Ahmet Haşim Delibaş
@HasimDel
olan bitenin alacakaranlığında...
Ankara/Londra
162 okur puanı
Nisan 2020 tarihinde katıldı
Saatleri Ayarlama Enstitüsü
Bu kitaba dair en beğendiğim şey, insanın doğasına yönelik analizler oldu. Ahmet Hamdi Tanpınar'dan, karakterleri aracılığıyla insan psikolojisine dair çıkarımlar aldım. Ayrıca Osmanlı'dan çıkıp Cumhuriyet dönemine gecen toplumun dönüşümüne dair de bir bakış almış oldum. Hayri İrdal, başta tipik bir Osmanlı ailesi mensubu iken, babasının, kayın babasının ve ilk eşinin ölümüyle ve hatta daha sonra Saatleri Ayarlama Enstitüsü'nün kurucusu Halit Ayarcı'yla tanışması ile birlikte modernleşen bir çevre edinmektedir.
Ayrıca kitapta çok düşündürücü aforizmalar da vardır: "Biraz sonrası dediğimiz şeyden korkuyordum.", "İnsanoğlu insanoğlunun cehennemidir. Bizi öldürecek belki yüzlerce hastalık, yüzlerce vaziyet vardır. Fakat başkasının yerini hiçbiri alamaz."...
Saatleri Ayarlama Enstitüsü üzerine olan kısım, sonlara doğru kısa bir bölümdür. Onun haricinde genellikle karakterler üzerine durulmuş. Bu benim için sürpriz oldu.
Keyifli Okumalar
0-30p: Kontrollü okuyucu 📖
40-70p: Hafif bağımlı 👀
80p+: Geçmiş olsun, kitaplar seni ele geçirmiş 😅
Böyle söyledi Zerdüşt
Bu kitabı okumadan önce Nietzsche'nin hayatının araştırılmasını öneririm. Çünkü çokça metaforlar ve imgeler kullanılmış. Öyle ki bu kitapta imgelem yetimi zorladığım kadar başka bir eserde zorladığımı hatırlamıyorum. Tabi bu büyük bir keyif veriyor. Haliyle neye işaret ettiklerini anlamak için hayatını bilmekte fayda görüyorum.
Nietzsche'nin yalnızlığı, akademiden atılışı, dostlarıyla arasının açılması... Kitapta bunlardan izler görüyorum. Kendi zamanına konuşmuyor olduğunun da son derece bilincinde. Üstinsanın mimarlarına, çocuklarına konuşuyor Nietzsche. "Dönekler Üzerine" metninde olduğu gibi, dincilerden, düşünme yetisini kaybetmişlerden ve gerçekleri göremeyenlerden yani kısacası halkın büyük çoğunluğundan ve hakim paradigmadan yaşadığı bulantıyı ve tiksintiyi bir çok yerde açık ediyor. Kendisi de bu kulaklara ağız olamayacağının farkında. O, çocuklarına, ilerideki bir zaman dilimine sesleniyor. Nitekim haklı da çıkıyor.
"Ey kardeşlerim, kırın, kırın şu eski levhaları!"
'Eski ve Yeni Levhalar Üzerine' adlı metninden anlayacağımız üzere, eski paradigmanın levhalarını yıkmak, yenilerini asmak istiyor. Üstinsan'ı vadediyor biz çocuklarına. İnsan için maymun ne ise, üstinsan için de insan odur, diye açıklıyor.
"Ey kardeşlerim, geriye değil, aksine ileriye bakmalı sizin asaletiniz! Bütün baba yurtlarından ve ana yurtlarından sürülenler olmalısınız!
Çocuklarınızın yurdunu sevmelisiniz: bu sevgi olsun yeni asaletiniz - en uzak denizlerdeki o keşfedilmemiş ülke! Oraya yelken açmanızı ve orayı aramanızı istiyorum sizden!
Atalarımızın çocuğu oluşunuzu kendi çocuklarınızda telafi etmelisiniz: böyle kurtarmalısınız geçmişteki herşeyi! Bu yeni levhayı koyuyorum üzerinize!"
Hayatından çok etkilenip, biraz da hüzünlendiğim için olsa gerek, çok hoşuma gitti. Müthiş bir edebi
Kültür Ülkesi Üzerine
"Kısa süre önce yüreğimin götürdüğü bu şimdinin insanları da yabancı bana, bir alay gibiler; kovuldum anavatanlardan ve babavatanlarından.
Bu yüzden artık sadece çocuklarımın ülkesini seviyorum, uzak denizlerin ortasında keşfedilmemiş duran: onu aramak üzere çeviriyorum yelkenimi.
Çocuklarımda telafi etmek isterim, atalarımın çocuğu olmamı: ve bütün bir gelecekte - bu şimdiyi!
Böyle söyledi Zerdüşt."
