Kayığım Rosinha
José Mauro de Vasconcelos'a pek çoğumuz 
Şeker Portakalı kitabı ile aşinayız. Yazarın bu eseri de aynı Şeker Portakalı tadı verdi bana. Benzer umutlar benzer hüzünler benzer acılar... Kitap, Ze Oroco adlı yaşlı bir balıkçının Brezilya'da kızılderililerle iç içe olan hayatı ile başlıyor. Ve tabii sevgili kayığı Rosinha. Kitap; doğanın, hayvanların, bitkilerin tüm canlılığı ve şefkatini masal tadında bizlere sunuyor. Doğanın anlatıldığı bölümler en çok hoşuma gider yerler oldu. Ze Oroco insanların görüp görebileceği en iyi kalpli insandır belki. Bitkiler ve hayvanların dilinden de anlar. Keza kayığı Rosinha ile de dertleşirler. Ze Oroco'nun hayatına bir doktorun girmesi ile işler korkunç boyutlara varacaktır. Son sayfalarda gözümden pıt pıt yaşlar aktı:') Tavsiye ederim.
"Jose Mauro de Vasconcelos", 26 Şubat 1920'de Rio de Janeiro yakınlarındaki Bangu'da doğdu. Kızılderili ve Portekizli kırması bir ailenin çocuğuydu. On beş yaşında lise öğrenimini yarıda bıraktı. Çeşitli işlerde çalıştı. Boks antrenörlüğü, tarım işçiliği, balıkçılık yaptı. Kızılderililerin arasında yaşadı. 1942 yılında yazdığı ilk romanı "Yaban Muzu"yla eşine az rastlanır anlatıcılık yeteneğini ortaya koydu. Ardından, "Şeker Portakalı", "Güneşi Uyandıralım", "Delifişek", "Kayığım Rosinha", "Kardeşim Rüzgar Kardeşim Deniz", "Çıplak Sokak" gibi romanlarıyla ünü Brezilya sınırlarını aştı: "Kayığım Rosinha" Amazon Ormanı'nın öyküsüdür. Kahramanı "Ze Oroco", kayığı "Rosinha"yla nehirde dolaşır. Ama "Rosinha" sıradan bir kayık değil, Ze'nin uzun uzun konuştuğu, dertleştiği bir yol arkadaşıdır. Bu güzel roman, "Jose Mauro de Vasconcelos"un Brezilya edebiyatında tuttuğu önemli yerin kesin kanıtıdır.
Reklam
Kaş yapayım derken göz çıkarmayalım
Brezilya edebiyatının öncü isimlerinden kabul edilen Vasconcelos'un okuduğum ilk kitabı. Lise hayatını tamamlayamadan çeşitli işlerde çalışmak zorunda kalmış kendisi. Bi dönem balıkçılık işinde çalıştığından dolayı kitaptaki olayları (kurguda olsa) çok doğal ve absürt olmayacak şekilde anlatabilmeyi başarmış yazarımız.
Kitap ana karakterimiz Ze Oroco (kendine verdiği isim gerçek ismi Ze Augusto) ve kayığı Rosinha (bir zamanlar Linda) arasında geçen bir roman. Gerek Ze Oroco gerekse Rosinha'nın başından geçen olayları, kitabın normal akışını bozmadan, aralara başarıyla serpiştirmeyi başarmış yazarımız.
Ze Oroco, köylü halkına olacak doğa olaylarını, başlarına gelebilecek iyi veya kötü olayları Rosinha (kayığı) sayesinde öğrenip halka bu durumları söylüyor. Ve tabiki halk tarafından sevilen ama bi bakıma Kayığı (Rosinha) ile konuşmasından dolayı deli damgası yemiş biri.
Bir gün köylerine doktor geldiğinde hayatı kökten değişir. Hasta olsun veya olmasın herkese bakmaya niyeti olan iyi bir doktor kendisi. Ze Oroco da bu doktordan kısmetini alan kişilerden biri. (herkes gibi)
Bu durumdan sonrada kitabımız Ze Oroco'nun yaşadığı olayları anlatıyor.
Bakalım Ze Oroco ait olduğu doğal yaşamına geri dönebilecek mi yoksa ömrü boyunca pis şehirlerde bir o tarafa, bir bu tarafa sürüklenip gidecek mi?
Sakin bir kitap arayan, doğayla iç içe olmak isteyen, huzurlu hissetmek isteyen kitap sevenlere tavsiyemdir.
