Felsefe Nehri
1.Mantık
2.Algı
3.Zihin
4.Özgür İrade
5.Tanrı
6.Etik
Antik Çağ (MÖ 700-MS 500)
* Thales
* Herakleitos
* Demokritos
* Sokrates
* Platon
* Aristoteles
Orta Çağ (500-1599)
* Thomas Aquinas
Erken Modern Çağ (1600-1800)
* Thomas Hobbes
* René Descartes
* John Locke
* Baruch Spinoza
* Gottfried Wilhelm Leibniz
* George Berkeley
* Julien Offray De La Mettrie
* David Hume
* Immanuel Kant
* William Paley
Oxford Üniversitesi’nde Sekreter Yardımcısı ve British Academy Başkanı olarak görev yapmış Anthony Kenny, dört ciltten oluşan Batı Felsefesinin Yeni Tarihi serisinin ilk cildi: Antik Felsefe. Kenny, Thales (MÖ. 585) ve Pythagoras (MÖ. 530) gibi ilk filozoflarla başlayıp, Plotinos (MS. 205) ve Aziz Augustinus (MÖ. 387) değin devam bir felsefeyle yön bulma çabasını ele alıyor.
Gerek incelemenin kapsadığı geniş alan, gerek bilgi doluluğu olsun, muhtevası yerine maalesef biçimini ele alabileceğim, uyarmak istedim.
Antik Felsefe’yi neden okumalıyız? Kuşkusuz bilimsel ve düşünsel her çalışma okunmaya değerdir, bazı öncelik vereceklerimiz, yolumuzdaki taşları temizleme babında epey iş görür olduğunu düşünüyorum. Antik Felsefe’de Kenny, kronolojik bir yol izlemiş ve mantıklı olanı seçtiği de aşikar. Bu araştırmayı diğerlerinden ayıran, tüm bilgileri üst üste yığmamış olması. Bir açıklık getirelim gize: Örneğin Stoacılık anlatılıyor ve Stoacıların “Tanrı, etik, evren, madde, ruh” üzerine düşünceleri üst üste verilmek yerine, konunun ana bağlamına bağlı kalarak, yeri geldiğinde “tanrı” hakkında görüşleri ve karşıt görüşlerle beraber bağlamında verilmiş. Diğer açımlanmayı bekleyen “felsefe konuları” için de geçerli. Bu sayede, karşılaştırmalı bir felsefe kaynağının kanlı canlı örneğinin değerini anlamış oluyoruz. Bilgi yığılması, hafızanın taşıyamacağı kapasiteyi aşınca, edebiyat metnine dönüşebiliyor.
Kenny mantık konularındaki örnekleri de anlamanızı kolaylaştıracak şekilde. Felsefe Tarihi’ni bilmeden, felsefenin gelişim tarihine katkıda bulunan filozofları okumak büyük bir hatadır. Öncelikle tüm bilginleri bağlamı içerisinde, dönemin şartlarına ve gerekirse biyografisi okunmalı, ardından çağdaşları olan düşünürlerle etkileşimleri bilinmeli. Genel harita öğrenilince,
“Kötü bir anıyı unutmanın en iyi yolu güzel bir tanesiyle değişmektir.”
BİLİM OLMASAYDI
Modern Coğrafyanın Babası: ERATOSTHEN
Kütüphanedeki kitap rulolarının saklandığı rafların üzerinde "BURASI RUHUN TEDAVİ EDİLDİĞİ YERDİR" yazmaktaydı. Ayrıca ruloların bulunduğu yerin adı BİBLİOTECHA (kütüphane) idi.
Ömrünün sonuna doğru ERATOSTHEN 'in gözleri zayıflamış, okuyamamaya başlamıştır. Bu da onu depresyona itmiştir. Bu depresyon neticesinde ERATOSTHEN, MÖ 196'da açlıkla intihar etmiştir.
・・・
Bilim, insanlığın doğaya yönelttiği en can alıcı soru olarak tanımlanabilir...
Kitap yirmi büyük bilim insanının çok kısa yaşam öykülerini ve buluşlarını konu alıyor.
Onlar olmasaydı bugün insanlık ne halde olurdu?
Bilimin henüz bir disiplin olarak bile adlandırılmadığı bir çağda, doğayı mitlerden arındırarak anlamaya çalışın iki önemli isim: Anaksimander ve Thales.
Doğaya ilk kez "Neden?" sorusunu sistemli biçimde yönelten bu yaklaşım, sonraki tüm bilimsel düşüncenin zeminin oluşturmuştur.
Bu büyük düşünür Aristo'dur.
Bilimin ilerlemesini sağlayan ve modern coğrafyanın kurucusu olarak Dünya'nın çevresini şaşırtıcı bir doğrulukla hesaplayan ERATOSTHEN..
