Kitap.Portre
@Bahcem
Kitapta, Boranlı Yedigey adındaki adamın yakın arkadaşının ölüm haberini almasıyla başlayan, cenazenin defnedilmesi sürecinde geçen ve bir gün içerisinde geçmişe giderek bir insan ömrünün bir asır olmuş masalsı destanına şahit olursunuz.
Okurken, sanki bir sanat filmi izlersiniz. Hikayede her şey yanı başınızda gerçekleşir, yaşananların bizzat içindesinizdir. O kadar sahicidir ki, bozkırın renklerini görürsünüz, ot kokusunu duyumsarsınız ve güneşin ateşi sizin her yerinizi kavurur...
İnsan olmak neydi? Dostluk, vefa, irade neydi? Bunlar gibi birçok insani kavramın sorgulandığı bu eserde özellikle Yedigey'in insan iradesinin terbiye edilmesinin bir deveyle ilişkilendirilmesi bölümü benim için çok başarılıdır.
Reklam
Goriot Baba, Balzac’ın o meşhur betimlemeleriyle başlar. Paris’teki köhne bir pansiyonun tüm ayrıntılarını dibine kadar hissedersiniz. Kimilerine Balzac betimlemeleri yorucu gelse de beni ilginç bir şekilde diliyle kendine çeker.
-spoiler-
Kitap, Paris’te bir pansiyonda bir grup insanın sahici hikayelerini anlatır. Kim bilir, belki de bazı karakterlerin… Roman özellikle Goriot Baba denilen eski bir tüccarın tüm hayatını ve servetini çok sevdiği iki kızına adaması üzerine kuruludur. Sanırım her dönemde geçerli olmuş olan “hak edilenden fazla verilen değer sizi hayal kırıklığına uğratır” düşüncesini tekrardan bir yüzümüze vurur.
Romanın en sevdiğim iki karakteri pansiyonerler Rastignac ve Vautrin’dir. Kendi adıma İkisi arasında geçen diyaloglar oldukça ilgi çekiciydi. Özellikle Rastignac’ın Delphine olan düşüncelerindeki değişimlerden ve bu konudaki gelgitlerinden etkilendiğimi söylemeliyim.
Balzac, literatürde realist romancı olarak anılmakta ama buradaki ana hikâyedeki bir ayrıntı beni kendisine inandırmadı diyebilirim. Örneğin, babalarının kızlarına olan bu olağanüstü sevgisi ve bağlılığı bana biraz zorlama geldi. Dünyada kendini çocuklarına adamış çok baba olabilir ama kitaptaki seviye abartılıymış hissi uyandırdı. Nankörlük yapan çocukların ikisinin de kız olması, bu kızların birer gösteriş budalasına dönüşmesi, parayı böylesine sevmeleri, sanki Balzac’ın kadınların bu yönlerini bize göstermek için bu kitabı yazdığını bana düşündürmedi değil (Zaten Balzac’ın okuduğum bir iki kitabı da bana kadın cinsini çok sevmediğini düşündürür). Ancak şu da var ki; kitapta Goriot Baba’nın çocuklarında görülen bu tip yozlaşmaları sadece onlara indirgememek gerekir. Damatlarında da aynı tavırlar söz konusudur. Burada onun özellikle burjuva sınıfına ait olan düşüncelerini içeren
Kitap, 1950 öncesi Anadolu’da, o dönemim ekonomik ve kültürel gelişimini yansıtarak, sıradan insanların hikayelerini içermektedir. Okul metinlerinde karşılaştığımız iyi yürekli Anadolu insanlarının hikayelerinden ziyade karamsar ve aslında içten içe bildiğimiz gerçekçi anlatılardır.
Kitapta tüm metinler, sosyolojik ve psikolojik açıdan, o dönemin toplumsal özellikleri ve insan davranışlarını derinlemesine analiz edilmesine oldukça uygundur. Anadolu insanın davranışının temellerinin nerelerde aranacağı konusunda güçlü ipuçları verebilir. Yazarın başarısı ise; kitabın akıcı betimlemelerinde, konuların ruhunuza derinlemesine işlemesinde ve hikâyenin sahiciliğindedir.
Kitaplarında sanatsal bir nahiflik ve dinginlik hissettiğim, okumaktan oldukça zevk aldığım bir yazar Kazuo Ishiguro. Klara ve Güneş duygusal anlamda beni etkileyen bir romandı.
-spoiler-
Kitap bize, çocuklara arkadaşlık eden, insansı duygulara sahip bir yapay zekâ robotun ağzından sesleniyor. Hayatın bize getirdiği keşmekeş içinde, unuttuğumuz çok özel insansı duyguları bir robotta görmek, ona imrenmek, bu duruma çokça üzülmek hissettiklerim arasında. Yazar bu yolla, insanlar olarak karşılıklı ilişkilerde artık kullanmadığımız anlamlı duyguları ve düşüncelerimizi ne kadar özlediğimizi çarpıcı bir şekilde yüzümüze vuruyor. Hatta kitabın sonunda insanın acımazsız yüzüyle karşı karşıya kalıyoruz. Kitap, belki de gelecekte karşılaşacağımız, birçok kavramı ve olguyu içerisinde barındırırken, Ishiguro özellikle yine “umut” u ön plana çıkartarak bize hissettiriyor.
Masumiyet MüzesiMasumiyet Müzesi
Masumiyet Müzesi, 70’lerin İstanbul’unda geçen iki gencin melodramatik bir aşk hikayesini derinlemesine anlatırken, bu aşkı irdeleyip farklı çıkarımlarla bize yansıtan etkileyici bir romandır. Kitapta beni içine çeken en önemli yan, yazarın dilindeki samimiyettir. Çünkü kitabın ana karakterleri çoğu zaman eleştireceğiniz kişilere dönüşür, hiçbir sırrını, açığını sizden saklamaz ve yazar sanki bunu bile isteye yapar. Okurken bazen hikâyenin yaşandığı tarihe ait bir zaman tünelinde olduğunuzu hissedip, bir belgeselin içinde olduğunuzu düşünürsünüz. Özellikle İstanbul’la geçmişten kalan bir bağınız varsa bu size daha çok haz verir.
-Spoiler-
Hikayedeki aşka gelirsek, Kemal’in Füsun’a duyduğu aşkı iliklerinize kadar hissedersiniz. Ancak kitap bunun platonik bir aşk olduğu fikrini bizde uyandırıp, bu aşkın karşılığını Füsun’da bulamamamıza sebep olmuştur. Kemal sanki farklı bir Füsun’a aşıktır ve bunu da kurduğu o müzede bize gösteriyordu bize.
-Spoiler-
Kitabı okuma süresince çok farklı duyguları yaşayacağınızı bildirmek isterim. Çok sevmek, çok merak etmek, çok kızmak, çok mutlu olmak, çok üzülmek, bazen sıkılmak bunlardan bazılarıdır. Sonlarına doğru “bir hayal kırıklığı mı yaşayacağım” derken özellikle son üç bölümde kitap sizi şaşırtır (bu duyguyu Oblomov’da da yaşadığını hatırlıyorum) ve yüreğinize derinden izler bırakır. 
Orhan Pamuk
Orhan PamukReklam