Yüzük Kardeşliği I Bölüm 11000Kitap
Serap’ın Tolkien Günlüğü | Tolkien Yolculuğu #1
Bazı hikâyeler bir yolculukla başlamaz.
Önce bir veda gerekir.
Bu bölümde Shire’ın huzurlu dünyasında yaklaşan değişimin ilk izlerini gördüm. Bilbo’nun vedası bana bir sonu değil, yeni bir başlangıcın sessiz adımlarını hatırlattı.
Bölüm Kelimesi: Veda
Peki sizce en zor olan nedir?
Bir yolculuğa başlamak mı, yoksa geride bırakmanız gereken şeylerle vedalaşmak mı?
Çay Edebiyatı Final Boss
Puan vermedi
Bir efsaneye göre çay edebiyatının görüldüğü ilk metin, bir hobbitin çukur evinde bulunmuş. Çayın kaynarken çıkardığı fokurdama seslerinde romantik bir anlam arayışına çıkılması ve çaya kavuşmanın dağlardan ve elf diyarlarından geçme serüvenlerine değecek bir uğraş haline gelmesi de ilk olarak bir hobbit çukurunda filizlenen düşüncelermiş. Sonra bu hikayeye Took soyu ufak dokunuşlar yapmış ve hikaye; yaşlı bir büyücü tarafından çayından mahrum bırakılmak suretiyle yolculuğa çıkarılan bir hobbitin çayın evrensel sıcaklığını uzak yollara ve farklı ırkların taştan şatolarına taşımasına, hatta ve hatta daha çok çay içebilmek için bir ejderhanın koruduğu hazineye göz dikmesine dek evrilmiş, Tolkien'ın kalemine konu olmuş. Çayın bu dünyayı dolaşan hikayesine eşlik etmesi için mağaralarda yaşayan, işi gücü şarkı söylemek olan ve fantastik soyunu ilelebet besleyecek olan ırklar yaratılmış. Neyse ne, Hobbit böyle doğmuş olmalı zannedersem.
Hobbit'i okurken, kendimi ateşin başında Tolkien'ın hikayeyi anlattığı çocuklarından biriymişim gibi hissettim gerçekten. Hiçbir zamana ait olmayan, çimenlere şarkılar söylenen, maceraların ve savaşların dehşetengiz şeyler olmadığı, yalnızca ateş başı hikayelerini besleyen soylu meşgaleler olduğu bu tarz öyküleri çok seviyorum. Öyle ki okurken dedim ki keşke küçücük bir çocuk olsam ve ejderha ha uyandı, ha uyanacak diye endişelenerek benimle aynı endişeleri paylaşan dinleyici ortağıma sarılabilsem. Yani diyeceğim o ki, Hobbit hikaye anlatıcılığının çok samimi bir örneği gerçekten ve Bilbo, sen ne kadar tatlı bir mahluksun! Sırf daha az yük bindirdiği midillisi onu çayına daha hızlı ulaştırsın diye uğruna ejderha inine girdiği hazineden vazgeçen Bilbo, dünyanın hikayecilik tarihinde olmasaydı çay romantizmi bugünün öykülerinde böylesine
Hangi tür kitapları seviyorsun?
🔎 Polisiye
💕 Romantik
🚀 Bilim Kurgu
🏰 Fantastik
📖 Klasik
🧠 Kişisel Gelişim
🏛️ Tarih
😱 Gerilim
Pek çok kişi Tolkien'e "Fantastik Edebiyatın Babası" gibi sıfatlar yakıştırıyor, fakat bu gibi sıfatları yakıştıran kişilerin türün tarihini tam olarak bilmediğini düşünüyorum.
Misal, Eddison'un eserinde yine hayali bir dünya, incelikle oluşturulmuş ve oldukça arkaik bir dil, dünyevi olmayan bir kraliçe, soyluluk ve karanlık güçler arasında gidip gelen, bocalayan, içsel çatışmalar yaşayan bir merkezi karakter mevcut. Anderson'ın, Yüzük Kardeşliği ile aynı yıl çıkan Broken Sword adlı kitabında da uzak diyarlarda yaşayan kibirli elfler, kazılar yapan cüceler, dövülmesi gereken bir kılıç, aydınlık ve karanlık ordular arasında geçen epik bir savaş, bu iki uca sıkışmış bir başka merkezi karakter ve Hristiyan ile Pagan dünya görüşlerinin iç içe olduğu bir anlatı mevcut.
Peki bu unsurlar Tolkien'e özgü değilse, onu farklı kılan şey nedir? Dunsany, Eddison ve Anderson da aydınlık ile karanlığın çatıştığı dünyalar sunsa da, bu çatışmaları incelikli, çoğu zaman ironik bir dokunuşla aktarırlar. Ahlakı mutlaklar üzerinden sunmanın tehlikeli olduğunu kabul ederler. Tolkien (ya da C.S. Lewis) ise kötülüğü kötü, iyiliği iyi olarak göstermekte hiçbir sorun görmez. İkisinin kesiştiği tek nokta, Gollum'un hikayesinde de görüldüğü üzere, dürüst bir kişinin baştan çıkarılması durumudur. Ancak Gollum dahi, Eddison'ın Lord Gro'su ya da Anderson'ın Scafloc'u gibi alternatif bir dünya görüşü içinde yaşayan bir karakter değildir. Yalnızca Tolkien'in, tabiri caizse, iki kutuplu ahlakının iniş çıkışları arasında savrulup gider.