Sevmekten sevilememekten yakındığımız bu zamanlarda, Ze Oroco'nun kısa ama etkileyici öyküsü bizleri karşılıyor. Günün birinde sevdiği herkesi kaybeden, zamanla kendi içine kapanıp herkesten uzaklaşan ve böyle anlarda yalnızca kayığı ile sohbet edebilen bu yaşlı adam, yüreğinden atamadığı birtakım insani duyguların da esiridir. Sadık bir şekilde koruyup baktığı kayığı Rosinha, ona anlattığı hikâyeler ile yaşadıkları topraklardan gelecek herhangi bir tehlikeye veya mucizeye karşı sürekli ona haberler verir. Ancak bu durum köy halkı tarafından onun ve kayığının 'lanetli, büyücü' damgası yemesine yol açar. Söylenen hiçbir şeyi umursamaz yaşlı kayıkçı. Zorda kalan herkese yardımını esirgemeden yalnızca kendi hâlinde yaşamayı arzular.
Oroco kayığı ile yaşayadursun, o sıralarda şehirden gelen zengin ve yakışıklı bir doktor insanları ücretsiz tedavi amacıyla belli bir süre adada yaşamaya başlar. Oroco'nun namını duyan doktor, onu yaşadığı yere çağırarak kim olduğunu, kayığı ile ne tür bir delilik yaşadığını öğrenmeye çalışır. İlk bölüm, doktorun karşısındaki adamın bir zırdeli olduğuna karar verip şehre götürülerek bir tımarhaneye kapatılması ile son bulur.
Kimi yerlerinde fabl etkisinde öğretici nitelikler barındıran, kısa doğa tasvirlerinin bulunduğu bu masalsı bölüm, okuyucuları doğanın karşısında bulunan tehlikeyle de tanıştırmış oluyor; yani kendisiyle. Kayığım Rosinha, insan doğasını, vahşiliğinin ne kadar ileri gidebileceğini, doğa için nasıl bir tehdit oluşturduğunu okuyucuya çarpıtmadan, temel gerçeklerini saklamadan insanlara anlatmanın saf ve yalın bir tezahürü olarak hafızalarımızda yer etmesi gereken masalsı bir klasik olmayı hakediyor.
Kitabın Konusu : Eski bir balıkçı ve teknesi arasında geçen hikayeyi konu alıyor. Kahramanımız Ze Oroco, adına Rosinha dediği teknesi ile nehirde seyehat eder. Rosinha sıradan bir tekne değildir, Ze Oroco ile konuşan, sohbet eden, bir birlerine hikayeler anlatan yol arkadaşıdır.
Nininha adındaki ağaç, dedesi, teyzesi ve diğer ağaçlarla ormanda yaşarken bir an önce büyümeyi ve keşfedilmeyi bekliyordu. Zaman geçtikçe büyümüş, fakat Kızılderililer tarafından keşfedilmemişti. Bu durum onun sinirlerini bozuyordu. Yağmurun aşırı derecede şiddetlendiği bir kış günü nehir kıyısında yaşayan Nininha, yağan yağmur sonucu taşan nehir ile birlikte sürüklenmişti. Nininha o kış keşfedilerek bir tekneye dönüştürülmüştü. Ze Oroco adında bir beyaz adam onu satın alıp, isim olarak Rosinha adını koymuştu.
Ze Oroco ve Rosinha nehir üzerinde seyehat ederken birbirlerine hikayeler anlatırlar. Rosinha nasıl tekne olduğunu, Nininha'nın hayatını anlatır. Ze Oroco, ağaçların, hayvanların, nesnelerin dilinden anlar, onlarla konuşarak iletişim kurar.
Bir gün köye bir doktor gelir, herkesi incelemeye başlar. Çevredeki halktan Ze Oroco ve Rosinha'nın hikayesini duyar. Doktor ilk başlarda Ze Oroco'ya arkadaş olarak yaklaşır ve Rosinha ile aralarındaki sırrı çözmeye çalışır. Doktor, Ze Oroco'nun aklını kaçırdığını düşünür ve onu akıl hastanesine yatırır. Ancak Ze Oroco hastanede rahat durmaz ve türlü acılı şiddetlere maruz kalır. Deli olmadığını söyledikçe onu bir hücreye koyup tazyikli su ile canını yakarlar. Zorlu günler geçiren Ze Oroco bu acılara fazla dayanamaz ve sonunda pes ettiği cümleyi kurar, "Ağaç, ağaçtır."
Ze Oroco üç yıl boyunca akıl hastanesinde tedavi görür, tedavisi tamamlanınca taburcu olup köyüne geri döner. Köyüne vardığında her şey eskisi gibi değildir. İnsanlar yaşlanmış,
Okurken doğa ve insan arasındaki o kutsal bağın nasıl insan tarafından parçalandığına şahit oluyoruz. Daima kendine uymayanı hasta ilan eden insan burada karşımıza doktor olarak çıkıyor ve kendisi mide bulandırıcı. Ağaç koruluğu, köy, nehir, küçük fidan, Rosinha ve Ze Oroco bizlerde derin bir iz bırakmakta
Reklam
Reklam