SonuççularFelsefe ve Düşünce
Sonuççular yalanın sonuçları üzerinde düşünmemiz gerektiğini ileri sürerler. Yalan niye söylenmektedir?
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
..kısa vadeli sonuççuluk ile uzun vadeli sonuççuluk arasında bir ayrım yapılabilir. Uzun vadeli bakan sonuççular, kısa vadede elde edilen yararların uzun vadeli yararların lehine olmayabileceğini kabul ederler.
Ahlakbilimi (deontoloji), ahlakın kurallara itaat etmeye dayandığı inancı için kullanılan süslü bir isimdir. Kelime anlamıyla görev bilimidir, Yunanca "bağlayıcı olan"dan gelir. Ahlakbilimi ahlaki mutlakçılıkla birebir aynı şey değildir, ancak dinle ilgili bir kitaptaki çoğu amaç için bu fark üzerinde durmaya gerek yoktur. Mutlakçılar, mutlak doğrular ve mutlak yanlışlar, yani emirler olduğuna inanırlar ve bu emirler uygulandıklarında meydana gelen sonuçlardan haklılıkları etkilenmez. Sonuççular daha pragmatik bir şekilde bir eylemin ahlakının bu eylemin sonuçlarıyla değerlendirilmesinin gerektiğine inanırlar. Sonuççuluğun bir türü, Bentham ve arkadaşı James Mill (1773-1836) ve Mill'in oğlu John Stuart Mill (1806-73) ile bağdaştırılan felsefe olan faydacılıktır. Faydacılık sıklıkla Bentham'ın şu talihsizce özensiz sloganıyla özetlenir: "Nüfusun en büyük kısmının en yüksek mutluluğu, ahlak ve kanunların temelidir."
Her çiçeğin bir mevsimi, her kitabın bir zamanı vardır. Haziranın tadını yeni hikâyelerle çıkarın.
Konu doğruyu ve yanlışı düşünmeye geldiğinde ahlak felsefecileri işin uzmanlarıdır. Robert Hinde'nin az ve öz tanımıyla, ahlak felsefecileri "ahlaki kuralların mantıkla oluşturulmasının zorunlu olmamasına rağmen mantıkla savunulabilmelerinin zorunlu olduğunda" hemfikirdirler. Bu ahlak felsefecileri kendilerini birçok farklı yolla sınıflandırırlar ancak çağdaş terminolojide en büyük ayrım "ahlakbilimciler" (örneğin Kant gibi) ve "sonuççular" (sonuççulara Jeremy Bentham (1748-1832) gibi "faydacılar" da dahildir) arasındadır.
Sonuççular & Deontologlar
Sonuççular, daha iyi sonuçlara yol açacaksa -yani nihayetinde, yol açtığı zarardan daha fazla mutluluğa sebep olacak veya heba ettiğine kıyasla daha fazla hayat kurtaracak da daha fazla bireyin amacına ulaşmasını sağlayacaksa- masum bile olsa bir insana işkence yapmanın doğru olduğunu iddia edebilir. (Bu noktanın üzerinde çok fazla durmuyorum, çünkü sonuççular da hangi sonuçların önemli olduğu konusunda birbirlerinden ayrılırlar.) Buna karşılık, deontologlar işkencenin her koşulda yanlış olduğunu, çünkü bir insanın haysiyetine zarar vermemek gibi tartışılmaz ilkeleri ihlal ettiğini söyleyecektir. Böyle bir deontologa göre, milyonlarca insanın kurtuluşuna yol açacak olsa bile bir insana işkence yapmak yanlış sayılacaktır.
Sayfa 171 - Panama Yayınları - Çeviren: Ezgi Kardelen - I. Baskı, 2022 • Aile Önemlidir·Kitabı okudu
Çoğu insan, çoğunluğun iyiliği için birine zarar verebilme üzerinde sınırlandırmalar olduğuna inanır. Yani 5 tecavüz vakasının gerçekleşmesini engellemek için masum bir insanı cezalandırdığınızı hayal edin sonuççular bu cezalandırmayı savunacaktır. Ancak bence sonuçta bunu yapmanın herhangi bir pragmatik dezavantajı olmamasına rağmen çoğu insan bu sonuca direnecektir.
