sınıflı yapının belirleyicisi olan çalışmanın da bir ibadet olduğunu vurgulamakla kalmıyor çalışmanın buna mahkum edilen sınıfın tanrısal yazgısı olduğuna da işaret ediyordu. Böylece çalışmakla mükellef sınıf, ömrü boyunca her gün bıkmadan usanmadan iş yüklenecek ve bunun kendisine verilen dünyevi bir sınav olduğuna inandığı için isyan etmeyecekti. Tanrılar arasında dahi olmayan eşitlikçi yapıyı insanların arasında talep etmenin cüretini gösteremeyecekti.
6. Neyle sınanıyorum?
Dara düşmenin, düşülen darlıkla ilgisi yoktur. Dara düşenin neyle sınandığını anlamakla ilgili bir sorumluluk vardır. Bu sınav bunu anlayarak geçer. Darlığı aydınlığa kavuşur.
Sayfa 68 - Destek Yayınları, 32.-33. Baskı: Eylül 2023·Kitabı okudu
Ama anlamamız gereken şu: Herkes dertte değil, herkes derste. Herkes derdiyle dersini alıyor. Ders alınacak, sınav geçilecek… Teneffüs ancak o zaman. Sen derdini çekmiş, dersini almışsın, şimdi artık ferahlama zamanı senin için.
Eğitim Üzerine. – Eğitim ve terbiye tarzımızın genel eksikliğinin ne olduğu yavaş yavaş kafamda belirdi: Kimse öğrenmiyor, kimse öğrenmek için çaba göstermiyor, kimse öğretmiyor – bir başınalığa katlanmayı.