Seni bilmem, fakat ben maddelerin fevkinde bir manevi bağa, insanları birbirine yaklaştıran bir hisse inanıyorum. Düşün, dünyada birbirini severek, birbirine yakın olmak hisleri de olmasa yaşamanın manası kalır mı?
Konuşmanın sonuna doğru usulca yanımıza
sokulup bizi dinlemiş olan Yakup Hoca,
öğrendiği şeylerden memnun, elini omzuma
koydu ve filozofça mırıldandı:
-Bu dünya böyledir işte, kimi adam
öldürdüğü için katil diye anılır, kimi adı katile çıktı diye adam öldürür.
Öyle ya, keyfi
için hususi yatla seyahate çıkan zengin bir ecnebi için, gemisi-
nin eşsiz İstanbul dekoru içinde yapılmış güzel bir tablosunu
salonuna asmaktan ve dostlarına bu resmin yerli bir profesör ta-
rafından yapıldığını söylemekten daha zevkli ne olabilirdi? Ya-
pacak işleri olmadığı için dünyayı dolaşmaya çıkan aylakçı
zenginlerin, memleketlerinin herhangi bir köşeciğinde saklan-
mayıp, sahilden her tarafı gezdiklerini ispat etmek ister gibi,
her uğradıkları yerden vesika mahiyetinde bazı şeyler tedarik
etmek âdetinde olduklarını biliyordu.
Kitabı elime aldığımda aklıma küçük Emrah filmleri geldi. Büyük ihtimalle Küçük Emrahta bu kitaptan esinlenmiştir filmlerinde.
Ezinler... Ezilenler varsa mutlaka ezenler de vardır. Her şey zıttıyla mevcuddur bu alemde. Dostoveyski bu kitabı yazarken çok zorlanmamıştır çünkü o dönemleri yani yaşadığı dönemleri olduğu gibi anlatmış.
Diğer kitaplarını okuyanlar bu kitabı biraz eksik görebilir keza öyle de. Olaylar arası bağlantılar zayıftı, akıcılığını beğenmedim sürüklemedi beni açıkcası. En başında anladım kitabın sonunun ne olacağını. Budala kitabını anımsattı kahramanları bana. Sinir oldum, aşırı romantizm budalalık bence. Aşk diye anlatılanlar bana aptallık gibi geldi. Ama gerçek hayat işte yadsıyamyız. Acı çekmekten zevk alan insanlar var. Kısaca bu kitabın bana anlattığı:kitabın içinden bir alıntı ile söyleyeyim "Deyim yerindeyse, acısını körüklemenin verdiği acılardan zevk alıyordu... Bu zevk bana da yabancı değildi. Kaderin baskısı altında ezilen daha niceleri uğradıkları haksızlığın üstüne üstüne gitmekten acı bir zevk duyarlar."