GÜN OLUR ASRA BEDEL İNCELEMEİnceleme & Yorum
Gün olur asra bedel, İlk bakışta kitap, bozkırda yaşayan demiryolu işçisi Yedigey’in, yakın dostu Kazangap’i son yolculuğuna uğurlamasını anlatıyormuş gibi görünse de kitap ilerledikçe ve bu yolculuk ilerledikçe roman, insanlığın geçmişine, bugününe ve geleceğine uzanan geniş bir düşünce dünyasına dönüşür.Bence Aytmatov bu kitabın da birbirinden farklı konuları çok başarılı bir şekilde bir araya getirmiş. Bir yanda dostluk ve vefa, diğer yanda devlet baskısı, uzay araştırmaları, mankurt efsanesi, savaşın insanlığa maliyeti ve insanın kimliğini koruma mücadelesi gibi bir çok konuya değinerek aynı zamanda güçlü cümleler ile bizi derin düşüncelere itebilmektedir. Örneğin; “Bu atın o attan üstünlüğü ne? Güzel yürür, hızlı gider, yol alır. Bu yiğidin o yiğitten üstünlüğü ne? Hem akıllı hem bilgili, erdemli.”
Bu cümle, bana insanın değerinin bedeninde değil; düşüncesinde ve karakterinde olduğunu anlattı. oysa Güzel yürüyüş kusursuz vücut, hız, fiziksel güç hayvanlar için önemlidir.Kitapta Bunun gibi birçok düşünceler mevcut.
Unutmak Kurtuluşsa, Hatırlamak Neden Hâlâ İnsan Kalmanın Bedeli?
I—BAŞLANGIÇ:
Şimal Yıldızı: Unutmanın Kurtuluş, Hatırlamanın Yangın Olduğu Bir Dünya
Bazı kitaplar vardır; kapağını kapatırsınız ama içindeki karanlık bir süre daha odada kalır.
Şimal Yıldızı benim için tam olarak böyle bir kitap oldu.
Oğuz Yılmaz, bu eserinde sadece yıkılmış bir dünyanın hikâyesini anlatmıyor; yıkılmış insanın, kırılmış hafızanın, susmuş vicdanın ve hâlâ bir yerlerde titrek de olsa yanmaya çalışan umudun hikâyesini anlatıyor. Kitabı okurken şunu çok net hissettim: Burada asıl mesele dünyanın sonu değil; insanın, dünyanın sonundan sonra bile insan kalıp kalamayacağı.
II—İNCELEME:
Romanın atmosferi karanlık. Hatta yer yer insanın içine işleyen, boğucu, sisli ve soğuk bir karanlık bu. Ama bu karanlık sıradan bir dekor değil. Yazar, distopik bir evren kurarken aslında bugünün insanına da ayna tutuyor. Çünkü kitapta gördüğümüz o yıkım, sadece dışarıdaki şehirlerde, sistemlerde, düzenlerde yaşanmıyor; insanın içinde de yaşanıyor.
Hafıza, unutmak, geçmiş, korku, kibir, inanç, yara, direniş ve insan kalma meselesi romanın damarlarında dolaşıyor. Hele bazı cümleler var ki, insan onları okuyup geçemiyor. Bir yerde durmak, nefes almak, hatta kendi içindeki eski defterlere bakmak zorunda kalıyor.
Bu kitabın en güçlü tarafı bence tam da burada:
Oğuz Yılmaz, büyük büyük olaylar anlatırken bile insanın en küçük iç sızısını unutmuyor. Distopya yazıyor ama kalbi ihmal etmiyor. Karanlık bir dünya kuruyor ama o dünyanın ortasına insanın iç yangınını yerleştiriyor.
Kitapta unutmak bir nimet mi, yoksa insanın kendinden vazgeçmesi mi? Hatırlamak bir lanet mi, yoksa insan kalmanın son şartı mı?
