Suphi Eraslan
@suphistike
suphistikeFelsefe
Kant, Spekülatif Akıl için çatışkılar, polemikler, boş kuruntular olarak kalan ‘Özgürlük’, ‘Ruhun Ölümsüzlüğü’ ve ‘Tanrı’ gibi sorunlu kavramları, Saf Pratik Akıl için birer koyut haline getirir ve çeşitli gerekçelerle varlıklarını kanıtlamaya çabalar. Saf Pratik Akıl, artık sorusunu ‘Olması zorunlu olan nedir?’ biçiminde değiştirir. Bu yeni alan bundan böyle, iyi ve kötünün, ahlakın alanıdır. Kant, bu düzlemde insandaki iyi niyet veya iyi irade kavramlarını, Saf Pratik Aklın otonomluğu-heteronomluğu yani özerklik-bağımlılık durumlarını, ahlaksal eylemin ilkelerini, erdemliliği, aklın dayattığı buyruk ve ödevlerin koşullarını sıkı bir incelemeye tabi tutar. Kendi yasasını kendi koyan ve koyduğu bu yasaya ödünsüz uyan, insanı araç değil amaç gören, özgür insanların oluşturduğu, adını ‘Amaçlar Krallığı’ koyduğu bir Altın Çağ hayali vardır Kant’ın.
Suphi Eraslan
Bu kitabın kısaca özeti şu cümlesidir: "Yapmalısın, çünkü yapabilirsin."
Bu yaz yanınızdan ayırmak istemeyeceğiniz kitapları sizin için bir araya getirdik.
💬 Siz olsanız bu listeden hangisiyle başlardınız?
suphistikeFelsefe
Kant için insanın öne çıkan en önemli özelliği onun ‘akılsal varlık’ olmasıdır. Doğru ve yanlış, iyi ve kötü, güzel ve çirkin kavramlarını, insan aklının ayrı fakültelerinin etkin ve işlevsel oldukları farklı alanların özel kavramları olarak değerlendirir. Örneğin doğru ve yanlış kavramları Spekülatif Aklın, iyi ve kötü kavramları Pratik Aklın ve güzel ve çirkin kavramları Estetik Aklın konularıdır. Spekülatif Akıl, Doğa’yı ‘Ne?’ ve ‘Nasıl?’ soruları ile sorgular. Doğanın yasalarını keşfedebilir. Görüngüler yani fenomenler dünyası hakkında konuşabilir. Numenler yani kendinde şeyler, bir şeyin neyse o hali hakkında suskun kalır. Çoğunlukla doğaüstü olanın, aşkın olanın, metafizik olanın alanına girmeye yeltenir ama her defasında eli boş döner. Sadece, spekülasyonlar yani kurgular, çelişki ve çatışkılar, polemikler, boş inançlar üretir. Kant, bilim insanları ve felsefecilerin çoğunlukla aklın bu fakültesini kullandıklarını söyler.”
Suphi Eraslan
Kant'ın kişiliği hakkında birkaç bilgi paylaşmak istiyorum: Kant, hiç evlenmemiş ve çocuğu olmamış. Doğduğu şehir olan Königsberg’den ölene dek hiç ayrılmamış. 80 yıllık ömrünün nerede ise her gününü tıpatıp birbirine benzer biçimde yaşamış. Bir günü özetle şöyle yaşadığı söylenir: Gece tam 11’de yatmaya gider, kendine özgü bir tarzda ve hep aynı biçimde elbiselerini çıkarır, hep aynı yanına yatarak uyur, her sabah tam 5’te kalkar ve giyinir. 7’deki kahvaltısına kadar kahvesini ve piposunu içerken tefekküre ve çalışmalarına dalar. Saat 9’da üniversitede olur. Saat tam 13’te öğle yemeğine oturur. Saat 14’te kendisini ziyarete gelen denizci ve gezginleri evinde ağırlar. Onlardan gezdikleri ve gördükleri yerler hakkında bilgiler alır. Onlarla bilardo oynar. Saat tam 17’de uşağı Lampe ile sonradan onun adıyla anılmaya başlanan ‘Filozof Yolu’ adındaki korulukta gezintiye çıkar. Bu gezintilere başlayıp, yaşlanıp yatağa düşene kadar ömründe sadece 2 gün ara verdiği söylenir. İlk ara Fransız İhtilali’nin olduğu gündür. Diğerinde ise Rosseau’nun bir kitabını okumaya dalmıştır. Hatta bu gezintileri sırasında şehir sakinlerinin Kant ve Lampe’yi gördüklerinde saatlerini ayarladıkları söylentileri bile vardır.