"Herkes dünyayı değiştirmeye çalışıyor, fakat hiç kimse kendisini değiştirmek istemiyor." Bu sözde de belirtildiği üzere, insanlara, değiştirmenin değişmekten cazip geldiği bir gerçek.
İnsanları değiştirmeye hakkımız olduğunu düşündüğümüzde, onlarla çatışma ihtimalimiz artar. Çünkü eğer kafamızdaki kurallara göre davranmazlarsa, onlara öfkelenmeye başlarız.
Kendimiz için ya da başkaları için geleceğe yönelik katı ve olumsuz tahminlerde bulunduğumuzda, hem saygısızlık etmiş hem de insanlara ait önemli bir özelliği unutmuş oluruz. Çünkü insanların önemli özelliklerinden birisi de gelişme ve öğrenme potansiyelleridir. Bugün başarısız olan birisinin, yarın yeni şeyler öğrenmeyeceğini, kendisini geliştiremeyeceğini söylemeye hakkımız yoktur.
Jeffrey Young ve Janet Klosko tarafından yakın geçmişte geliştirilen Şema Terapi, bir kendine yardım kitabı niteliğinde, Hayatı Yeniden Keşfedin kitabı ile karşımızda.
İçerisinde yer alan çeşitli ölçeklerle okuyana sürekli kendini sorgulatan bu kitap, bence kesinlikle okunmaya değer.
Bizler bu kitabı ders kapsamında okuduk, az çok alanın içinde yer aldığımız için belki bu tarz terapi kitaplarını okuyup yorumlamamız daha kolay görünebilir. Fakat size garanti verebilirim ki bu kitabın dili ve akıcılığı daha önce hiçbir psikoloji kitabı okumamış birinin anlayabileceği özlükte ve sadeliktedir. Ayrıca kitap içerisinde birçok vakadan örnekler verilerek konular çok daha anlaşılır hale getirilmiş, ki bu hepimizin nispeten yeni tanıştığı Şema Terapi ekolünü anlamamızı kolaylaştırıyor.
Şimdi, biraz içerikle ilgili bilgi vermek gerekirse şunları söyleyebilirim: Şemalar, çocukluk yaşantılarında kişiye ailesi veya yakın çevresi tarafından yapılan, terk edilme, eleştirilme, aşırı korunma, istismar edilme, yok sayılma ya da yoksun bırakılma davranışları sonucu oluşmuş kalıplardır. Şemalar, duygu, düşünce, davranış ve ilişki kurma biçimimizi etkiler ve yaşam boyu sürekli kendini tekrar eder. Şemalar olumsuz yapılardır ve herkeste olmak zorunda değildir. Kitaptan paylaştığım alıntılardan birinde temel ihtiyaçlarımızdan bahsetmiştim, Şemalar bu ihtiyaçların karşılanmaması sonucu oluşur ve seviyesi düşük- orta- yüksek şeklinde farklılık gösterebilir. Aynı zamanda bir kişide birden fazla şema bulunabileceğini de unutmamak gerekir.
Hepimizin bazen kendinde anlamlandıramadığı bazı duygu, düşünce ve davranışları olur. Veya kendinde yanlış yorumladığı bazı durumlar olur. Bunlar bizde bir kafa karışıklığı, bunalmışlık, değersizlik, anlamsızlık ve daha birçok duygu ve düşünce oluşturur.
Talepkar ebeveyn modunun kararlı, asla tatmin olmayan niteliği, giderilmemiş ihtiyaçlarını karşılamak için çocuğunu kullanan bir ebeveynin geçmişindeki boşuna çabalarını yansıtıyor olabilir.