Geçmiş gerçekten geride bırakılabilir mi, yoksa insan nereye giderse gitsin kendi kuyusunu da yanında mı taşır? İşte
Bu yaz yanınızdan ayırmak istemeyeceğiniz kitapları sizin için bir araya getirdik.
💬 Siz olsanız bu listeden hangisiyle başlardınız?
Rüya Dükkanı 1
Dallerghut Rüya Dükkanı, son yıllarda edebiyat dünyasında büyük bir akım haline gelen Güney Kore kökenli "şifa edebiyatı" (healing fiction) türünün en naif ve derin örneklerinden biri.
Kitap, sadece tatlı bir fantastik dünya sunmakla kalmıyor; insan psikolojisine, travmalara ve günlük hayatın koşturmacasında unuttuğumuz duygulara çok zarif bir ayna tutuyor.
Romanda rüyalar, sadece uyurken görülen rastgele görüntüler değil; insanın bilinçaltıyla bağ kurmasını sağlayan, ruhu tedavi eden terapötik (iyileştirici) araçlar olarak konumlandırılıyor. Kitap şu felsefeyi savunuyor: İnsan uyanınca rüyayı unutsa bile, rüyanın bıraktığı duygu gün boyunca onunla kalır ve iyileşme o duyguyla başlar.
Rüyanın ilk sayfalarında gerçekten rüya görmeye başlıyorsunuz.
Lakin tam konsantrasyon ve ilgi ile okuduğunuzda gerçek enfes bir hikaye olgusuna tanıklık ediyorsunuz.
Bu kitabın ikincisi de var. Şimdi onu okuyacağım bakalım ayni hissiyatımı verecek.
Tavsiyemdir.
Keyifle Okumalar !
"Maskelerin ardındaki insan."
Felsefe ile psikoterapinin tıp tarihi zemininde bu kadar kusursuz evlendirildiği bir başka eser var mıdır, emin değilim. Irvin Yalom, "Nietzsche Ağladığında" ile sadece kurgusal bir roman yazmamış; adeta okurun ruhuna, kendi hayatını sorgulatacak aynalar yerleştirmiş.
Kitap, Lou Salomé’nin ricasıyla ümitsizliğe çare arayan Dr. Josef Breuer ile yalnızlığı bir zırh gibi kuşanan filozof Friedrich Nietzsche’nin yollarının kesişmesini konu alıyor. Ancak hikaye ilerledikçe kimin doktor, kimin hasta olduğu birbirine karışıyor. Karşılıklı bir "akıl düellosu" olarak başlayan diyaloglar, bir süre sonra iki insanın en çıplak, en savunmasız halleriyle yüzleştiği bir ruh ortaklığına dönüşüyor.
Benim için kitabın kalbini oluşturan birkaç temel sarsıntı şunlar oldu:
Saplantılar ve Yaşanmamış Hayatlar: Dr. Breuer’in Bertha saplantısı ile Nietzsche’nin Lou Salomé tutkusu... Yalom bize çok net bir şey gösteriyor: Bir başkasına duyulan aşırı saplantı, aslında insanın kendi içindeki boşluktan, yaşayamadığı gençliğinden ve ölüm korkusundan kaçma çabasıdır.
Amor Fati (Kaderini Sevmek): Kitap boyunca kulaklarımızda çınlayan o soru: "Böyle bir hayatı, her detayıyla sonsuza kadar aynen tekrar yaşamayı ister miydiniz?" Kendi seçimlerinin sorumluluğunu alamayan, hayatını toplumun veya evliliğin sınırlarına hapsolmuş hisseden Breuer üzerinden, aslında hepimizin özgürlük korkusu yüzümüze vuruluyor.
Yalnızlığın İki Yüzü: Nietzsche’nin o gururlu, kimseye muhtaç olmak istemeyen duvarlarının arkasında aslında ne kadar büyük bir "anlaşılma" açlığı olduğunu görmek can yakıcıydı. Onun ağlaması, zayıflık değil; insanın kendi sınırlarını ve incinebilirliğini kabul ettiği o muazzam özgürleşme anıydı.
