Yıldızların Altında Unutulmuş Bir Çocuklukİnceleme
Spoiler olabilir!!
Zamanın acımasız çarkları arasında ezilirken, yavaş yavaş "büyük" adını verdiğimiz o sıkıcı, rakamlarla ve hesaplarla dolu soğuk dünyaya nasıl da gönüllü sürgün ediliyoruz. Antoine de Saint-Exupéry’nin Küçük Prens’i, bir çocuk masalı kisvesi altında yüzümüze çarptığı o sarsıcı gerçekle, aslında insan ruhunun adım adım nasıl taşlaştığının, masumiyetini nasıl yitirdiğinin en acı fermanıdır. Kitabın kapağını araladığım an, yıllar önce terk ettiğim, kapısını sıkıca kilitlediğim o çocukluk hayallerimin sıcacık, sarmalayan evine geri döndüğümü hissettim. O kadar saf, o kadar kirlenmemiş bir sığınaktı ki bu; okudukça boğazımda düğümlenen şey, sadece küçük bir çocuğun hüzünlü yolculuğu değil, kendi kaybettiğim o sınırsız ve özgür hayal gücüme yaktığım sessiz bir ağıttı.
Hepimiz birer gezegende yapayalnızız aslında. Kibirli kralların, sürekli hesap yapan iş adamlarının, anlamsızca fener yakıp söndürenlerin absürtlüğüne gülerken, içten içe aynadaki aksimize baktığımızı fark etmenin o soğuk ürpertisi sarar ruhumuzu. Ehlileştirilmeyi, yani birine emek vermeyi, o görünmez bağlarla bir ruha tutunmayı unutalı çok oldu. Bu yüzden tilkiyle edilen o veda, bir kitaptaki sıradan bir ayrılık sahnesinden çok daha fazlasıdır; insanın modern çağdaki o korkunç, kalabalıklar içindeki yabancılaşmasına ve kimsesizliğine atılmış ağır bir çentiktir.
"İnsan ancak yüreğiyle baktığı zaman doğruyu görebilir. Gerçeğin mayası gözle görülmez."
İşte bu cümle, varoluşun en yalın ama kabullenmesi en zor gerçeğidir. Bizler, gözümüzle gördüğümüz etiketlere, kusursuz derecedeki yapaylıklara, unvanlara o kadar tapar olduk ki, bir gülün üzerine titremenin, ona şefkat ve emek vermenin yarattığı o eşsiz aidiyet hissini kaybettik. Bir çiçeği dünyadaki diğer milyarlarca çiçekten ayıran
İnsan Ne Kadar Bekleyebilir?Duygu ve Düşünce
Dumas okurken içimde hep çok ağır, tarifi zor bir yumru oluşuyor. Sanki zamanın hiç akmadığı, rutubet kokan o Şato D’If hücrelerinden birine ben hapsediliyorum ve anahtar çok uzaklara fırlatılıp atılıyor. Monte Kristo Kontu’nu her düşündüğümde zihnimde tek bir soru yankılanıyor: İnsan ne kadar bekleyebilir?
Genç, aşık ve hayata pırıl pırıl bakan Edmond Dantès’nin sırf başkalarının hırsı ve kıskançlığı yüzünden on dört yılını bir zindanda bırakışını izlemek içimi çok acıttı. Bir insan hak etmediği bir acıyı çekerken ne kadar sabredebilir? Dantès o karanlıkta bekledikçe masumiyetini kaybediyor, canı yandıkça içindeki o saf çocuk ölüyor ve yerine sabırla büyütülen, buz gibi bir intikam arzusu doğuyor.
Ben okurken hem Kont’un o kusursuz dehasına hayran kaldım hem de içten içe onun adına çok üzüldüm. Çünkü insan kendine sormadan edemiyor: Haksızlığa uğrayan herkes intikam ister mi? Yoksa bu intikam arzusu, bizi zamanla uğruna savaştığımız o adaletten koparıp canavarlaştırır mı? Kont, düşmanlarını tek tek yıkarken o kadar ileri gidiyor ki, masumların canı yandığında kendi yarattığı o felaketin karşısında kalakalıyor. O an anlıyorsunuz; ne kadar güçlü, ne kadar zengin olursanız olun, asla Tanrı’nın yerine geçemiyorsunuz.
Kitabın kapağını kapattığımda, o görkemli intikam sahnelerinden ziyade elimde derin bir hüzün kaldı. Çünkü düşmanları cezasını bulsa bile, bu ne Edmond'ın elinden çalınan 14 yılı geri getirebiliyor ne de yaşanamamış o güzel gençliği. Kayıp yılların hesabı hiçbir beşeri cezayla kapanmıyor aslında.
Dumas’nın dediği gibi, belki de insanın bütün felsefesi sadece "beklemek ve umut etmekten" ibaret.
