Sanki hiç aksamadan işleyen bir çarkın, ona bağlı bir çivisi gibi kafam, kurulu bir makinenin içinde durmadan dönüyordu. Bu kompleksin dışına çıkmam kabil değil gibi görünüyordu...
Artık bir otomat olmuştum...
Her tarafta sol aydınlar, kendilerini ihtilâlci saflardan büyük ölçüde çektiler. Almanya'da faşizm, hızla gelişmeye başladı. İtalya'da ise faşizm rakipsiz yerleşti ve her ikisi de Avrupa'nın ve Avrupalılığın alın yazısına kendi damgalarını vurdular. Bu damga, İkinci Dünya Harbi oldu.