Denilebilir ki, İslâm'ın, gitgide bütün çarelerden uzaklaştırılarak, gözden ve itibardan düşürülmek metodiyle bozulduğu ilk ve kaatil devir, Tanzimattır.
Ruhbaniyeti kabul etmeyen İslâm, batınî büyük mârifet yolunda nefs köreltmenin usulü olarak kadından uzak kalmayı kabul etmez. Aksine, büyük marifet yolunda, meşru şekiller ve hadler içinde Kadın alâkası şarttır.