"YOLUN OĞLU-AFRİKALI LEO"Roman
Amin Maalouf’un o büyüleyici dünyasına yaptığım bu yolculuk, sadece bir kitabı okumak değil, kendi ruhumun katmanları arasında dolaşmak gibiydi.
Lübnan doğumlu olup Fransa’da yaşayan Maalouf, kendi çok kültürlü kimliğini bu ilk romanına öylesine bir ustalıkla nakşetmiş ki; Asya ve Akdeniz’in o kadim kokusunu her sayfada duyabiliyorsunuz. Hasan’ın (Afrikalı Leo) 40 yıllık serüveni, aslında insanlığın sınırlarla, inançlarla ve kendi kaderiyle olan bitmek bilmeyen kavgasının bir panoramasını sunuyor.
İşte bu duygu yüklü yolculuktan ruhumda kalan o derin izler:
"Yolların oğluyum ben, ülkem kervan, yaşamımsa yolculukların en beklenmedik olanı."
Kitap, Hasan’ın kendisini tanıttığı bu muazzam cümlelerle başlıyor: "Ben Hasan, bir berberin sünnet ettiği, bir papazın vaftiz ettiği ben..."Maalouf bize daha ilk sayfada, tek bir kimliğe sığamayan, "dünya vatandaşı" olmaya doğmuş bir ruhun portresini çiziyor. Hasan, gittiği her yere adapte olan ama hiçbir yere tam anlamıyla ait olmayan bir "köprü" karakter.. Onun hikayesi, aslında Maalouf’un kendi hayatındaki o "doğu-batı" sentezinin bir izdüşümü gibi.
"Bu kent, onu yağma etmek isteyenlerce korunmakta, kendisine düşman olanlarca yönetilmekte."
Granada’nın düşüşüyle başlayan hikayede, bir medeniyetin can çekişine tanıklık ediyoruz. Maalouf, o dönemin sadece tarihini değil, psikolojisini de anlatıyor. Dışarıdan gelen tehditler karşısında toplumların nasıl içe kapandığını, "gelenekleri bir kale yapıp kendilerini oraya kilitlediklerini" kitapta net bir şekilde görüyorsunuz. İnsanların dindarlıklarını bir zırh gibi kuşanıp, sadece "yanlış anlaşılmamak için" gülümsemeyi unuttukları o hüzünlü ve samimiyetsiz atmosfer, insanın kalbini sızlatıyor...
"Yitik bir ülke, çok yakın bir akrabanın ölüsü gibidir. Onu saygıyla göm ve sonsuz
Puan vermedi·157 syf.·
2026 27. kitabı
Bir yazarın ilk eseri çoğu zaman ya çıraklığının itirafı ya da olacaklarının habercisidir. İnsancıklar her ikisidir. Dostoyevski bu romanı 1846'da, yirmi dört yaşında yazdı. Belinski onu "yeni bir Gogol" diye ilan etti, Petersburg salonları genç adamı omuzlarına aldı, sonra bir yıl içinde yere bıraktı. Yirmi yıl boyunca Dostoyevski o ilk anın gölgesinde yaşadı; Suç ve Ceza gelene kadar adı bu kitapla birlikte anıldı. Şimdi geriye dönüp baktığımızda, gençliğin coşkusu sönmüş, gerçek görünür: *İnsancıklar* iyi bir roman değildir; ama büyük bir romandır. İkisi aynı şey değildir.
Hikâye basit: orta yaşlı, yoksul, alkol problemi olan bir devlet katibi Makar Devuşkin ile uzak akrabası olduğu öksüz genç kadın Varvara Dobroselova mektuplaşır. Aynı sokakta, karşı pencerelerden birbirlerini görebilecek mesafede yaşarlar. Makar maaşının önemli bir kısmını gizlice Varvara'ya gönderir; bunun karşılığında bir teşekkür, bir mendil, bir kitap, bir umut alır. Roman bu mektupların birikiminden ibarettir. Sonunda Bikov adlı zengin bir adam çıkagelir, Varvara'yı eski bir hesabı kapatmak için satın alır, taşradaki çiftliğine götürür. Makar yapayalnız kalır. Hikâye burada biter; ama hikâyenin yıkıcılığı tam burada başlar.
Dostoyevski'nin bu kitapta yaptığı şey Rus edebiyatına bir arketip kazandırmaktı: "küçük adam." Devlet katibinin paltosunu Gogol önce kendisi giydirmişti, ama o paltonun içine bir ruh yerleştiren Dostoyevski oldu. Gogol'ün Akaki Akakiyeviç'i acınası bir karikatürdü; Dostoyevski'nin Makar'ı acınası bir insandır. Aradaki fark devasadır. Çünkü Makar yoksuldur, ama gururludur. Yoksulluğunun farkındadır, üstelik gizlemeye çalışacak kadar gururludur, daha da kötüsü, bu çabasının boşunalığını bildiği için iki kat acı çeker. Romandaki en derin satırlar bu utancın etrafında
Her çiçeğin bir mevsimi, her kitabın bir zamanı vardır. Haziranın tadını yeni hikâyelerle çıkarın.