Üslup üzerine:
Dönemin Viyana atmosferi, genç Sigmund Freud'un ayak sesleri ve satır aralarına
O Yarın Sonunda GeliyorTarih
Kitap ilk üç kitabın devamı niteliğinde olup aynı akıcı ve sürükleyici diliyle Kurtuluş Mücadelesi günlerini, 1919-1921 arasını okurlara yaşatıyor. Diğer kitaplarda olduğu gibi sıkıcı tarih kitabı anlatımından uzak insanı okurken o savaş meydanlarına, meclis sıralarına götüren bir anlatımı var. Derslerde ezberletilen ünlü sözleri, sonuçları verilip geçilen savaşları neredeyse yaşayarak arka planını, hazırlık sürecini görüyorsunuz.
Sayfalarda vatan için mücadele verenler, seferberlik, günümüz tartışmalarında yer alan konuların o günlerdeki durumu gün yüzüne çıkıyor. O günleri okumak isteyenlere ilk önereceğim seri bu olur mutlaka.
Şuana kadar 4 kitabı okudum bu setide ve her kitapta adım adım değişti mücadelenin ilerleyişi. Başlarda çok az kişinin kendi arasındaki bu fikir gizlice yürütülürken giderek tüm milleti kapsayan bir meclise dönüşüyor. Kitabın son sayfaları Sakarya Meydan Muharebesi’nin ortasında o heyecanla bırakıyor. Sonunu bilseniz de okuma heyecanını asla kaybetmeyeceğiniz bir kitap.
Bursa'da kitabevi işleten, kitaplara sığınan yalnız ve mutsuz bir adam olan Sabit'in hikâyesini okuyoruz. Bir gün kitabevine üniversite öğrencisi, aklı başında bir genç olan Semih'in gelmesiyle bazı şeyler yavaş yavaş değişmeye başlıyor. Şehirde kayıp olan iki tane kadının yanına bir kadın cinayeti daha eklenmesiyle de olaylar farklı bir boyut kazanıyor. Polisiye yönüyle merak duygusunu son sayfalara kadar canlı tutmayı başaran bir kitaptı.
Kitapta karakter sayısı oldukça fazlaydı ve takip açısından biraz dikkat gerektiriyor Hikâye tek bir kişi üzerinden ilerlemiyor ama olayların merkezinde kimin olduğunu kitabı okudukça daha iyi anlıyorsunuz. Zaman atlamaları da sıkça kullanılmış. İlk 40 sayfada hikâyenin içine tam giremedim.Ama sonrasında karakterlerin yolları kesişmeye, ilişkileri değişmeye ve olaylar birbirine bağlanmaya başlayınca sayfalar çok daha hızlı akmaya başladı. Bir günde bitirilebilecek kadar akıcıydı.
Genel olarak kitabı beğendim. Küçük bir düşüncemi belirtmek isterim: kitabın biraz daha uzun olmasını, bazı karakterlerin hikâyelerini ve geçmişlerini daha detaylı okumak isterdim. Betimlemeler eksikti. Bazı karakterlerin belirsiz kalan sonları ve yaşanan kayıplar bende hafif bir burukluk bıraktı. Belki de tam bu yüzden kitap bittikten sonra üzerine düşünmeye devam ettim.
' Devamı nerede' diye ?
Ama aldığım son haberle devam kitabının çıkacak olması, bazı noktaların ilk kitapta bilinçli olarak açık bırakıldığı izleniminin neden verildiğini açıklıyor. Bu durum, hikâyenin devamında bu boşlukların nasıl tamamlanacağını ve diğer soru işaretlerinin nasıl çözümleneceğini gösteriyor; hikâyenin nasıl şekil alacağı ikinci kitapta öğreneceğim.
