Kitab olduqca kiçik həcmli və son dərəcə axıcı bir əsərdir; bu sayədə çox qısa bir zaman ərzində rahatlıqla bitirilə bilər. Mən də onsuz da oxunması daha praktik və rahat olduğu üçün kiçik ölçülü nəşrini seçdim. Kitabın quruluşuna gəldikdə isə; əsər əsas olaraq bir gənc ilə bir yaşlı adamın qarşılıqlı dialoqundan ibarətdir. Kitab boyu proses tamamilə bu iki personaj arasındakı fasiləsiz fəlsəfi mübahisə və dialoqlar üzərindən irəliləyir.
Kitab həcm olaraq kiçik olmasına baxmayaraq, son dərəcə düşündürücü bir quruluşa sahibdir. Əsərdə ən çox sevdiyim hissə mexanika üzərinə keçən dialoqlar oldu. Orada yaşlı adam insanın mütləq bir yaradıcı olmadığını, sadəcə funksional bir iş gördüyünü, müəyyən kiçik vəzifələri yerinə yetirdiyini müdafiə edir. Kitab tam olaraq bu mexanikləşmə mövzusuna toxunur: İnsanların birər maşın olduğunu, sadəcə müəyyən vəzifə sərhədləri daxilində hərəkət etdiklərini, sıfırdan bir şey var edə bilmədiklərini, yalnız gördükləri və düşündükləri şeyləri yenidən formalaşdırıb onların üzərində bir struktur qurduqlarını izah edir.
Kitabda ən çox diqqətimi çəkən və məni həyəcanlandıran şey isə, daha əvvəl üzərində uzun-uzun düşündüyüm və fikir yürütdüyüm bir mövzubunun eynilə işlənməsi oldu. "Əgər bir insan kimsəsiz bir adada doğulsa, hər kəsdən uzaqda və heç bir şey görmədən beynində hər hansı bir fikir formalaşa bilərmi?" Mənim fikrimcə, bu sualın cavabı qəti bir "Xeyr" idi. Çünki digər insanların həyatı, çöldən olan təsirlər və hər bir xarici amil insana təsir edir; sən isə yalnız bu təsirlərin nəticəsində öz daxilindən ortaya bir şey çıxara biləsən. Kitabda da tam olaraq bu düşüncəmin fəlsəfi qarşılığını tapdım. Əsərdə bu vəziyyət Şekspir nümunəsi üzərindən izah olunur: Şekspir bir adada doğulsa, heç bir şey görmədən və yaşamadan o əsərləri ortaya
Mənim üçün bu kitabın ən dəhşətli cəhəti onun real olmasıdır. On altı yaşlı Leyla – adi bir qız, xəyalları olan, sevən, gülən bir insan – bir gün düşərgəyə düşür. Və orada gördükləri, yaşadıqları o qədər çılpaq, o qədər amansızdır ki, oxuyarkən bəzən kitabı yerə qoyub dərin- dərin nəfəs almalı olursan. Mən özüm də bir neçə dəfə belə etdim. Çünki o səhifələr insan təbiətinin ən qaranlıq, ən iyrənc tərəfini üzə çıxarır.
Mənim baxış bucağımdan Leyla təkcə Bosniya faciəsinin deyil, bütün müharibələrin ortaq qadın və uşaq dərdinin hekayəsidir. Çünki müharibə eyni üzü olan bir bəladır – harada baş verməsindən asılı olmayaraq, o, qadınları və uşaqları eyni qəddarlıqla cəzalandırır.
Müəllifin dili isə məni fərqli cəhətdən təsirləndirdi. O, heç nəyi bəzəməyib, heç nəyi gizlətməyib. “Təcavüz”, “işgəncə”, “ölüm” kimi sözlər elə çılpaq, elə ağır gəlir ki, bəzən oxucu kimi mən utanıram – bu hekayəni oxumağa belə utanıram. Amma eyni zamanda başa düşürəm ki, əgər sussaq, bu dəhşətlər təkrarlanacaq. Leyla susmur, çünki o, şahiddir.
