Fidan
@silenceofthesky
When your happiness is not attached to anything or anyone, you become free.
Öğretmen
203 okur puanı
Temmuz 2020 tarihinde katıldı
Şu anda okuduğu kitaplar
Molière’in Cimrisi, yalnızca paraya düşkün bir adamın hikâyesi değildir; insanın içini çürüten bir korkunun, sevgisizliğin ve aklını yitirmiş bir tutkunun sahneye taşınmış hâlidir. Harpagon’un cimriliği öyle bir boyuta ulaşır ki artık para bir araç olmaktan çıkar, insanın önüne geçen, insanı ezen, insanı yok sayan bir put hâline gelir.
Bu cimriliğin akıl almazlığı, yalnız insanlara değil, hayvanlara da uzanır. Atlarına bile yem vermeye kıyamayan, onları “birer hayalet”e çeviren bu adam, kendi hayvanlarının yulafını çalarken yakalanacak kadar düşmüştür. Burada cimrilik artık gülünç değil, utanç verici ve ürperticidir. Molière, Harpagon’u para uğruna her değeri ayaklar altına alabilen “saf kötülük” noktasına taşır.
Ama asıl dehşet, Harpagon’un evlatlarıyla olan ilişkisinde belirginleşir. Oğlunun sevdiği kadını kendine layık görmesi, üstelik bu sevgiyi bildiği hâlde onu vazgeçmeye zorlaması, cimriliğin yalnızca maddi değil, ahlaki bir çöküş olduğunu gösterir. Harpagon için ne aşkın ne fedakârlığın ne de evlat olmanın bir anlamı vardır. Hayatta tek bir değer tanır: para. Fakat ona da sahip olmayı değil, onu saklamayı sever.
Kızının boğulmaktan kurtarılışında bile şükran değil, kuşku vardır. Bir insanın hayatı değil, kaybolduğu sanılan paralar önemlidir. Sevgi, minnet, vicdan… Hepsi paranın gölgesinde silinir.
Finalde ise Harpagon’un trajikomik yüzü tüm çıplaklığıyla görünür: Evlatlarına bir kuruş vermeye yanaşmayan bu adam, başkasının karşıladığı düğün için utanmadan elbise ister. İşte Molière’in ustalığı tam da burada yatar. Okur güler, ama bu gülüş acıdır. Çünkü Harpagon yalnızca bir karakter değil; insanlığın içinden çıkmış, parayla ruhunu takas etmiş bir tiptir.
Cimri, insanı güldürürken düşündüren değil; düşündürürken güldüren bir eser değildir. O, güldürürken
0-30p: Kontrollü okuyucu 📖
40-70p: Hafif bağımlı 👀
80p+: Geçmiş olsun, kitaplar seni ele geçirmiş 😅
comfort bookEdebiyat & Roman
Hikâye, Mara’nın ona hem mentor hem de en büyük destekçi olmuş Helena’dan miras kalan eve taşınmasıyla başlıyor. Ancak evin tek sahibi o değil, diğer yarısı Helena’nın yeğeni Liam’a ait. Aynı evi paylaşmalarıyla başlayan tatlı çekişmeler, ufak atışmalar və aralarındaki o belli belirsiz gerginlik, zamanla yerini çok daha sıcak bir yakınlığa bırakıyor.
Liam… dışarıdan bakınca klişe bir erkek karakter bekliyorsun ama hikâye ilerledikçe bunun tam tersi olduğunu fark ediyorsun. İçten, anlayışlı, ölçülü və nazik. Mara’ya en başından beri iyi davranması, onu iş ortamındaki gerginliklerden korumaya çalışması ve bir şey yapmadan önce yalnızca onun bir kelimesini beklemesi… En çok da Mara’nın yanında hep bir adım geriden ama kalbiyle tamamen onun tarafında oluşu, yormadan, zorlamadan koruyuşu, doğru zamanda söylediği cesaretlendirici sözler kalbimi ısıttı.
Aralarındaki mesafeyi koruma çabalarına rağmen içten içe birbirlerinden hoşlanmaları və birbirlerinin yanında huzur bulmaları, kitabın en güzel detaylarından biriydi.
Hikâye hem tanıdık bir romantik akış sunuyor, hem də klişelerden ustaca sıyrılıyor. Karakterlerin her biri özgün və gerçekçi. Özellikle Liam’ın sonlara doğru ortaya çıkan yönleri, onu diğer romanlardakı erkek karakterlerden bambaşka bir yere koyuyor.
Bir çırpıda okunup biten, sıcacık, samimi və huzurlu bir hikâye arayanlara gönül rahatlığıyla öneririm.
Kitap “Nişanlı” ve “Edebiyat öğretmeni” hikayelerinden oluşuyor. 
“Nişanlı” hikâyesinde en çok Sasha ve Nadia arasındaki o dönüştürücü konuşma öne çıkıyor. Sasha’nın incelikle değil, doğrulukla söylediği sert ama sarsıcı cümleler Nadia’nın bütün hayatını yeniden görmesine yol açıyor:
“Anneniz ve babaanneniz hiçbir şey yapmadığına göre, sizin için bir başkası çalışıyor. Başka birinin ömrünü tüketiyorsunuz.”
Bu sözler, Nadia’nın yıllardır fark etmeden yaşadığı o uyuşuk düzenin perdelerini bir anda yırtıyor. Önce nişanlısına, sonra içinde bulunduğu hayata, ardından da kendisine yabancılaşması işte bu yüzden. Sasha’nın ona verdiği cesaret, aslında bütün hikâyenin kalbidir: okumanın, düşünmenin ve insanın kendi kaderini seçme hakkının kutsal olduğuna olan inanç.