Arşimed ve Ömer Hayyam ise insan aklının matematikle ulaştığı zirveleri temsil eden büyük bilginlerdir.
İbn Sîna 'ya gelindiğinde, bilimin insan hayatı ile doğrudan temas ettiği bir evreye geçilir.
Modern çağın eşiğinde ise Descartes belirir. Bulduğu matematik yöntemler ve felsefede açtığı yeni düşünce yolu, bugün hala kullandığımız bilimsel ve düşünsel araçların temelini oluşturur.
Einstein 'ın önemini ayrıca vurgulamaya gerek bile yoktur..
Bu kitap, işte bu isimlerin etrafında şekillenen uzun ve zorlu yürüyüşü anlatmaktadır. Amaç yalnızca "Kim, neyi keşfetti?" sorusuna cevap vermek değil; bilimin hangi zihinsel dönüşümlerle, hangi cesaret anlarıyla ve hangi kırılımlarla bugünkü haline geldiğini
Antik Yunan felsefesinin (Thales'ten Platon'a) gökten zembille inmediğini, tam tersine madeni paranın (metanın) icadıyla ve ticaret burjuvazisinin yükselişiyle doğrudan bağlantılı olduğunu kanıtlayan devrimci bir Marksist çalışmadır. "Madde" ve "ruh" ayrımının, aslında köle/efendi ve kafa emeği/kol emeği bölünmesinin felsefi yansıması olduğunu eşsiz bir materyalist diyalektikle ortaya koyar. İdealizmin sınıf kökenlerini yıkan temel bir yapıttır.
Filozoflarla beş çayı serisinin Doğa filozofları kitabı Presokratik dönemi konu alır. Kısa , basit , anlaşılır anlatımıyla aslında Felsefe tarihinin ilk dönemi hakkında hap bilgiler verir. Felsefeye ısınmaya sağlamak, ilgiyi arttırmak adına sohbet havasında bir anlatimi var. Felsefe terimini ilk defa kullanan
Pisagordan başlayıp "Varlığın arkhesi nedir ? Sorusuyla arkhe tartismalarini başlatan Thales'ten Anaksimenes, Anaksimandros'a, arkasından degisim problemiyle birbirine karşıt düşünceler içeren Herakleitos ve Parmenides'e ve son olarak da atomcular ve çoğulcu filozoflarin yaşamına, varlığa ilişkin görüşlerine yer vererek okuru bilgilendiren temiz bir içerik.
Tanışmak adına önerilesi bir kitap olmus
Keyifli okumalar.
Felsefeye ilgisi olanların özellikle başlangıç düzeyinde ise okurken keyif alacağı bir roman . Size kurgulayarak felsefe öğretiyor . Daha fazla detay vermem mümkün değil . Ama genel olarak filozoflar ve görüşleri hakkında buraya dipnotlar düşmeyi daha uygun gördüm. Biraz uzun ama kitap okumadan önce okumakta fayda var .
Neden yaşadığımız konusuna ilgi duymak pul biriktirmek gibi rastlantısal bir ilgi değildir.
Thales'e göre her şeyin kökeni suydu.
Anaksimandros, üzerinde yaşadığımız dünyanın belirsiz bir şeyden çıkıp sonunda yine o şeye karışan pek çok dünyadan yalnızca biri olduğunu savunmuştu.
Anaksimenes her şeyin kökeninde bulunan ilk maddenin hava ya da soluk olduğunu savunmuştur
Miletoslu filozoların( Thales, Anaksimandros ve Anaksimenes) üçü de her şeyin ondan yapıldığı bir -sadece tek bir- maddenin olduğuna inanıyordu.
Parmenides var olan her şeyin ezelden beri var olduğuna inanıyordu.
Parmenides duyuların bize dünyayı yanlış tanıttığı aklın insan söyledğinden farklı bir dünya resmi çizdiği görüşündeydi.
'' Her şey akar '' demişti Herakleitos. Her şey hareket halindedir ve hiçbir şey sonsuza dek kalmaz . Bu yüzden de Aynı ırmağa iki kez giremeyiz.
Herakleitos'un işaret ettiği bir başka nokta, dünyanın her zaman karşıtlıklar tarafından belirlendiğiydi. Hiç hasta olmasak sağlığın ne olduğunu bilemeyecektik.
Parmenides'in aklı hiçbir şeyin değişemeyeceğini bildiriyordu. Buna karşılık Herakleitos'un duyusal deneyemi ise doğada hep değişimler olduğunu açıkça göstermekteydi.
Empodekles'e göre dünyada dört ilk madde ya da kendi deyişiyle ''kök'' vardır : toprak, hava, ateş , ve su
Empodekles madde ile kuvvet arasında bir ayrım yapıyor.
Anaksagoras'a göre doğa gözle görülemeyen çok küçük parçalardan oluşurdu.
Kendinden önceki filozoflarla bir noktada
