Hüseyin dairenin kapısında pabuçlarını çıkarınca Yusuf'a da böyle yapmak düşmüştü. Kadın, erkek, çocuk pabuçları kapının önünde yan yana dizilmiş duruyordu. İçeri girdiklerinde Hüseyin'in hanımı, "Hoş geldiniz!" der demez, ayaklarına bir terlik uzatıvermişti. Yusuf'un ailesi de bütün dağlılar gibi böyle yapıyordu. Cihangir'de, kendi çevrelerinde bunu yapan tek bir ev yoktu herhalde. Kapı önünde pabuç çıkartma ya da çıkartmamanın büyük bir fark olduğunu düşündü.
Hayır,Mustafa Kemal için dua etmeye gitmeyeceğim.
Siyah şirvaniye bir göz attı.
"Umarım siz de gitmezsiniz!"
Racanın bakışları buz gibi oldu.
"Unutuyorsunuz prenses; biz Hintliler için Mustafa Kemal Paşa bir kahramandır. Bizim hayallerimizi gerçekleştirdi, İngilizleri ülkesinden kovdu. Bugün, Hindistandaki bütün camiler ağlayan ,ruhunun selameti için yalvaran müminlerle dolu."
Vicdanı olan her varlık yargılama yükümlülüğüne sahiptir. Ama benim verdiğim hükümler "sanıklar"ın varoluşunu etkilemiyor.
Takdir ediyorum veya takdirimi geri çekiyorum, nezaket ayarı yapıyorum, ek kanıtlar ortaya çıkıncaya kadar dostluğumu askıya alıyorum, uzaklaşıyorum, yakınlaşıyorum, yüz çeviriyorum, cezayı tecil ediyorum, her şeyin üstünden sünger geçiriyorum - veya öyleymiş gibi yapıyorum. Muhataplarımın çoğu bunların farkına bile varmıyorlar.
Bu despot hükümdardan kurtulmak için o güzelim vatan şiirlerini yazan, bütün gençliğin diline "hürriyet" kelimesini yerleştiren büyük şair Namık Kemal Bey hayatta olsa da görseydi bugünleri. Oradan oraya sürülerek geçen hayatının boşa gitmediğini gösteren bu büyük zaferle başı göğe erseydi keşke. Doktor onun bu zalim için yazdığı "Mahvoldu mülk ve millet, kahroldu şan ve şevket / Hâlâ yerinde duruyor o Allah'ın belası" dizelerini belki bininci kez tekrarladı. Sonra hızını alamayıp bir de "Köpektir zevk alan insafsız avcıya hizmetten" dizesini ekledi.
İnsan, yanlışlarını yinelediğini anlayabilmek için, orta yaş sınırına kadar gidebiliyor. O noktada ya kendini eğitmeyi başarıyor ya da iştahsız ve bıkkın birine dönüştüğünü görüyor.