Nadia’nın kendini iğrenç bir hayata sıkışmış hissetmesi ve özgürlüğe yönelişi, Çehov’un insan ruhundaki bir kıvılcımın bile koca bir düzeni nasıl devirebileceğini anlatan en güzel örneklerinden biri.
“Edebiyat Öğretmeni” ise bambaşka bir dünyanın kapısını açıyor. Nikitin’in gençlik kompleksleri, ilk evlilik günlerindeki romanlardan fırlamış kadar saf mutluluğu ve ardından gelen yavaş çöküşü, insan ruhunun ne kadar kırılgan olduğunu gösteriyor.
Nikitin, başta “mutluluğumu kendim yarattım” derken kendinden emin. Öksüzlükten, yokluktan, mücadeleden çıkmış biri olarak huzurun bir ödül olduğuna inanıyor. Fakat kolayca sahip olduğu ev, refah, sıcak yuva ve bolluk; zamanla içini boşaltıyor.
Çehov burada büyük bir hakikati fısıldıyor: Emekle kazanılmayan hiçbir şey insanın ruhunda kök salmıyor.
İskambil masasında kaybettiği 12 ruble bile onun için bir fark yaratmıyor; çünkü havadan gelen para gibi, havadan gelen mutluluk da anlamını hızla yitiriyor. Sonunda Nikitin, pespayeliğin ortasında sıkışmış bir ruh gibi nefes
Kitap, “Ateş Yakmak” ve “Yaşama Azmi” isimli iki hikâyeden oluşuyor.
Ateş Yakmak’ta hayatta kalmak, sadece nefes almak değil, yaşamın kendisine tutunmak demek. London’ın betimlemeleri o kadar canlı ki, okurken kendimi buz gibi derenin ortasında hissettim, soğuk neredeyse kemiğime işledi. Yalnızlık, başına buyrukluk ve yol yoldaşlığının önemi, insanın içsel gücünü ve yaşam azmini daha da değerli kılıyor. Hikâyeden çıkan mesajlar net: Başına buyruk olma, tavsiyelere kulak ver ve yalnızlıkla mücadelede yol yoldaşının kıymetini unutma.
Yaşama Azmi ise farklı bir sınav sunuyor. Baş karakter tükenmiş, yarı yolda bırakılmış; beden ve ruhu ayrı yürüyor, ama içindeki yaşam arzusu ölümü reddediyor. Altınlar, eşyalar ve materyal değerler geride kalıyor; geriye sadece hayatta kalmasını sağlayacak asgari şeyler kalıyor. London, insanın en değerli servetinin materyal değil, yaşam çabası olduğunu ustalıkla gösteriyor.
Hikâyede karakterin zihni hayaller ve açlık düşünceleriyle dolu, bedeni ise tükenmiş ama hayat içindeki gücünü kaybetmemiş. Sonunda balina gemisinde, yatağında, iyileşmiş olarak dinleniyor. London, hayatta kalmanın yaşam aşkıyla mümkün olduğunu bir kez daha hatırlatıyor. Yaşama Azmi, nefes kesici gerçekliği, güçlü betimlemeleri ve derin mesajlarıyla unutulmaz bir hikâye.
Kitap iki hikayeden oluşuyor: “Bir dilim biftek” ve “Meksikalı”. Bir Dilim Biftek hikayesi, bir zamanların ünlü ve güçlü boksörü Tom King’in yaşamını anlatıyor. Eskiden refah içinde, kariyerinde başarılı, köpeğine bile biftek yedirecek kadar varlıklı olan Tom King, şimdi yaşlı ve yoksul bir adam olarak karşımıza çıkıyor. Geçmişiyle şimdiki durumu arasındaki keskin tezat, hikayeyi çok dokunaklı kılıyor.
Ringlerde zafer kazanan bu adam, şimdi ailesini geçindiremiyor ve bakkaldan veresiye alamıyor. Aç bir şekilde boks maçına çıkması ve kilometrelerce yolu yürüyerek mekâna gelmesi, okuyucuda derin bir empati uyandırıyor. London burada gençlik ve güç ile yaşlılık ve tecrübe arasındaki ustaca bir karşıtlık kuruyor. Tom King’in rakibine karşı tek silahı deneyimi, rakibin tek dayanağı ise gençliği ve enerjisi. Maçın ardından parkta hıçkırarak ağlaması, yalnızca yenilgiyi değil, hayatın adaletsizliğini de simgeliyor.
Bu öykü bana şunu düşündürdü: İnsan geçmişteki başarılarına takılıp kalmamalı; asıl değer, gelecekte ne olacağımızdır. Kısa bir hikaye olmasına rağmen Jack London’ın anlatımı o kadar canlı ki, okuyucu kendini adeta ringin tam ortasında hissediyor. Dokunaklı, unutulmaz ve derslerle dolu bir öykü.
Meksikalı ise, genç Rivera’nın tutku ve özveri dolu yaşamını gözler önüne seriyor. Sadece 18 yaşında olan Rivera, devrim uğruna ringde dövüşüyor, açlığa ve dayaklara rağmen amacından vazgeçmiyor. Onun cesareti ve fedakârlığı, kendinden büyük bir amacı takip etmenin zorluğunu ve anlamını gösteriyor. Okurken ben de Rivera’yı en ön sıradan izliyormuşum gibi hissettim. Meksikalı, kısa ama etkisi derin bir öykü; idealler uğruna verilen mücadeleyi ve gençliğin cesaretini unutulmaz bir biçimde anlatıyor.