Mənim fikrimcə, bu roman hər məktəbdə, hər ailədə oxunmalıdır. Xüsusilə bizim kimi müharibə yaşamış, itkilər vermiş xalqlar üçün o, bir xəbərdarlıq, bir dərs, bir yaddaş kitabıdır. Bəli, oxumaq çətindir, göz yaşı olmadan keçmək mümkün deyil. Amma bəzən bir cəmiyyətin sağalması üçün ən dəhşətli həqiqətləri görmək lazımdır.
Və ən əsası – mən bu kitabdan sonra bir daha əmin oldum ki, müharibədə heç kim qalib gəlmir. Hətta sağ qalanlar belə – onlar da darmadağın olur. Leyla fiziki olaraq sağ qalır, amma onun ruhu, onun uşaqlığı, onun gələcəyə olan inamı düşərgədə qalır. Bəlkə də, ən böyük döyüş müharibədən sonra başlayır – öz xatirələrinlə, öz kabuslarınla döyüş.
Bir sözlə, Leyla mənim üçün incəsənət əsəri yox, canlı şahid ifadəsidir.
📚🔔 Tatil zili çaldı!
Bir yıl boyunca verilen emeklerin ardından şimdi dinlenme, keşfetme ve yeni maceralara atılma zamanı. 🌞
Bu yaz bol kahkahalı, bol anılı ve elbette bol kitaplı geçsin. Tüm öğrencilere keyifli tatiller diliyoruz! 💙📖
Hamının 3-5 sətir rəy yazdığı kitaba mənim dastan yazmağım
Bismillah.
Balaca Qara Balıq 
Samed Behrengi
Əsər uşaqlar üçün nəzərdə tutulsa da, böyüklərə,bəlkə də, uşaqlardan daha artıq xitab edə bilər. Hekayə bir nənənin 12.000 nəvə balığa nağıl danışması ilə başlayır.
Balaca Qara Balıq artıq yaşadığı sudan sıxılıb,o həyatın mənasını bu balaca yerdə qısılıb qocalmağı gözləmək,hər gün mənasızca gəzməkdə görə bilmir. Ona görə məna ilə gəzmək, görmək,dənizi tapmaq lazımdır. Ancaq Qara Balığın başda anası olmaqla dost tanışı,qohum qonşusu, hamısı, onu bu "axmaq" fikrinə görə qınayır. Bu real həyatda aldığımız qərarlara qarşı yaxınlarımızın həvəsöldürücü, qınayıcı nəzər və sözlərinə bir işarədir.
Qara Balıq isə bu qədər söz söhbətə baxmayaraq öz əməlindən dönmür və uzun bir səyahətə çıxır. Bu isə biz insanlara tutdugumuz yoldan dönməmək üçün sanki bir stimul verir.
Qara Balığı tənqid edənlər burada da bitmir,o əvvəlcə həyatın bərki-boşunu görməmiş,valideyninin fikri ilə formalaşan çömçəquyruqların,daha sonra isə necə bu qədər egolu və cahil olduqlarına sübut kimi göstəriləcək ana qurbağanın kinayəli sözlərini dinləməyə məcbur qalır. Bəlkə də,günümüzdə bunu sosial media ilə bağlayan bilərik. Bizi tanıyanlar qədər tanımayanlar da bizi həvəsdən salmağa çalışır,daim mənfi fikir ötürürlər. Sanki özləri bacaramadıqları şeylərin acığını bacarmağa çalışanlardan çıxırlar. Sanki o Balaca Qara Balıq haqlı olsa,indiyə qədər yaşadıqları ömrün puç olmasından qorxurlar.Biz isə Qara Balığın mövqeyindən baxmalı və onun etdiyi kimi bu sözlərə fikir verməməli,ötüb keçməliyik.