Kötülüğü dışsal, akıl dışı bir olgu olarak sunmak, "bize karşı duran, bilinmeyen" olarak tanımlamak tehlikeli bir mesajdır. Çünkü okuyucu kendi ahlakını bu oluşturulmuş dünyanın üzerine ekler ve dayatır, ki modern fantastik yazarların çoğu, Tolkien'in örneğini
Sonunda.
Yüzüklerin Efendisi’ni izlemeyen ve okumayan az sayıdaki insanlardan biriyim ve sonunda bir başlangıç yaptım.
Bu kitabın Tolkein’in kendi çocuklarına dünyasına bir giriş şeklinde yazdığını duymuştum, bu yüzden çocuk kitabı şeklinde yazıldığını da duydum. Ve evet, farkediliyordu. Yani gerçekten de çocuk kitabı.
Daha önce fantastik edebiyat okudum ve dilin basitliğinden sıkıldım bazı yerlerde. Çocuklar da daha heyecanlı bir kitap isterdi. Yani olaylar oluyor ama beni heyecanlandırmadı. Ve bi anda olayların ortasında Bilbo bayılıyor, uyanınca da bi bakmış her şey olmuş bitmiş, sonra da yazar bize özet çekiyor. Özellikle aksiyonlu kısımların es geçilmesi hoşuma gitmedi, her ne kadar da fantastik romanlarda aksiyonlu kısımlarda panik atak geçiriyor olsam da, o heyecan ve endişenin olmaması hikayeyi basitleştirdi benim için. Çünkü ne olursa olsun, kiminle savaşırlarsa savaşsınlar, biliyordum ki mutlu bir sona varacaklardı ve hedeflerine ulaşacaklardı.
Genel olarak LOTR fanlarının üçlemenin çok daha farklı ve sürükleyici olduğunu belirttiler. Teknik olarak Silmarillion’un okunması lazım ama dünyaya olan aşinalığın kazanılıp sonra da Silmarillion’un okunması, daha iyi olurmuş. Ben de öyle yapmaya karar verdim, okudukça da filmleri izlerim artık.
Uzun bir reading slump (tezin allah belasını versin) yüzünden üç ay boyunca kitap okumadım ve ne denesem olmadı, ama garip bir şekilde bu kitabı okuyasım geldi, halbuki ilk başları sıkıcıydı. Kötü olduğunu düşünmüyorum kesinlikle, ama daha heyecanlı ve duygulu olmasını beklerdim.
Orta Dünya'nın Yaratıcısından, Dünyanın En Şefkatli Babasınaİnceleme
J.R.R. Tolkien dendiğinde aklımıza hep o destansı savaşlar, karanlık lordlar, elfler ve Orta Dünya’nın o ağır, mitolojik dili gelir. Ancak Noel Baba'dan Mektuplar kitabının kapağını araladığınızda, karşınızda edebiyat tarihinin en büyük dehalarından birini değil; çocuklarının "büyüsünü" bozmamak için yirmi yılı aşkın süre boyunca her Noel'de oturup titizlikle mektuplar yazan, resimler çizen, kendi yarattığı karakterlerin kılığına giren şefkat dolu bir baba buluyorsunuz.
Kitap, yazarın çocuklarına Noel Baba ağzından yazdığı mektupların bir derlemesi. Fakat Tolkien bu; sadece "Hediyelerini getirdim, uslu bir çocuk ol" yazıp geçmemiş. Kuzey Kutbu'nda devasa, eğlenceli ve bazen de kaotik bir evren yaratmış. Beceriksiz ama çok sevilesi Kuzey Kutup Ayısı'nın sakarlıkları, Kutup Ayısı'nın yeğenleri Paksu ve Valkotukka, evi basan goblinler, Ilbereth adlı elfin zarif notları... Tolkien, kendi yoğun akademik ve edebi hayatının ortasında, sadece çocuklarının yüzündeki o bir anlık tebessüm için koskoca bir dünya inşa etmiş. O mektuplardaki titreyen el yazılarını, çizimlerdeki detayı okurken insanın içinin sıcacık olmaması elde değil.
Ancak kitabın beni en çok vuran yanı, arka planda usul usul işleyen o "zaman" kavramı oldu. Sayfalar ilerledikçe, yılların geçtiğini fark ediyorsunuz. Çocuklar büyüyor, bazıları artık mektup beklemeyecek yaşa geliyor. Tolkien'in son mektuplardaki o buruk, veda niteliğindeki satırları boğazınıza gelip oturuyor. Bir babanın, çocuklarının çocukluğuna veda edişini, o büyülü yılların ellerinden kayıp gidişini izliyorsunuz. Sadece fantastik bir kurgu okumuyor, çocukluğun ne kadar kısa, o saf inancın ne kadar kırılgan olduğuna şahitlik ediyorsunuz.
"Benim adıma duyduğunuz sevgiyi ve o inancı kaybetmeyin."
Peki bu sıcacık mektuplardan, bu yirmi yıllık
İlham verici
Okuduğum ilk Tolkien romanıydı. Açıkçası çok beğendim ve hitap ettiği kitlenin genişliği de çok hoşuma gitti. Zaten yazım dili ve akıcılık konusunda yorum yapacak değilim yalnızca bana yazma ilhamı verdiğini söyleyebilirim.