VADİDEKİ ZAMBAK
(Roman)
HONORÉ DE BALZAC
1799-1850 yılları arasında yaşamış, realizm (gerçekçilik) akımının en etkili temsilcilerinden biri kabul edilen Fransız yazar Honoré de Balzac’ın başyapıtlarından Vadideki Zambak romanıyla hem yazarı hem de eserini tanıma yolculuğumuza devam ediyoruz.
Vadideki Zambak, gerçekleşmeyen bir aşkın insan hayatını nasıl şekillendirdiğini anlatan etkileyici bir romandır. Aşkın yalnızca kavuşmak olmadığını; bazen vazgeçmek, beklemek ve fedakârlık yapmak anlamına geldiğini son derece zarif bir şekilde ortaya koyar. Bu yönüyle aşkı en hüzünlü ve en ince biçimde anlatan romanlardan biri olarak değerlendirilebilir.
Romanın başkahramanı ve anlatıcısı Félix’tir. Çocukluğunda annesinden sevgi görmemiş, yalnız ve kırılgan bir karakterdir. Annesinin zoruyla katıldığı bir davette evli ve aristokrat bir kadın olan Henriette ile tanışır ve ona derin bir aşkla bağlanır.
Henriette ise Kont de Mortsauf ile mutsuz bir evlilik sürdürmektedir. Ruhsal olarak Félix’e yakınlık duysa da ahlaki değerleri ve toplumsal sorumlulukları nedeniyle duygularını bastırır. Roman boyunca Félix ile Henriette arasında yoğun fakat platonik bir aşk yaşanır.
Eserde tutku ile görev arasındaki çatışma, ideal aşk, fedakârlık, toplumsal baskı ve insan ruhunun karmaşıklığı son derece gerçekçi bir dille işlenmiştir.
Félix’in hayatına daha sonra giren İngiliz kadın Lady Dudley ise Henriette için hem fiziksel aşkın hem de kadınlık kimliğinin farkına varılmasını sağlayan güçlü bir rakip olarak karşımıza çıkar.
Anlatıcı, yaşananları mektup tekniğiyle aktarır. Romanın sonunda ise Félix’in hayatındaki üçüncü bir kadın devreye girer. Bu kadının Félix’e yazdığı mektupta Henriette ve Lady Dudley daha gerçekçi bir bakış açısıyla değerlendirilir. Üstelik bu değerlendirmeler, bir
Devedikeni veya Kafkaslarda namıdiğer Hacı Murat dikeniEdebiyat
İbrahim Kalın'ın katıldığı bir programda girişinden pasaj okuduğu ve ordan etkilenip,merak edip okumaya karar verdiğim Tolstoy'un Hacı Murat kitabı.Kitap 1850 yıllarının Çarlık Rusyasında geçmekte olan gerçek kişi ve olaylara dayanıyor.Kafkasların Efsanevi direnişçisi Şeyh Şamil'in komutanlarından olan Hacı Murat'ın başından geçenleri anlatıyor.Tolstoyun böyle bir eseri kaleme alırken Kafkas halklarını (Dağıstanlılar, Çeçenler vb.) bu kadar iyi tasvir etmesine ve tarafsız bir şekilde sanki yaşamışçasına anlatması beni şaşırtan bir durum oldu.Kitapta adeta o zamanlara gidiyor ve Çarlık Ruyasının içinde bulunduğu olayları yaşıyoruz.Okumayı düşünen tüm okurlara şiddetle öneriyorum.Mutlaka okuyun pişman olmazsınız.İyi okumalar şimdiden.
0-30p: Kontrollü okuyucu 📖
40-70p: Hafif bağımlı 👀
80p+: Geçmiş olsun, kitaplar seni ele geçirmiş 😅
Thomas Hardy 1840, 1928, Dorchester
Eserin Yayın Tarihi 1874
• İngiliz edebiyatının en önemli gerçekçi yazarlarından biridir.
• Kırsal yaşamı, insanın kaderle çatışmasını ve aşkın karmaşık yönlerini anlatır.
• Romanlarında doğa çok güçlü bir unsurdur; insanlar çoğu zaman kader, toplum ve tutkular arasında sıkışır.
• Karakterleri genellikle:
• tutku,
• pişmanlık,
• yanlış seçimler,
• toplumsal baskılar
nedeniyle acı çeker.
Hardy’nin eserlerinde hafif bir kadercilik ve melankoli hissi vardır.
İnsan hayatında tutkulu ve gösterişli seçimler her zaman huzur getirmez; gerçek sevgi çoğu zaman sadelikte, güvenilirlikte ve sabırda saklıdır.
Roman 1850 ‘ler İngiltere’sinde:
• aşk ile gurur arasındaki çatışmayı,
• insanların duygusal körlüklerini,
• yanlış seçimlerin sonuçlarını,
• kırsal yaşamın doğallığını
işler.
Bathsheba’nın üç farklı erkekle kurduğu ilişkiler aslında üç farklı yaşam ve sevgi biçimini temsil eder:
• tutkulu ama tehlikeli aşk,
Honoré de Balzac :1799, Tours 1850, Paris
Eser Yayın Tarihi :1833
Balzac’ın Özellikleri
• Fransız gerçekçiliğinin en önemli yazarlarındandır.
• İnsan karakterlerini, para hırsını, toplumsal sınıfları ve dönemin Fransız toplumunu çok ayrıntılı anlatır.
• En büyük projesi olan “İnsanlık Komedyası” (La Comédie humaine) içinde yüzlerce karakter ve roman birbiriyle bağlantılıdır.
