Elbette onlara “özgürlük savaşçısı” diyordu ve tarihteki bütün Zelotların özgürlük savaşçıları yerine radikal birer şiddet ve terör grubuna dönüşüverdiklerini anlatmıyor, bilakis zelot geleneğinin en büyük başarısı saydığı on dördüncü yüzyılda Bizans’a karşı ayaklanan Selanik Zelotları’nı her fırsatta örnek gösteriyordu. Yoksul ve zayıf Selanik halkının Zelotlar elindeki katlanılma sefaletine hiç değinmeden elbette.
MS.66 yılında Roma İmparatorluğu'na karşı Yahudiye'de patlak veren Büyük İsyan'ın ardından Romalılar Kudüs'ü ve Yahudi Tapınağı 'nı yıkmıştır. Seçkin rahiplerden oluşan Sadukiler ve Yahudilerin bağımsızlığı için uğraşan Zelotlar da dahil olmak üzere Yahudiliğin ama kollarından birkaçı yok olurken, Tapınakta ritüel ibadet yerine Yahudi metinlerinin incelenmesini vurgulayan ve nispeten ılımlı bir grup olan Ferisiler Yahudi dünyasında baskın grup haline geldi. Bilgin Ferisiler eğitime kitlesel erişimi teşvik etmiş ve daha sonra oğullarını okula göndermeyen ailelere kültürel yaptırımlar uygulayarak istemeden de olsa daha yoksul ailelerin Yahudiliği terk etmesine neden olmuştur.
📚🔔 Tatil zili çaldı!
Bir yıl boyunca verilen emeklerin ardından şimdi dinlenme, keşfetme ve yeni maceralara atılma zamanı. 🌞
Bu yaz bol kahkahalı, bol anılı ve elbette bol kitaplı geçsin. Tüm öğrencilere keyifli tatiller diliyoruz! 💙📖
Tıpkı bir zamanlar Makkabiler örneğinde olduğu gibi, 1’inci yüzyılda da Zelotlar Yahudiler arasında dini, kültürel ve milli kimlikleriyle ve milliyetçi hassasiyetleriyle ön plana çıkmışlardır. Bu yapılar, milli ve dini duygularını aynı potada harmanlayarak yabancı güçlere ve kültürlere karşı çıkmışlardır. Bu nedenle, bu grupları siyasi ve kültürel yönlerden yabancılarla ilişkili Helenistik Yahudilik formunun tam karşısında görmek işin tabiatı gereğidir.
Zelotlar, 1’inci yüzyıl Yahudi tarihine damga vuran bir mezhep/fırka veya örgüttü. Onlar, İsrail Tanrısının kendileri için tek hükümdar ve Rab olduğu söylemiyle ortaya çıkmışlar, Iudaea Eyaletinde Roma İmparatorluğunun yönetimine isyan etmişler ve tüm Yahudileri de Roma askeri güçleriyle silahlı mücadeleye ve bu güçleri kutsal topraklardan kovup atmaya çağırmışlardı.
Zelotlar ise milliyetçi Yahudilerdir. Yasa’yı ve onun hükümlerini yegane otorite saymaları nedeniyle Roma yönetiminden nefret eden, Yunan kültürünün ve dilinin Yahudilerin geleneksel yapısına girmesine itiraz eden, nihayet bu kültürel direnişi silahlı mücadeleye de dökmeye taraftarı olan grup Zelotlardır.
…Zelotların o sırada Yahudi köylü dindarlığını temsil ettikleri, Tapınak’ın üst sınıf rahiplerine karşı düşmanlık hissettikleri, elbette bu arada yabancı yöneticilerden de nefret ettikleri belirtilmektedir.Bu bağlamda Zelotlarca savunulan felsefe oldukça basit ve anlaşılırdı: Tek bir Tanrı vardı ve İsrail, ancak ve ancak O Tanrı’ya hizmet edebilirdi. Doğru yaşam için yegâne rehber Tevrat’tı.Taparak, kölelik yaparak ve vergi ödeyerek pagan bir imparatora hizmet etmek ise Tanrı’ya açıkça ihanet anlamına geliyordu.Yunan kültürüyle öteden beri yaşadıkları çatışma, köylü ve dindar Yahudi alt sınıfların “Zelot hareketi” denilen eyleme kalkışması neticesini vermişti.Bu durumda Zelotlar, bir tarafta siyasî olarak yabancı egemenliğine karşı çıkarken, yani politik kurtuluşu sağlayıp Yahudi bağımsızlığını temin etmeye çalışırken, aslında bir bakıma yabancı gördükleri bir kültüre ve buna has anlayış ve öğelere de karşı çıkmışlardı.Zelotlar, savaş öncesindeki isyan sırasında Iudaea’da Yunan kültürünü temsil eden yapı ve öğeleri bu nedenle özellikle hedef almışlardı.Bu itibarla onlar, Talmud literatüründe, Romalılar karşısında üstlendikleri siyasî direniş rolü kadar İsrail dinini ve Tapınak’ı yeniden eski saf hâline döndürme amaçlarıyla da zikredilmişlerdir. Bunun yolu, yabancı kültürlerle mücadeleydi.Bir Mişna pasajında, Aramî (paganlar kastediliyor) bir hanımla ilişki yaşayan herhangi bir Yahudi’nin Zelotlar tarafından cezalandırılabileceği belirtilmiştir ki, bunun pagan karakterli kültürlere karşı bir tedbir olduğu düşünülmelidir.Zelotların bu örnekte kendilerine, Tevrat’ta anlatılan bazı kıssalardan vazife çıkardıkları da söylenmektedir.Zelotlar, kendi ideolojilerine öylesine bağlı bir örgüttü ki, onlar arasında sikarioi (sicarii, siqariyim, suikastçılar) diye anılan bir fedai