Qara Balıq bu görüşdən sonra nəhəng bir xərçənglə rastlaşır. Xərçəng o əsnada bir qurbağanı parçalayıb yeyirdi. Qara Balıq o dəqiqə bu məxluqdan ehtiyat eləməli olduğunu anlayır. Xərçəng onu aldadıb yanına çağırmağa çalışsa da, qəhrəmanımız gözüaçıqdır. Özünün də dediyi kimi "ağlı,
Balaca Qara Balıq Samed Behrengi
Əsər uşaqlar üçün nəzərdə tutulsa da, böyüklərə,bəlkə də, uşaqlardan daha artıq xitab edə bilər. Hekayə bir nənənin 12.000 nəvə balığa nağıl danışması ilə başlayır.
Balaca Qara Balıq artıq yaşadığı sudan sıxılıb,o həyatın mənasını bu balaca yerdə qısılıb qocalmağı gözləmək,hər gün mənasızca gəzməkdə görə bilmir. Ona görə məna ilə gəzmək, görmək,dənizi tapmaq lazımdır. Ancaq Qara Balığın başda anası olmaqla dost tanışı,qohum qonşusu, hamısı, onu bu "axmaq" fikrinə görə qınayır. Bu real həyatda aldığımız qərarlara qarşı yaxınlarımızın həvəsöldürücü, qınayıcı nəzər və sözlərinə bir işarədir.
Qara Balıq isə bu qədər söz söhbətə baxmayaraq öz əməlindən dönmür və uzun bir səyahətə çıxır. Bu isə biz insanlara tutdugumuz yoldan dönməmək üçün sanki bir stimul verir.
Qara Balığı tənqid edənlər burada da bitmir,o əvvəlcə həyatın bərki-boşunu görməmiş,valideyninin fikri ilə formalaşan çömçəquyruqların,daha sonra isə necə bu qədər egolu və cahil olduqlarına sübut kimi göstəriləcək ana qurbağanın kinayəli sözlərini dinləməyə məcbur qalır. Bəlkə də,günümüzdə bunu sosial media ilə bağlayan bilərik. Bizi tanıyanlar qədər tanımayanlar da bizi həvəsdən salmağa çalışır,daim mənfi fikir ötürürlər. Sanki özləri bacaramadıqları şeylərin acığını bacarmağa çalışanlardan çıxırlar. Sanki o Balaca Qara Balıq haqlı olsa,indiyə qədər yaşadıqları ömrün puç olmasından qorxurlar.Biz isə Qara Balığın mövqeyindən baxmalı və onun etdiyi kimi bu sözlərə fikir verməməli,ötüb keçməliyik.
Qara Balıq bu görüşdən sonra nəhəng bir xərçənglə rastlaşır. Xərçəng o əsnada bir qurbağanı parçalayıb yeyirdi. Qara Balıq o dəqiqə bu məxluqdan ehtiyat eləməli olduğunu anlayır. Xərçəng onu aldadıb yanına çağırmağa çalışsa da, qəhrəmanımız gözüaçıqdır. Özünün də dediyi kimi "ağlı,
Bu kitab mənim fantastik janra atdığım ilk addım idi. Bilərəkdən böyük, ağır və beynimi yoracaq bir dünya seçməmişdim; məqsədim sadəcə yumşaq bir keçid etmək, bu janrın dadını xəfifcə hiss etmək idi. Bir Wattpad kitabı seçərkən gözləntilərimi çox yüksək tutmamışdım, bəli, amma kitabın son səhifəsini bağlayanda içimdə qalan o qəribə boşluq hissini də heç gözləmirdim.
Əslində hər şey mənim üçün ən vacib olan yerdə — hekayənin tam başladığı nöqtədə qırıldı. Baş qəhrəmanın heç bilmədiyi bir kitab kainatına düşdüyü anı, o ilk saniyələrdəki şoku, qorxunu, çarəsizliyi və o dünyaya uyğunlaşmaq üçün verdiyi mübarizəni oxumaq, onunla birlikdə sarsılmaq istəyirdim. Amma yazıçı bizi birbaşa keçiddən üç il sonraya atdı. Halbuki oxucu ilə xarakter arasında o qırılmaz bağı quracaq ən dəyərli mərhələ məhz o ilk anlar idi. O sehrli keçid yazılmadığı üçün, sanki hekayənin ruhu lap başdan yarım qalmışdı.
