Biz öz həyatımızın, taleyimizin müstəqil memarıyıq, yoxsa hər addımı əvvəlcədən ən xırda detalına qədər yazılmış bir ssenarinin icraçıları? Çox vaxt elə hesab edirik ki, həyatda verdiyimiz hər bir anlıq qərar gələcəyimizi formalaşdıran azad iradəmizin məhsuludur. Amma elə ekran əsərləri olur ki, insanın bu köklü inancını dərindən sarsıdır və onu öz varlığı ilə amansız bir toqquşmaya məhkum edir. Elmi-fantastika janrının ən pik nöqtələrindən biri olan bu möhtəşəm ekran əsəri, Robert Haynlaynın "Hamınız zombisiniz" (All You Zombies) adlı məşhur qısa hekayəsi əsasında ekranlaşdırılmışdır. Bu şah əsər bizə zamanın sadəcə keçib gedən bir məfhum olmadığını, onun əslində içindən çıxılması qeyri-mümkün olan bir həbsxana olduğunu göstərir.
İlk baxışda bu mənzərə Stephen King'in məşhur "11/22/63" romanındakı zamanın keçmişi dəyişdirməyə çalışan insana qarşı göstərdiyi o amansız müqaviməti - "keçmiş inadkardır, dəyişmək istəmir" prinsipini xatırladır. Lakin bu film bəhs edilən ideyanı daha dağıdıcı bir nöqtəyə daşıyır. "11/22/63"-də keçmişi dəyişmək üçün göstərilən hər cəhd dünyanı fərqli bir apokalipsisə və xaosa sürükləyirsə, burada keçmişi dəyişmək üçün atılan hər bir addım elə dəyişdirilmək istənilən keçmişin özünü, o qaçılmaz taleyi doğurur. Hekayə zamanda səyahət edən, zaman çarxları arasında sıxılıb qalmış insan ruhundan, şəxsiyyət bütövlüyündən və tənhalıqdan bəhs edir. Əgər siz də hər addımı təxmin edilən bəsit süjetlərdən yorulmusunuzsa, bu dumanlı və qaranlıq labirintin pərdəarxasına keçib hər detala gizlədilmiş dərin mənaları kəşf etmək sizə tamamilə fərqli bir həyəcan bəxş edəcək.
Rejissor bizi ilk saniyələrdən etibarən dumanlı bir barın küncünə, keçmişin kimsəsiz yetimxanalarının soyuq dəhlizlərinə və gələcəyin boz, hissiz bürokratik mərkəzlərinə aparır, lakin bu
Reklam
Əsgərlik günləri #272İnsan ve Duygular
Əsəbi bir xarakterə və mərhəmətli bir qəlbə sahibəm. İkisidə həddindən artıq zərər verir.
Suda qərq etsə də ey dil, məni-naçarı yağış,
Söndürə bilmədi qəlbimdəki odları yağış.
Göydə səyyarələr ağlar bir bax bu su da,
Yarı səyyarələrin göz yaşıdır yarı yağış.
Soyuq ahım ki buludlu göyə getdi, çatdı,
Ol zamandandı tutub çölləri, gülzarı yağış.
Necə ar eyləməyib busə o güldən dilədim,
Yuyub üzdən aparıb yoxsa həya, arı yağış.
Əhli-eşqəm mənə ey dil, nə gərək sərvətü-var,
Könlümün sərvəti atəş, gözümün varı yağış.
Necə gör mö’cüzəli bir sədəf imiş yanağın,
Ona dəydikcə səpər hər yana mirvari yağış.
Göz yaşım görsə bilər sirrimi xəlq, əhsən ki,
Qoymadı faş ola qəlbimdəki əsrarı yağış.
İstəmir zərrə qədər toz da qala gül üzdə,
Ol səbəbdəndi yuyur çöhreyi-dildarı yağış.
Kə’beyi-kuyinə üz tutmuş ikən eşq əhli,
Yağdı ki, pak eləsin bir belə zəvvarı yağış.
Dinlə, gör bir nə həzindir yağışın zümzüməsi,
Yoxsa ki istəyir ötsün kamanı, tarı yağış.
Qadın nə qədər gözəl olsa, bir o qədər ağıllı olmalıdır. Çünki gözəlliyin ona gətirdiyi zərərə ancaq ağlı ilə müqavimət göstərə bilər.
- Lev Tolstoy.
Dünya zahirdə qarışıq və nizamsız görünsə də, dərinlikdə onu anlamağa çalışan insan üçün müəyyən bir sistemin mövcudluğu hiss olunur. Bu sistem üç fərqli insan tipi üzərindən formalaşır.
Birinci tərəf – sayca çox olan, lakin gücü və təsiri ilə önə çıxanlardır. Onlar dünyanı idarə edənlər kimi görünürlər. Bu insanlar ruhən deyil, daha çox maddi və fiziki dəyərlərlə yüksəlmiş, gücü ağılları, hiylələri və bəzən də vicdandan uzaq seçimləri ilə əldə etmişlər. Onlar üçün əsas olan hökmranlıqdır. Bu səbəbdən də özlərinə rəqib olacaq fərdlərin yetişməsini istəməz, sistemi elə qurmağa çalışarlar ki, güc yalnız onların əlində qalsın. Onların “oyanışı” ruhani deyil, dünyəvi oyanışdır – və bu oyanış onları insanlıqdan uzaqlaşdıra bilir.
İkinci tərəf isə cəmiyyətin ən böyük hissəsini təşkil edir. Gündəlik həyatda gördüyümüz, sistemin içində yaşayan və çox vaxt bunu sorğulamayan insanlardır. Əsasən birinci tərəfin uydurduğu “Din”-lər ilə beyinləri yuyulub. Onlar doğulduqları andan etibarən ailə, mühit və cəmiyyət tərəfindən formalaşdırılır, düşüncələri yönləndirilir. Valideynlər övladlarını öz bildikləri “doğru”lara görə yetişdirir, lakin əsas sual burada yaranır: “Doğru nədir və biz nə qədər doğrunun içindəyik?” Bu sualı vermədən yaşayan insanlar, birinci tərəfin qurduğu sistemin işləməsinin ən böyük mexanızmasıdır.
Üçüncü tərəf isə ən az sayda olan, lakin ən dərin mənanı daşıyan insanlardır. Onlar özlərini kəşf etmiş, həyatın zahiri deyil, ruhani tərəfini anlamağa çalışan fərdlərdir. Bu insanlar üçün əsas olan maddi yüksəliş deyil, daxili inkişafdır. Onlar vicdanı, ədaləti və insani dəyərləri əsas tutaraq yaşayır, digər insanlara da bu yolu göstərməyə çalışırlar. Sanki bir növ tarazlıq rolunu oynayırlar – yaxşılığın yox olmaması üçün mövcud olan bir qüvvə kimi.
Bu üç tərəfin
Reklam
Reklam