• Özellikle:
• cimrilik,
• ihtiras,
• aşk,
• toplum baskısı,
• para ile ahlak arasındaki çatışma
temalarını işler.
1820 ler Fransa’sız taşrasında geçer
Paraya aşırı bağlılık insanın ruhunu kurutur ve hem kendisini hem çevresindekileri mutsuz eder.
Balzac bu romanda özellikle:
• cimriliğin yıkıcı etkisini,
• saf ve karşılıksız sevgiyi,
• insanların para uğruna nasıl değişebildiğini,
• kadınların toplum içindeki yalnızlığını
anlatır.
Var olmama yetersizliği hayaletlerle bağ kurdurur.
Roman, 1800-1850 yılları arasında Monarşi'nin hüküm sürdüğü Fransa da küçük bir kasabada geçen ailenin trajik öyküsünü anlatıyor. Sosyal kontrol'un etkin olduğu bir toplumda yaşanılır.
Romanda, Charles, (doktor) Emma, (Charles'in eşi) Emma'nın aşkları Rodolphe ve Leon, bir de zengin aristokrat tüccarı Lherureux, eczacı Homais, Emma'nın babası Rouault var.
Ana iki karakter üzerinden bakıyorum. Emma ve Charles, iki ayrı dünyanın insanı, Emma ile Charles 'in kaderi Charles'in Emma'nın babasının çiftliğine doktor olarak hasta bakımı için gelmesiyle kesişir.
Charles Emma'yı ilk görüşte etkilenir, aşık olduğunu düşünür. Emma ise, kasaba hayatının bunaltısından kurtulmak için evlenmeyi kabul eder. Emma'nın ailesi orta halli bir aile, Emma duyguları yoğun bir kadın, Charles'in ilk eşi ölür, aslında duygusal derinliği olmayan mazbut bir adam desem yeridir.
Doktor Charles Emma'nın babasıyla arkadaş gibi olurlar, eşinin ölmesi nedeniyle biraz da acıma duygusuyla yaklaşır Emma'nın babası.
Emma'yı babasından ister, evlenirler. Berthe isminde kızları olur. Normal akışında hayat ilerler, Emma'nın mutsuzluğu başlar. Hatta Charles'e karşı çok soğuk ve sert tulumları girer, adam Emma ya aşık, hep alttan alan sakin bir karakter.
İlk zengin toprak sahibi Rodolphe ile tanışır, Rodolphe aslında hovarda birisi, zevkini seven, anı yaşayan bir tip. Emma bir taraftan ona tutkun, korku ve toplum baskısından dolayı geri durur, tutkular çok baskın ama bir şey yapamıyorlar. Tutkulu bir aşk, uzak tutan baskın bir kültür var. Bu elbette Emma ya acı veriyor. Sonunda Rodolphe terk edip gider.
İkinci olarak sevdiği Leon'la da grift bir aşk başlar, önce korkulu bir kabus gibi başlar, sonra Emma buna biraz daha yakınlık gösterir bununla ciddi bir aşk yaşar. Fakat zamanlar Emma
Prangaların Ardındaki Ruhlar: "Ölüler Evinden Anılar"
Dostoyevski okumak, yalnızca satırlar arasında gezinmek değil; o cümlelerin içinde nefes almak, aynı duyguları birebir paylaşmak demektir.
"Ölüler Evinden Anılar" da bu tanımımı en gerçekçi yansıtan Dostoyevski eseri olduğunu düşünüyorum.
Fyodor Mihayloviç bu kitabını kurgusal bir merak oluştursun diye yazmadı, yaşadığı zor gerçeklikleri anılaştırmak için işledi.
1849 yılında Dostoyevski, Çarlık rejimine karşı faaliyet gösteren "Petraşevski Grubu"na üye olduğu gerekçesiyle tutuklandı. Hakkında kurşuna dizilerek idam edilme kararı verildi. İdam mangasının karşısına çıkarıldığı vakit, Çar'dan gelen af ile cezası Sibirya'da kürek mahkûmiyetine çevrildi. 1850-1854 yılları arasında Sibirya'nın Omsk bölgesinde, çeşitli suçluların yer aldığı hücrelerde prangaya vurulmuş halde senelerce yaşadı.
Hapishaneden çıktığı andan sonra yaşadığı bu felaket dolu günleri yansıtmak ve o dönemi, mahkûmları, dolayısıyla çevresindeki her şeyin analizini yaptığı bu kitabı yazdı. Ayrıca kitabını yazarken kendini doğrudan belirtmek yerine karısını öldürmüş suçlu 'Aleksandr Petroviç Goryançikov' olarak sundu.
Yani; yazdığı şeyleri gözlemlerinden ziyade 'cehennem'i andıran yaşantısından aldı.
| "Peki Tanrı'nın gazabına uğramış bir kulun cezasını bir de bizim mi artırmamız lazım?"
| "Ölüm döşeğindekileri cezalandırmalı mı gerçekten?"
Yukarıdaki iki alıntısında da gördüğümüz gibi devamlı sorgulama hâlinde bir çalışma koymuş ortaya. Belki de insanın vicdanına yönelik sorular sorarak hayatı anlamlandırmaya çalışıyordu, kim bilir...
Konular böylesine ağırken kullanılan anlatım dili de ister istemez yoğun oluyor. Kitabın içerisinde beni yavaş okumaya sürükleyen bir şeyler vardı ancak ne olduğunu detaylı olarak kestiremiyorum. Belki çok sayıda kişinin ağzından anlatılan olaylardan