Puan vermedi·128 syf.·
2026 3. kitabı
Zembîlfiroş zembîla tîne
Delalo zembîla tîne
Kolan bi kolan digerîne
Nan û dahnê pê distîne
Zarokan pê ditevrîne
Gava ew zembîla tîne
Xatûn li bircê dibîne
Bi eşqa dil dihebîne
Aqil diçe sewda namîne
Kuro sêlka vir de bîne
Mîr dixwaze te bibîne
Buha buha ji te bistîne
Lawiko ez birîndar im
Xatûna min a delal e
Min bihîstî Mîr ne li mal e
Bazara'm bi malê helal e
Xatûnê ez tobedar im
Delalê ez tobedar im
Zembîlfiroş lawikê beyan î
Ez dibêjim tu pê dizanî
Min bo eşqa dil te anî
Lawiko ez evîndar im
Xatûna min a zerîn e
Qusur li ser te qet nîne
Lê dilêm kesî nahebîne
Sidîq Gorîcan berhema xwe a haîkûyan ( li gor derfetê zimanê Kurdî ) li ser hêmanên wî en sereke, xweza û kêliyé avakirye.
Bi berga berhemê kû dîmenek ji biharê, destpêdike, kêlî bi kelî li xwezayê bi vegotunek xweru diherike û bi dîmena dawiya bergê a paziyê diqede . Hema bêje hemî haîkû wek dîmen ru didin. Niviskar zêdetir mila dide ser rêça Matsuo Başo, derdorê raçavdike ,guhdar dike û dike haîkû. Her haîkû dîmena wê kêliyê digire ( #238988138) û tenê tehma wê kêliyê vedibêje. Di haîkûya15( #239547483)û a 22. (#238987852) de şayesandinên nazenîn radestî xwînêr dike . Her wuha bi haîkûyê 32 ( #239547321) û 33(#239547547)dîmena kuçe û kolanên welat digire û dibin bîreke niviskî.
Navê berhemê Gumbil e ku tê wateya kulilka darê a herî jor. Dîsa wek sernava naverokê Gupik bi Gubik Haîkû gotiye ev jê herî kêm wek navê Haîkûyan li haîkûyan hatiye. Berhem bi pêşgotina têr û tijî a cenabê Berken Bereh hê destpêkê de hevî dide xwêner. Ber ku, helbestvanê qedir bilind him qala cureya haîkûyan him jî qala haîkûyê Gorîcanî kiriye. Niviskar di destpêkêde haîkûyek ji yek jî ji avakerê rêzika haîkûyan Başo yek ji helbestvanê me yê hêja Berken Bereh û yek jî ji zargotina Kurdê xemilandiye. Bi îlutrasyonê Zozan Orak û wêneyan be him haîkû piştrastkirye him jî neşxeke nazenîn lê zêde kiriye
Hûrgilî ew qas zêde û cîbicî ne wek tevnekî tingûz dimeşe û biqede.
Reklam
1982 yılında Halep'e yakin bir koyde zor bir dogum sonrasi dunyaya gelmis bir
kız çocuğu Amina Stare..Hani şu kız çocuklarının değer görmediği yıllar ve Ortadoğu..
Aradan geçen yıllar sonrası sevgi görmediği babasının yolundan gidip gazeteci oluyor.
Savaşlar,Esad Rejimi,Işid..Ortadoğu'da yıllara rağmen değişen tek şey daha fazla kan daha fazla değersizlik..
Özgürlük ümidi ile hıncahınç dolu bir mülteci konteynırında başlıyor göçenlerin hikayeleri yazmaya..
Işid propagandalarına kendisi fazlası ile kaptırıp sıra oğlunun kurban edilmesine geldiğinde Isid'den gözü kapalı kaçmak zorunda kalmış bir kadın Fatima,
Üniversitede hocalık yaparken güçlü kadın rol modeliyken kısa sürede Isid'ın radarına takılıp baş koyduğu erkek hakimiyetinin olmadığı bir toplum isteği ile ülkesini terk eden Latifa,
Eşinin Isid güçleri tarafından şehit edilmesi sonrası çocukları ile birlikte Ebû Halil diye biri tarafından seçilerek günlerce tecavüze uğramış bir kadın Chiya,
Zozan,Elif Maliki,Samar el Khadi ve diğerleri..
Onlar Amina Stare'nin hayatlarını kaleme aldığı kendi deyimi ile Kayıtsız Kimlikler..
--
Toplumda kadın olmak bir o kadar zorken lugatimizda yeni yer edinmeye başlayan Ortadoğu'da kadın olmak kavramı üzerine harika bir kitap önerisi ile geldim.
Bir konteynır içinde özgürlüğe giden yolda verilen yaşam mücadeleri insanı içini acılacak bir şekilde apaçık bir dil ve gerçekçi bir anlatım ile gözler önüne serilmiş.
Empati yapmadan asla okunmaması gereken bir kitap olduğunu düşünüyorum zira hoyratça açığa çıkan önyargilarimizdan başka türlü kurtulmak mümkün değil.
Bu kitapta şahit olduğum hikayeler fazlası ile derin.
