Yaşar MÜNÜKLÜ
@yasar39
*Schopenhauer'ın kitaplarında yaşayan hatrı sayılır insanlar var. Bunlardan en gür seslisi Goethe gibi geliyor bana. Goethe'nin henüz hiçbir kitabının elimde olmayışının verdiği vicdani azap ise korkunç.
*Kitaplarında yaşayan bir diğer yazar ise Kant. Düşüncem odur ki bu iki yazarı incelemeden Schopenhauer'ı anlamak oldukça güç.
*Karamsarlığı ile ün salmış Schopenhauer. Peki, kime göre karamsar? Yaşamanın verdiği acıları dile getirmek mi karamsarlık ya da kötülükleri görmezden gelmek mi.
*Schopenhauer bütün bu sözüm ona karamsarlığıyla birlikte yaşamın anlam kazanacağını söylüyor. Ama bu yaşamın mutluluk kazandıracağını ise asla.
*Dünyada mutluluğu aramanın beyhude bir çaba olduğunu, dünyaya geliş amacının mutluluk olmadığını ise her sayfasında haykırıyor.
* Filhakika, bana öyle geliyor ki, Schopenhauer asla karamsar değildi sadece gerçekçiydi.
Reklam
Montaigne, bir çok konu hakkındaki düşüncelerini denemeler halinde bir kitapta toplamış. Yeri gelmiş Amerika kıtasının keşfindeki insanların tutumunu eleştirmiş yeri gelmiş insanlara verilen idam cezasını ve işkenceyi topa tutmuş. Ancak yazılanların hepsinde tek bir şeyi ölçüt olarak kullanmış:kendisini. "Her konudan çok kendimi incelerim". Montaigne'in bir çok eleştirisini ve tavsiyesini bulmak mümkün kitapta. Altın harflerle yazılması gereken tavsiyelerde var, buruşturup atılması gereken tavsiyelerde. Kadınlara yapılan haksızlıklardan söz eder Montaigne. "Biz erkeklerin hemen hepsi kendi günahlarından çok karısının günahlarından gelecek ayıptan korkar".
Montaigne'in belli başlı yazarlardan etkinlendiğini görmek mümkün; Cicero, Sokrates,Platon özellikle Plutarkhos'tan bolca alıntı yapar; "Tanıdığım bütün yazarlar arasında sanatı doğaya, düşünceyi bilime en iyi katmış olanıdır." diye bahseder Plutarkhos'tan.
Kitap, Montaigne'in bütün denemelerini kapsamamaktadır. Çevirmenin, belli başlı denemeleri çevirerek topladığı bir derleme kitaptır. Denemelerin tamamı Say yayınlarından 4 ciltlik bir eser olarak çıkmıştır.
Bir insan bir kitabı okurken ne kadar endişe duyabilir ya da ne kadar korkabilir yazılanlardan, ne derece ağzına gelen kelimeleri haykırmamak için kendini tutabilir ve ne derece kitaptaki idama mahkum olan karakter ile kendini aynı kaderi paylaşıyor sanır, günümüzde idam cezasının olmamasına rağmen.
Kitabın içeriği hakkında yazılacak bir çok şey var elbet, ancak bir o kadar önemli olan bir başka tarafı kitabın ön sözü. Victor Hugo’nun insanların yüzüne bağıra bağıra eleştirerek anlattığı idam cezasına dair düşüncelerin şahit oluyorsunuz. Öyle şiddetli bağırıyor ki Victor Hugo yazılarında, yazılan hiçbir şey bir gözünüzden girip diğerinden çıkamıyor. Hugo’nun yüzündeki sinirden kabarmış damarların hepsini sayabiliyorsunuz kitapta. Kitaptaki karakter sizden biri, içinizden yükselen bir ses, bir feryat belki bir kabulleniş. Hugo karakterin duygularını öyle ustaca işlemiş ki, adeta size tanıdık gelen bir sima.
