Sen say ki
ben hiç ağlamadım
hiç ateşe tutmadım yüreğimi
geceleri, koynuma almadım ihaneti
ve say ki
bütün şiirler gözlerini
bütün şarkılar saçlarını söylemedi
hele nihavent
hele buselik hiç geçmedi fikrimden
ve hiç gitmedi
bir topak kan gibi adın
içimin nehirlerinden
Bazı hikâyeler tam tahmin ettiğin gibi ilerler. Bazılarıysa son sayfada tüm bildiklerini sorgulatır. 🤯
Ters köşeleri seviyorsan, seni sonuna kadar merakta bırakacak 3 kitap önerisini keşfetmeye hazır ol!
Filistin toprakları; Zeytin ağaçları, Limon ağaçları ile doludur. Tarım ülke ekonomisi için en önemli gelir kaynağıdır. Tarımla uğraşan herkes bilir ki, kişinin ağacı onun vatanı gibidir.
Filistinli Beşir (çocukken) de, İsrail işgali sonucu El Ramla'dan Ramallah'a göç etmek zorunda kalır ailesiyle. Çok sevdiği limon ağacına veda etmek zorundadır.
Yahudi Daila(çocukken) ise Bulgaristan'da Nazi soykırımıyla (Holokost) karşı karşıya kalır ve ailesiyle İsrail'e göç eder. İsrail onu Beşir gilin evine yerleştirir.
Burada şuna parantez açmak gerekirse Hitler'i Yahudilerin başına bela eden gene Yahudi üst aklıdır. İsrail kurulduğu zaman Filistinli direnişciler Filistin'e yerleşmeye gelen Yahudileri öldürüyordu. Bu yüzden yeni kurulmuş İsrail devletine göç çok az miktardaydı. Yahudi aklı ise Avrupa'da Hitler'i bularak Yahudilerin başına bela etti. Böylelikle işgal edilmiş Filistin'e, İsrail'e göç başladı. Yani bir nevi Yahudiler , Ölümü görüp sıtmaya razı oldu.
Yıllar sonra Beşir de Dalia'da büyüdükten sonra Beşir, eski evine gitmeyi, o evin özlemini gidermeyi ister ve El Ramla'ya gider. Dalia onu sıcakkanlılıkla karşılar. Böylelikle ikisinin arkadaşlıkları daha doğrusu Filistin- İsrail meselelerini anlayışla karşıladıkları arkadaşlıkları başlar.
Dalia'ya çocukken hep Filistin'lilerin gönüllü göç ettikleri, İsrail'in boş topraklara yerleştikleri anlatılmıştır. Dalia, Beşir'den gerçeği öğrendikten sonra sorgulamaya başlar ama gene de kendi milletine kıyamaz. Kitapta temel problem ya da empati yapılması gereken temel problem şudur:
“Beşir, Filistinlilerin topraklarına geri dönüş hakkı olduğunu savunur. Dalia ise Filistinlilerin geri dönüş hakkına saygı duymakla birlikte bunun sonucunun İsrail için yıkıcı olacağını, yerleşen insanların nereye gideceğini sorar.