daniel
Hardan gəldiyini və nələr yaşadığını gizlətməyən, çətinliklər içində formalaşan, həssas və bir o qədər də güclü bir obrazdır. Ailəsindəki zorakılıq onun iç dünyasını daha tez oyadır və at rəsmi onun üçün həm sığınacaq, həm dil, həm də iç azadlığına aparan yol olur.
Şelli
Müəllif tərəfindən “güclü qız obrazı” kimi qurulub. Əvvəlcə kobud, bəzən sərt görünür, lakin hekayə inkişaf etdikcə onun xarakterində yumşalma, dəyişmə və daxili böyümə hiss olunur. Şelli həm özünü, həm dünyanı anlamağa çalışan, həyatın ritmini tapan bir obrazdır.
Ralf
Ralfın timsalında biz daha mərhəmətli, başqalarını anlamağa meyilli, sakit, insanilik dolu bir obraz görürük. Onun uşaqlığı ilə böyüklüyü arasında qurulan
Reklam
Reklam