Kitap her ne kadar “Deliliğe Övgü” olarak dilimize çevrilse de kitap daha çok ahmaklık üzerinde yazılmış bir kitap, “Ahmaklığa Övgü” olarak kitabı anlamamız gerektiğini iş bankası kültür yayınları da önsözünde belirtiyor. Buna rağmen neden “Deliliğe Övgü”” adında kitabın basılması gerektiğini de yine çevirmenin önsözünden okuyabilirsiniz.
Desiderius Erasmus, rahip bir babanın ilahiyatçı çocuğu. Ancak “Deliliğe Övgü” adlı kitabını okuduktan sonra bu yazar nasıl bir ilahiyatçı diyorsunuz kendi kendinize. Kitap en çok Hristiyanlığı eleştiriyor daha doğrusu din adamlarını. Yazar ahmaklığın dilinden anlatıyor düşüncelerini ve bir kadın rolüne bürüyor kendisini. Erasmus’a göre ahmaklık olmasaydı hiç kimse hiç kimseyi çekemezdi. İnsanların birbirlerinin hayatına almasında yatan temel sebebin ahmaklık olduğunu söylüyor. İnsan özünün ahmaklık ile var olabileceğini dile getiriyor, “insan olmak kaygısı taşıyorsan o halde bilgelikten sakın kendini” diyor Erasmus ve Sokrates’i örnek gösteriyor; “Sokrates’in canına kıymasına yol açan bilgeliği değil miydi?” Bilgeliğe sadece budalalığın veya ahmaklığın elinden tutularak varılabileceğini bütün gücüyle anlatmaya çalışıyor Erasmus. Kitabın bazı kısımları ahmaklığı överken bazı kısımları ahmaklığı nükteli bir şekilde eleştirip yeriyor. Belki de kitabın en can alıcı kısmı; “Ne kadar rezalet, o kadar güçlü alkış. Kifayetsiz zümre her daim çoğunluğu oluşturur. Neden? Çünkü insanların çoğu ahmaklığa iman eder.” Günümüz sosyal medya mecralarında ki bir çok insanın alkış alabilmek için yaptıkları rezaletleri göz önünde bulundurduğumuzda olağan üstü anlam kazanıyor Erasmus’un bu cümleleri.
Jules Payot Fransız bir yazar. Yaşadığı dönemde ve kendisinden önce ki dönemlerde yazılan eserlerde büyük bir eksiklik farketmiş. Sadece bir kaç felsefecinin yüzeysel olarak değindiği irade konusunu. Eserinde bu büyük eksikliğin üzerinden emin adımlarla ilerlemiş Payot. Kitabın temel konusu ve amacını kendisinden dinleyelim: “insan iradesinin zayıf olmasının nedenlerini araştırdık. Çözümün, geliştirilmeye müsait duygu durumlarına dayandığını değerlendirdik. İrademize faydalı olacak, duygularımızı güçlendirmek ve zararlı olanları da uzaklaştırmak kitabın alt başlığı olabilir...İrade terbiyesini soyut biçimde ele almak yerine uzun süreçli ama kalıcı bir yolla iradeyi terbiye edebilmeyi amaç edindik. Gençlerin ve zihnini kullanarak çalışanların bu kitaptan faydalanmalarını umut ediyorum. “ Jules Payot, bir komutan edasıyla sürüklüyor okurunu. Öncelikle okuruna düşmanlarını tanıtıyor. Düşmanlarına karşı kullanılacak silahlarından ve bu silahların vasıflarından uzun uzun bahsediyor. Bu savaşta zafer kazanabilmek için okurun 4 büyük müttefiğini heycanla tanıtıyor Jules Payot. Tefekkür,düşünce,duygu ve akıl. #julespayot #iradeterbiyesi #edizyayınevi #tefekkür #düşünce #duygu #akıl #bookstagram #book #kitap #kitapönerisi #kitaplık
Reklam