Rojnivîskên Rojnedîtyan
Wekî her carê, îcar jî em di nava agir da ne û ji xeynî me ti dostên me nîn e, ji aliyê hestiyariyê va em xurt bin jî ji hêla dîplomasiyê va em sist û bê tevdîr in. Hêvî dikim ev bobelata dawiyê ji me ra bibe derseke qewîn, qet nebe di nava ewqas sedsalan da em vê sedsalê ji xwe ra bikin derfet da ku êdî xelk ji pişta me nexwe û bi me nekene.
Ev pirtûka li ber destê me ji rojnivîskan pêk tê ku di navbera salên 1985-1999î da hatiye nivîsandin. Herçî min nas dikin dizanin ku ez ji cureyên wek name, rojnivîsk, bîranîn û hwd gelekî hez dikim. Ji ber wê min bi meraq dest pê kir û bi kêfxweşî bir heta serî. Bi kêfxweşî û ewqas jî bi xemgînî..
Zinarê Xamo serpêhatiyên xwe yên li sirgûnê roj bi roj, yek bi yek qeyd kiriye. Li diyasporayê çawa jiyaye, ji bo kurdî çi xebat kiriye, bi kîjan kurdên li Ewropayê ra daye û standiye, beşdarî kîjan bernameyên edebî û siyasî bûye û gelek tiştên din bi hûrik hûrik vegotiye. Wexta min serpêhatiyên salên 80yî dixwend min digot çi ecêb e ez hîn nehatime dinê, nivîskar van bûyeran qeyd kiriye. Ez hîn ji diya xwe ra nebûme filan bûyer hatine serê kurdan an jî kurdan li filan derê bername û çalakî li dar xistine. Ji wan rojan ta îro zêde tiştek neguheriye.. Wan salan jî kurdan ji destê dewletê, ji destê partî û serokan gelekî kişandiye, îro jî heman tiştî dibîne û dikêşîne.
Kêfxweş im ku min Zinarê Xamo ji nêz va nas kir, bûm şirîka serpêhatiyên wî. Berhemên bi vî rengî hêja ne û divê zêdetir bibin. Lewra ew di heman demê da belgeyên dîrokî ne, çavkanî ne ji pêşeroja me ra. Weşanxaneyên wek Pallê divê zêdetir bin û vî barî bêtir hilgirin ser milên xwe.
Li gel ewqas êş û kederan tiştên xweş jî diqewimin, berxwedan tekane rê ye, xebat û xîret her berdewam e; ruhê yekîtî û netewebûnê her zindî ye di nav me kurdan da. Em ji mirinê mezintir in.
1856 - 1939 arasında yaşamış Yahudi kökenli Avusturyalı nörolog ve psikanaliz biliminin kurucusu olan Sigmund Freud TEKTANRI inancını Psikanaliz yöntemle inceleyerek MUSA peygamberin serüveninde Tektanrı inancının nasıl yerleştiğini ODİPUS KOMPLEKSLİ ile irdelemeye çalışmış, tüm insanlarda ve farklı zamanlarda aynı davranış/duyuş ortaklarının temelinde yatan etkenleri ve bu etkenlerin Tarihsel olarak TEKTANRI fikrini nasıl somutlaştırdığını anlatmaya çalışmıştır. Kesinlikle okuyun derim.
Her çiçeğin bir mevsimi, her kitabın bir zamanı vardır. Haziranın tadını yeni hikâyelerle çıkarın.
ZİMANEKÎ OPORTUNÎSTEdebiyat
Nivîskarekî piçîskek hedonîst, piçek pesimist, hindek nihilist û gelek nîvrealîstê klasîzma modernîst û xwedîyê zimanekî heta tu bixwazî oportunîst.
Berhema Kurê Dêlê bi gotineke Hesenê Metê û gotineke Mo Yan a bi ne sentaksa kurdî dest pê dike (Li destpêka berheman çendek gotinên kesên namdar bûye klîşeyeke berheman.) û piştre bi hevokeke kompleks a nîvrûpel (9 KU, 9 Û, 9 BÊHNOK û xalebêhnokek -ne tesadûf e, mûcîzeyek e-)
Û “Roja ku, arîşeyeke mezin, binçîneya rexneya hunera wênesazîyê, li gel”
Ji destpêkê heya îro berhemên nivîskar û kesayîya nivîsbêjîya wî, bi teybetî/baldarî dişopînim, dixwînim. Nivîskarekî sereke ye, yê li nivîsbêjîya kurdî teknîka “herikîna hiş” zêde û serkeftî bi kar tîne. Heyecaneke ecêb (ne kelecan) heye li rihê wî. Ji kû dizanim? Ji xalbendîyan, ji bangexal/bengeşanan, ji kevanekan, ji tîrikan.
Li qada sazkirina hevokên kompleks (Bi her du maneyan) zaf serkeftî ye. Mînak; li her berhema wî navên hûnermendên cîhanê miheqeq hene. Carcaran xwe zêde nawestîne, bi “û”, “ku” û “bêhnokan, komhevokan çêdike. Min li berhemên Bextîyar Elî dîtibû, hevokeke wî –bi zimanê orjînal(soranî)- Besam Mistefa li wergerê(kurmancî) kiriye neh hevok.