Savaşın ortasında ölüm ile yaşamın arasındaki ince çizgide yürüyen
imamın kızıHayat ve İnsan
Birbirinden farklı kalemlerin farklı hikayeleriyle güzel bir yolculuğa çıkmış gibi hissettim.Her arkadaşımıza başarılar dilerim.Köy köy şehir şehir gezip hemcinslerimin yaralarını nasıl sardıklarını okudum.Bazen hüzünlendim,bazen sevindim,sevda sözlerinde gencligin verdiği heyecanlarında mutlu oldum.Yolllariniz acik olsun.Emeginize sağlık.Reyhan Göçmez'e ayrica teşekkürler kıymetli dost ,vefalı arkadas, imamın kızı hikayesinin yazarı...
İNCELEME+NOT+ÖZETTarih
İNCELEME:
kitap yaklaşık 150-200 yıl önceki aşk hikayesini anlatır.İlk başta Evdi ile Rıhme’nin aşkı anlatılır ancak bu iki aşık evlenemezler ve başkalarıyla evlilikler kurarlar.
Kitabın diğer ikinci kısmı ve ana konusu Dewreş ile Adûle’nin aşkını ,dermansız sevdasını anlatır.
Kitap zamanın kültürünü ,yaşam biçimini,toplum yapısını ,adetleri ,gelenekleri yaşatarak anlatıyor.Çok akıcı dille yazılmış ve okurken yaşıyorsunuz resmen.
Tarihi roman olması sebebiyle herkese tavsiye ederim.
————————————————————————
NOTLAR:
•Kitaptaki olaylar genelde Harran Ovası ,Ceylanpınar, Cudi ,Şengal Dağı ve Şeyh Adî Türbesinde geçiyor.
•Şengal Dağındaki Laleş Tapınağındaki Şeyh Adî türbesi ve bulunduğu Şengal Dağı Ezidiler için kutsaldır.
•Eskiden ezidi ve kürtlerde Başka aşiretlere gidip hayvan çalmak bir yiğitlik adetlerinden sayılırmış.
•Kitabın başında ilk olarak Evdi ile Rıhme’nin kavuşulmayan aşkı anlatılır .Yıllar Sonrasında ise başka bir aşk başlar.
Bu aşk Dewreş ile Adûle’nin aşkıdır.
•Rıhme,İbrahim Bey’in ablasıdır.
•Dewreş Evdi’nin oğludur ve ezididir
•Adûle İbrahim Bey’in kızıdır.
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
ÖZET: kitabın ilk bölümünün bir kısmı(Evdi ile Rıhme aşkı ) ve
Diğer bölümü ve asıl konu olan Dewreş ile Adule aşkının ilk hikayelerinin özeti malesef yok. son kısımlarının özeti aşağıdadır…
İlk 30-35 sayfa özeti:
Osmanlı’nın Amed valisi Ömer Paşa Milan aşiret reisi Mahmut Ağayı çağırır yanına.Ona isyan hazırlığında olduğunu vs söyler.ancak Mahmut ağa inkar eder ve sinirlenir.Olay gerilince Mahmut Ağa tutuklanır.Sonra bu aşiretlere yayılır ve hepsi şaşırır.Çareyi isyan etmek yerine istanbula gidip Sultan Selim’e gidip,Mahmut Ağa’nın oğlu İbrahim öncülüğünde birkaç aşiret , Ömer Paşa’yı şikayet eder .Sultan Selim de ,bağlılık ve vergi olması şartıyla
Dewrêş bir sevda değil bir halktır.
Harika bir destandı fakat daha fazla ayrıntıya yer verebilirdi örneğin ; Ezidi gelenek görneklerini biraz daha anlatabilirdi yazar, kalemine yüreğine sağlık..
Ay delal ay delal…
Were delal, mi l’diyara diyarê sermîn im,
Tavek’ ketiye qerejdaxa şewitî, gulê b’avê mamdela rengîn e,
Tîrêjek xwe berdayî welatê boz hewayê,
Welatê cûlê’v berya b’avê bozîn e,
Qasîda xelkê rêwî-werçîn e,
Qasîda min û xelkê delal, çilê mibareka havîna,
Prîskê berfê, peşkê baranê, helkîna av-bayê xerbîn e,
Xwedêo miradê ne ji dil be bira ji axa goran ra bimîne…
Were delal lawiko, çiya sar e ji berfê ra,
zozan xweş e ji kêfê ra,
Qerejdax xweş e ji koçeriyê ra,
Xwedêo miradê ne ji dil be bira ji axa goran ra bimîne…
Delal ay delal…
Ay delal ay…
Were delal, xwedêo, berya jêrî, nav riya da,
E’j’ta rast, tu j’nigê xam ciwaniya delêl ra,
Mi l’diyara diyarê xana xerîb im,
Tavek hilkişyayî berya boz hewayê, xwu berde b’berya cûlê ve,
Were delal mi l’diyara diyarê mêrgemînê,
Pezê lawikê min naxwo pelê melwendê, koka talelişîrê,
Ez ê bi qurbana tiliyê delalê dilê xwe bim
Qerimî l’ser darê bilûrê…
Delal ay delal…
Ay delal ay…
Were delal di semera çiyayê, di binya me ra,