"Işlediğı yanlış ve günah sonrası kişinin
ümitsizlige düşmesi, amel ve sevap işlediğinde ameline güveneceğinin göstergesidir" demiş Ataullah Iskenderi....
Ne sarsicı ve derin bir tespit.. buyrun düşünelim.
İnceleme
Kitap bazı hisleri güçlü hissettirse de şu anda televizyonlarda yapılan ahlak çökertme operasyonunun 'Servet-i Fünun tarzı' desek yanlış bir tespit olmaz.
VEDALAŞABİLMEK
.
Şimdiye kadar farkına varmadığın ya da görmek istemediğin gerçekleri okumak ve kırıldığın yerlerle, tükendiğin anlarla, omuzlarına binmiş yüklerle satırlarda yüzleşmek ister misin? Bu kitapta okuyacakların belki seni sarsacak, belki görmek istemediklerini fark ettiğin anda daha da yıkacak ama sonrası taşımak istemediklerini bir bir silkeledikçe kendini sevmeyi öğretecek. Çünkü bazı yükler taşıdıkça hafiflemez daha da ağırlaşır ve sen bu satırları okudukça vazgeçebilmeyi öğreneceksin. İşte @kahramantazeoğlu nun dediği gibi " Bazen vedalaşmak kendini geri almaktır! "
.
Yüzleşemeyeceklerin, sorumluluk alamayacakların, suçluluğu ile savaşamayanların yapamayacağı şeydir kalmak! Onlar gitmeyi kendileri tercih ederler...
Çoğu kişi, hissettiği duygunun sorumluluğunu taşıyacak cesarete sahip değildir! Ve mecbur bırakılan bir vazgeçiş kendi zayıflığın değildir!
Peki, hayatından çıkıp giden biri zihninden de gitmiş midir? Evet, resti çekip fiziksel mesafeni koymayı becermişsindir fakat ya duygusal mesafe? Dışarıdan ne kadar güçlü görünsen de, içinde kopan fırtınaların yorgunluğu omuzlarındadır. İşte bunu fark ettiğin anda başlarsın yüklerinden kurtulmaya...
Vedalaşabilmek, tek kelimelik fakat çok güç. Sevdiğinden, canından, hatta çoğu kişi için elindeki bir eşyadan bile ayrılmak çok zorken, vedalaşabilmek ne büyük bir eziyet. Oysaki atın omuzlarınızdan bu yükü ve #kahramantazeoğlu nun dediği gibi yorulduğunuz için değil, bırakamadığınız için tükendiğinizin farkına varın! Unutmayın;
" Nerede savaşacağını bilmek zekadır. Ne zaman duracağını bilmek ise kendine saygıdır. "
Senin için zaman yaratılıyorsa o sevgi gerçektir.
Gerçeği erteleme,
Kendi değerini bil,
Geriye dönük pişmanlık yaşama,
Yarım bırakılan yerlerde oyalanma,
Kendi içinde yanan ışığı karşındakinin
Kamuya Ders Kitabı
Muhtemelen uzun ve oldukça kişisel bir inceleme yazısı olacak.
Siddhartha Mukherjee gerçekten çok iyi bir hikaye anlatıcısıdır. Bu hikayelerini de iki ana örgü (bazen üç ana örgü) ile bize sunuyor. Bir hiyerarşi barındırmadan dilin imkanları çerçevesinde birinci ve ikinci demek durumunda kalacağım lakin; bu durum bir beğeni ya da önem farkına benim açımdan işaret etmeyecektir. Birinci olarak bilimsel bilginin günümüze nasıl geldiğinin anlatıcılığında çok kıymetli bir iş yapıyor Siddhartha. Kitabın içindeki her başlığın akademik yazındaki ilk noktasından günümüzdeki bilgi birikimine ulaşana kadar emek sarf eden her bir bilim insanına işaret ediyor ve okuyucuyu da bu kümülatif bilgi artışında aktif bir izleyici olarak ağırlıyor.
Diğer kısım ise okuyucu çektiği duygusal sayfalardır. Bir ders kitabı okurken okuyucu kendisini adı-sanı bilinen bir hastanın yanında Siddhartha'nın odasında şikayet dinlerken buluyor ya da hekim ile birlikte çare ararken... Aslında bu durum da duygusuz akademik bilginin omuzlarında yükselen romantize edilmiş güçlü beyaz önlüklülerin yükselmesine yol açıyor. Hastayı kurtarabilecek olan bilim insanları ya da hekimler...
Örgüdeki bir üçüncü kısım ise çok daha nadir de olsa önemli yerlerde Siddhartha'nın kendisidir. Onun duyguları, boş yollarda yürüyüşleri ya da kişisel aile işlerine dair satırlar. Yani, bu kitabın yazarı da bir insan olarak ve okuyucusuyla insani ilişki kurmaya devam ediyor.
Buraya kadar olan kısım kitabın nasıl kurgulandığı ile alakalı olsun. Devamı içinde Siddhartha taktiği kullanalım, durup durup farklı konulara sekelim.
***
Siddhartha bilimsel olarak anlaşılması zor konuları berraklaştırmada gerçekten iyi bir iş çıkarıyor. Tabii ki, bu yorum taraflıdır. Ben bu kitabın muhtevasındaki her bilgiyi en azından bir kaç kere ders