Zaman keçdikcə qızın "ana hekayəyə təsir etməmək" üçün davamlı özünü geri çəkməsi, hadisələrdən qaçması məni yormağa başladı. Bu qaçış hekayəyə sirr və ya maraq qatmadı, əksinə, bütün enerjini aşağı saldı. Mən qorxub gizlənən deyil, öz cığırını açan, səhvlər edən, taleyə meydan oxuyub hekayəni dəyişdirən cəsur bir qəhrəman oxumaq istəyirdim.
Ən böyük xəyal qırıqlığım isə o "pis" xarakter oldu. Kitab boyu qulağıma davamlı olaraq onun nə qədər təhlükəli, nə qədər amansız olduğu pıçıldandı. Amma mən bunu bircə an belə hiss edə bilmədim. Çünki bizə onun qorxulu tərəfləri göstərilmədi, sadəcə "o pisdir" cümləsi təkrarlandı. Bir xarakteri dərin etmək üçün təkcə sözlər bəs etmir axı... Ümumiyyətlə, kitabda xarakterlərin iç dünyası o qədər zəif işlənmişdi ki, münasibətlər ön planda olsa belə, o duyğuların səmimiyyəti mənə keçmədi.
Ən acınacaqlısı isə o idi ki, fantastik kainat sadəcə cansız
Puan vermedi·72 syf.·
2026 15. kitabı
"... Neçə evi işıqsız qoyan, neçə körpəni atasız,
neçə bacını qardaşsız, neçə qadını ərsiz qoyan
çox iyrənc bir oyundur. Bəli, bu bir oyundur və biz də bu oyunun qurbanlarıyıq..."
@aksin_xeyal'dan oxuduğum ikinci kitabıdır.
"Mənim erməni oğlum" kimi "Elianora" romanını
da bəyəndim.
Hər ikisi müharibə janrındadır. Müharibə, müharibədən sonrakı həyatlar, müharibənin
qaranlıq üzləri, vurduğu zərərlər, bizdən aldıqları, itirdiklərimiz...
Spoilersiz kitabın qısa məzmunu belədir:
Laçın uğurunda gedən döyüşlərdə ayağından aldığı xəsarətdən dolayı Şahin xəstəxanaya yerləşdirilir. Çıxdıqdan sonra Şəhidlər xiyabanına ziyarət etmək istəyir, lakin yanında partlayan mərmi beyin silkələnməsinə səbəb olduğundan huşunu itirərək yıxılır.
Yanından gəlib-keçən insanlar kömək əvəzinə "Buna bax e-e, cavan oğlandı nə qədər içibsə özünü idarə edə bilmir...", "Bunun tayları cəbhədə can qoyur...", "Utanıb, ölmür..." Və s. kimi tənə dolu sözlər yağdırırlar...
Amma onlardan yalnız biri iki balaca hörüyü çiyinlərinə güclə çatan azca toppuş yanaqları, olan bir qız ona yardım göstərərək hospitala gətirir. Və bundan sonra onların arasında izaholunmaz bə'zi duyğular baş qaldırır və sevgi yaranır.
Romanın da ən maraqlı hissələri bundan sonra başlayır. Mən oxumağı tövsiyə edirəm. İstəyən, mütləq ki, oxusun!
Çox təşəkkür edirəm 
Akşin Xəyal
Akşin Xəyal
8/10
2026 75. kitabı
Kitabda Qurani Kərim ilə əlaqədar sözləri görməzdən gəlirəm. Çünki sözlər obrazların sözləri idi və qarşı çıxmada var idi. Yazar bu mövzuda orta yolu tutmuşdu.
Mən belə anlayıram ki, yazarın fərqli üslubu var. Baodulino kitabı kimi ağır irəlilədi. Mataqlı özünü oxudur. Hər oxucunun bəyənəcəyi kitab deyil.
Kitabın filmidə var.
