''Sorgulanmayan hayat yaşamaya değmez.'' Felsefenin ilk şehididir, Sokrates. Şehrin tanrılarına inanmamak, yerine yeni tanrı koymak ve gençleri yoldan çıkarmaya teşvik ettiği için Miletos, Anytos ve Lykaon tarafından suçlanır. Ölüm karşısında dahi dik durmuş bir filozof bize kendi düşüncelerimizin de arkasında durmayı öğretiyor. Özellikle bu kitabı okurken de Sokrates için kapsamlı bir okuma yaparken de şu cümlelerin bana her daim yol gösterici olacağını inanıyorum. Bunlardan biri ''Kendini tanı'' Delphi Tapınağının da girişinde yazan o meşhur söz, çıkış noktası belki de giriş diyebiliriz. Bir diğeri ise ''Okuduklarınızı ve duyduklarınızı değil kendi öz düşüncelerinizi, kendi içinizde olup bitenleri söyleyin. Başkalarının ağaçlarından meyve yeme alışkanlığından sıyrılarak, kendi bahçenizin fidanlarını yetiştirin. İşte o zaman meyve yemenin zevkini tadacaksınız.''

Felsefe

Sokrates'in SavunmasıPlaton (Eflatun) · Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları · 202564,7bin okunma

bkmkitapcom

@bkmkitap·Reklam

Etimoloji Defteri

Mücellit Nedir ?

Mehmet Y.

@ss55·

Beyaz Gemi’yi Bir De Bu Yorumdan Sonra Düşününüz…

10/10

·168 syf.·

2015 120. kitabı

Eser, bir semboller şaheseridir. Bu nedenle evet, bir görünen tarafı ve anlatımı vardır ama bir de semboller üzerine kurulmuş bir iç anlatımı vardır. Bu yazım şekli Aytmatov’un dehasını ve ustalığını gösterir. Nitekim diktatörlüklerde, baskıcı sistemlerde insanlar fikirlerini açıkça dile getiremedikleri için hep semboller kullanırlar. Bu bazen bir türkü olur bazen bir destan bazense bir tek kelime. Buna göre bir kere romanın adı bile bir mesaj taşır. Nedir? Ak Keme/Beyaz Gemi. Beyaz, özgürlüğün rengidir. Beyaz Gemi’nin yazıldığı devlet ise her şeyin kızıl olduğu, bir totaliter sistemdedir. Ayrıca gemi ve göl kavramları ‘gidebilmeyi, sonsuzluğu’ çağrıştırır. Çocuğun adı yoktur. Çocuk, çocuktur. Bu anlamda hepimiz birer çocuk olabiliriz. Baskıcı rejimlerin ezip geçtiği, bir sayıdan ibaret gördüğü insanlardır çocuk. Nitekim Aytmatov yıllar sonra bir konferansında kendisini büyük bir ilgiyle dinleyen bir gencin söz alarak, ‘Beyaz Gemi’deki çocuk benim’ dediğini anlatır ve ekler, ‘Evet oydu ve hatta sadece o değildi…’ Romanın kötü kişisi Oruzkul’dur. Bu isim Kırgız Türklerinde kullanılmaz. Manası Rus’un kuludur. Yani Rus’a kul olan… Aytmatov, totaliter bir rejimde açıkça yazamayacağı bir şeyi böyle ifade etmiştir. Ruslara kul olan tipler Orozkul gibilerdir. Sarhoş, rüşvetçi, kötü kalpli, milli ve manevi değerleri olmayan, kaypak kişiler. Hatta şu mesajı da verir. Orozkul’un çocuğu olmaz, yani soyu kesiktir. Yani, komünist sistemin de evladı olmayacak, tükenecek. Mümin Dede ise Kırgız halkını temsil eder. İsimler tesadüf değildir. Mümin, inanan, inançlı demektir. Mümin Dede de, inançlı ve iyi bir insandır. Lakin güçsüzdür, değer görmez ve pasif iyidir. Bu nedenle Orozkul’un tahakkümünden kurtulamaz. Ancak torunuyla arasında bir kültür aktarımı vardır. Isık Göl’ü

Edebiyat