yuhua
@yuhua
sürgün, mağlup bir komutan
Sosyoloji
İstanbul
istanbul
22 okur puanı
Mayıs 2020 tarihinde katıldı
Öncelikle hem eserin basılı halini hemde film versiyonunu izlemiş biri olarak, eserin film versiyonunda her ne kadar esere sadık kalınarak gayet güzel bir oyunculuk söz konusu olsada sahip olmasına rağmen evvela eserin kitap halinin okunması gerektiğini; duygu aktarımının çok daha verimli olacağını düşüncesindeyim.
Ardından eserin beni inançlarımın kuvvetini sorgulamaya iten yanı Hz. Muhammed (sav.)’in;
“her çobanın nasibine düşen,
yalnızca Allah’ın takdir ettiği kadardır” Hadis-i şerifinde de belirtildiği üzere kul’un hakkının Allah (cc.)’da saklı ve güvence de olduğu inancının karakterler üzerinde ne kadar kuvvetli olduğu ve bunun onlara başka hiçbir gücün veremeyeceği kadar özgürlük tanıyor olması idi.
Aynı efsane boksör Muhammed Ali’nin, katıldığı bir canlı yayında 'koruman var mı?' sorusuna verdiği,
"Bir korumam var.
Gözleri olmasa da görebilen,
kulakları olmasa da duyabilen,
hafızası olmadan her şeyi hatırlayan.
Bir şey yaratmak istediğinde ona sadece 'ol' der. En gizli düşüncelerini bile duyandır.
Tahmin et bu kimdir. O Allah'tır.
O Benim korumamdır, o senin korumandır" yanıtındaki tam teslimiyetin en müşahhas telaffuzu olsa gerek...
Son olarak eserin toplumumuzun eskimeye yüz tutan bazı güzel kısmen özdeyiş kısmen kelime kalıplarınıda burada tekrar etmek istiyorum;
‘güzel adam’
‘kitap gibi konuşmak’
‘eli kalem tutanı sevmezler’
‘lakabım sosyalist’
‘zabit, eşkiya bozması’
‘zenginin imtihanı; zorda olanı ilk sen düşüneceksin, tuzum kuru yok! onun adaletinden mesulsün!’
‘kasaba, karşılıksız sevda cehennemi’
‘dibi görünmeyen su’dan kork!’
‘kalıp savaşmak yerine, vurup kaçmak’.
Reklam
Daha önce de söylendiği gibi kötü sayılan sıfatları ortadan kaldırmak beyhudedir. Ama bu sıfatlar ıslah
edilebilir. Zaten ortadan kalkması zararlıdır.
Zira şehvet esesında bir fayda için yaratılmıştır. İnsanın yaratılışında zaruridir.
Yemek şehveti biterse insan helak olur.
Cinsi şehvet biterse nesil biter.
Öfke biterse insan kendini helak edici bir nesneye karşı koyamaz.
Öyleyse buradan murat, bu sifatları normale döndürmek, ifrat ve tefritin ortasını bulmaktır.
* 1647'de yazılmış deyimlerinin yer aldığı eser döneminin çok ötesinde fikirler barındırıyordu. Bu fikirlere biraz daha yakından bakıverelim;
1) Birçok insan kendilerini akıllı sanmasa, aslında
*George Orwell (1949) ‘1984’,
Zalim, beyin yıkayan, totaliter bir devlet tasavvuru;
büyük birader, düşünce suçu, bellek deliği, sevgi bakanlığı
ve insanlığın yüzüne basan çizme...
*şişelerde büyütülen bebekler,
hipnoz ile ikna,
üretim çarkının tekerlerini sürekli döndüren sınırsız tüketim,
Zeki idare (basit işlerini sevecek yarımakıllı işçilerin oluşan alt grup önceden belirlenmiş kast sistemi)
*Soma: anında mutluluk veren ilaç.
Cinsel hüsranları, ortadan kaldıran rastgele birliktelikler...
*Biri katı diğeri yumuşak olan bu iki geleceğin aynı anda, aynı yerde var olması mümkün mü? Ve bu nasıl bir şey olurdu?
*Eğer kötü bir davranışta bulunduysanız, pişmanlık duyun, elinizden geldiği kadar durumu düzeltin ve bir daha ki sefere daha iyi davranmaya bakın. Ne sebeple olursa olsun hatanızın üzerinde düşünmeyin. Temizlenmenin yolu çamurda yuvarlanmak değildir.
*Yeni Dünya’yı yöneten insanların aklı yerinde olmayabilir;
ancak deli değiller ve amaçları anarşi değil, toplumsal istikrardır.
*“Otuz Yıl Savaşlarının ardından Avrupa politikacıları derslerimi almış ve artık askeri kaynakları yıkıcı boyutlarda kullanmaktan ya da düşman tamamen yok edilene dek savaşmaktan kaçınmışlardır.”
*”Günümüzün totaliter devletlerinde köleliği sevdirmek, propaganda bakanlıkları, gazete yayıncıları ve okul öğretmenlerine verilmiş bir görevdir.”
*”Propagandanın en büyük zaferleri, bir şeyi yapmakla değil OMÜ yapmaktan kaçınmakla kazanılmıştır. Gerçek yücedir, ancak pratik bir bakış açısından bakılacak olursa daha yücesi, gerçek konusunda sessiz kalmaktır.”
Kitaba dair aşağıya bıraktığım gibi pek çok güzel alıntı bulabilirsiniz. Ama bence tüm bunlar romanın asıl mesajını suçluya en büyük cezanın yine kendisinden başka hiç bir kimse tarafından verilemeyeceğidir;
Raskolnikov zaten kendi cezasını kesmişti. Toplum onu yargılayacak kadar adil ve vicdan sahibi değildi.
“Hiç insan öldürmediği halde;
bir katilden daha cani insanlar gördüm,
umudunuzu öldürenleri gördüm”
Reklam