Ama Kont’un o karanlık bekleyişini gördükten sonra insan düşünmeden edemiyor:
**Biz hayatlarımızda neyin hesabını soruyoruz? Gerçekten adaleti mi arıyoruz,
0-30p: Kontrollü okuyucu 📖
40-70p: Hafif bağımlı 👀
80p+: Geçmiş olsun, kitaplar seni ele geçirmiş 😅
Roman, İngiliz bir uşağın (Stevens) yıllar sonra yaptığı bir yolculuk sırasında geçmişini hatırlamasını anlatır. Stevens, hayatını görevine ve sadakate adamış bir karakterdir. Ancak geçmişini düşündükçe işine olan kör bağlılığının, kişisel mutluluğunu ve duygusal ilişkilerini nasıl engellediğini fark etmeye başlar. Stevens, kendi duygularını bastırarak mesleğini her şeyin önüne koyar. Babası öldüğünde, üst katta olmasına rağmen çıkmaz ve misafirlere hizmet eder. Bireyin kendini tamamen göreve adamasının ne kadar insani kayıplara yol açabileceğini gösterir. Kitabın sonunda insanın aklında şöyle bir soru kalır. " Geçmişi değiştiremesek de elimizde kalan zamanla ne yapacağız?" Pişmanlık teması ön plandadır.
Eser ilk bakışta ürün geliştirme veya pazarlama kitabı gibi görünse de aslında insan davranışları üzerine yazılmış. Kitap, neden bazı yazılım (sosyal medya ve telefon uygulamaları) ve ürünleri tekrar tekrar kullandığımızı anlamaya çalışıyor. Yazarlar, başarılı ürünlerin kullanıcılarında alışkanlık oluşturmak için kullandıkları dört aşamalı "Kanca Modeli"ni anlatıyor: tetikleyici, eylem, değişken ödül ve yatırım. Eser, sosyal medya platformlarından mobil uygulamalara kadar birçok örnek üzerinden insanların neden telefonlarına sürekli baktıklarını, neden bazı ürünlerden vazgeçemediklerini açıklıyor. Bununla birlikte kitap zaman zaman rahatsız edici bir soru da sorduruyor: İnsanları bir ürüne bağlamak ile onları manipüle etmek arasındaki çizgi nerede çizilmeli?
Kancaya Takılınca; girişimcilik, ürün tasarımı, pazarlama ve davranış psikolojisiyle ilgilenenler için faydalı bir kitap. Kitabın tüm okurlar için faydası ise ürünlerin nasıl tasarladığını öğrenmekten çok, kendi günlük alışkanlıklarının nasıl şekillendiğini anlama imkânı sunması.
Bazı kitaplar okunur, bazı kitaplar insanın içine yerleşir. İnsanın Anlam Arayışı benim için ikinci gruba giren kitaplardan biri oldu.
Kitabı kapattığımda aklımda kalan şey acı değil, umut da değil. Daha çok şu soru oldu: İnsan, elinden her şey alındığında geriye ne kalır?
Viktor Frankl bu soruyu bir masa başında değil, hayatın en karanlık yerlerinden birinde cevaplamaya çalışıyor. Bu yüzden kitapta anlatılan her düşünce, teoriden çok yaşanmışlığın ağırlığını taşıyor. Okurken bazı satırların altını çizmedim; çünkü bazı cümleler doğrudan insanın içine çiziliyor.
Kitabın bana bıraktığı en güçlü düşünce, hayatın bize bir anlam borçlu olmadığıydı. Belki de biz hayatın sorularına cevap vermekle yükümlüyüz. Bazen bir insan, bazen bir hayal, bazen de sadece yarına ulaşma isteği insanı hayatta tutabiliyor.
Bu kitap bana mutluluğun değil, anlamın peşinden gitmeyi hatırlattı. Çünkü mutluluk her zaman bulunmuyor. Ama insan, en zor zamanlarında bile kendine bir neden bulabiliyorsa yoluna devam edebiliyor.
İnsanın Anlam Arayışı bir kişisel gelişim kitabı gibi görünse de aslında bundan çok daha fazlası. İnsanın kırılganlığını, dayanıklılığını ve en karanlık zamanlarda bile içinde saklayabildiği ışığı anlatan bir eser.
Bazı kitaplar bilgi verir. Bu kitap ise soru sorar. Ve o sorular, son sayfadan sonra da insanın peşini bırakmaz.
“Bir İdam Mahkûmunun Son Günü” gerçekten çok etkileyici bir kitaptı. Okurken hem içimi sıktı hem de derin bir hüzün bıraktı. Bazı yerlerinde sanki içimde bir şeyler çizildi, tarif edemediğim bir boşluk hissettim. Buna rağmen hikâye beni kendine çekti, sonuna kadar merakla okutturdu. En çok da şu soru aklımda kaldı: O adamın suçu neydi ve onu bu noktaya getiren şey gerçekten neydi?