Dwahemîn Henarî Dunya (orjînal/soranî)
1 Hevok (.)
7 bêhnok(,)
Hinara Dawî Ya Dinyayê (werger/kurmancî: Besam Mistefa)
9 Hevok (.)
0 bêhnok(,)
1- Nivîskar, hemû herem/devok û versîyonên wan nola berhemên xwe yên din, li vê berhema jî bi kar anîye. Dilê ti hereman nehiştîye, ti devok j’ê kêm nemane.
wek 18-31-32-38-39-47-53-53
wekî 16-25-28-29-40-40-44-47-49-49-51-57
weku24
seba16
mîna 24-27
mînanî 52
fena 27 -47-52-56
fenanî 42-49 49
Carinan di heman hevokê de: “Belkî dê nebûna fena Bîyanê, ne mîna wê…”27
Li rûpela 49ê, 2 caran fenanî 2 caran wekî…
* wek, seb, mîn, fen… Ev tev dewlemendayîya zimên in
Önce Söyleyene Bakarım
August Comte, insanlık dini adı altında Pozivitizmi kurduğunun iddiasında bir zattır. Bu din kapsamında maneviyat reddedilir ve bir şekilde dünya kurtarılmaya çalışılır. Nasıl mı? Bir sonraki formül ile: Bu dinin tanrısı insanlık, peygamberleri bilim adamları ve mucizeleri ise ilmi keşifler olacakmış.
Bu muhtevayı kitaba tab etmelerine rağmen yayınevi her nasıl bunu başardıklarını açıklama zahmetine girmeden demişler ki: (Aziz, kıymetli ve değerli) August Comte İslam hakkında güzel görünen bir kaç şey de söylemiş; dolayısıyla kıymetli bir insandır hadi kulak verelim dediklerine. Kendisine şükranlarımızı sunalım ve İslam davası bir eser ile daha güç kazansın.
Ek olarak bir de aklın sınırlarını en üstten mertebeden zorlayarak şunu da ekleyebilmişler: "Eğer İslam varoluşu itibari ile bir tehditle karşı karşıya kalsaydı, onun için pozitivizmden daha emin bir sığınak olmazdı". Kitap orijinalinde pozitivizm yerine insanlık dini diyor; ama anlam bağlamında pozitivizm olduğunu anlamalıyız buradaki kastın.
August Comte'nin kim olduğunu bildikten sonra onu aklımızda uygun bir yere koyarız ve sonrasında da neler söylediğine bakabiliriz bunda herhangi bir sıkıntı yoktur. Ama biz Müslümanların bu örtücülerin İslam'a dair söylediği bir kaç hoş kelimeye tavlanmamızda ciddi sorunlar görüyorum.
Başta itiraf edelim ki; kitap August Comte'nin eserlerine CTRL+F yapılarak İslam kelimelerinin bulunması ve oradaki bazı paragrafların CTRL+C and CTRL+V yapılması ile hazırlanmasından dolayı sadece entellektüel bir çaba olarak August Comte'nin çıkarım'ına nasıl vardığını anlayamıyoruz. Sonuç olarak; August Comte'nin şunu ifade ettiğini anlayabiliyoruz: Çoktantanrıcılık --> Katoliklik --> İslam --> Pozitivizm olarak tedrici bir ilerleme vardır, insanlık için.
Yayınevinin kitabı basma nedeni
O/ Hakkâri’de bir Mevsim Edgünün 1964’te mecburi hizmet görevini (askerlik) tamamlamak için gittiği Hakkari’nin şu anki adı Işıklar olan eski adıyla Pirkanis köyünde yaşadıklarını, yabancılaşmasını ele alır düş ve gerçekleri birleştirerek. İçinde bulunduğu kayboluşu yabancılığı şu şekilde ifade eder;
söyledim değil mi , teknem kayalara çarptı. ve kendimi burada buldum. Dilini bilmediği yoksul çocuklara farklı bir dili, kendi dilini, öğretmesi istenir .
Kitaba “O” denir çünkü ötekiyi anlatır kitap.”ötekinin” olduğu yerde kaçınılmaz olan şeydir diğer “öteki”
Böylece birbirinin ötekisi olanların arasında gerçeğin masalı yazılmayı başlanır yazar tarafından. Tanık olduğu her olay onun yabancısı olduğu bir yaşamın gerçekleridir.
Ben kitabi, özellikle son kısımları ,
Ferit Edgünün kalemini çok sevdim. Güneşin dağların karlarını eritmeye yetmediği zirvelerde yaşayan insanların hikayesini bugün, karlı bir günde bitirmem de benim için güzel oldu. Okunması gereken bir kitap olduğunu düşünüyorum. Umarım bir gün Hakkari’ye yolum düşer.
Kitaba dair güzel bir özeti Sel yayıncılık da yapmış 2018de. Onu da inceleyebilirsiniz. Ayrıca Fimini de izleyebilirsiniz.
Mısır'da en büyük etki tektanrı düşüncesi ve sünnet olma olayı. Mısır'da erkek cinsel organına büyük saygı duyulurdu. Onun ucunu kesip tanrılara adak olarak veriyorlardı. Ayrıca organın çok büyütülmüş şekli kuklalar halinde festivallerde ellerde taşınıyordu. Bu gelenek Dionysos ayinleri olarak Mısır'dan Yunanistan ve Anadolu'ya geçiyor. Bu ayinlerde kilden yapılmış büyük cinsel organlar yere gömülüp sulanırmış. Bu yolla ülkeye bereket geleceğine inanılırmış
Bu olay çok ilgilimi çekmişti.
Daha önce muazzez ilmiye çığ'ın kuran Tevrat ve İncilin sümer deki kökenini okumuştum kitaplarını genel olarak beğeniyorum.
