Yusuf Akçura, 19.yy'ın erken döneminde yazdığı bu kitabı ile pantürkizmin babası olarak nitelendirilmiştir kendisi.türk milliyetçiliği dışında hiçbir kurtarıcı düşüncenin olmayacağını savunmuştur. Modern türkiye fikrinin doğuşu ve gelişimi, türk milliyetçiliği fikrinin tarihi gibi konularda araştırma yapmak isteyen kimselere tavsiye olunur. Kitapta sadece pantürkizmin tanıtımı olmayıp döneminin diğer siyasi düşüncelerinin de incelenip, mukayese edilmeye çalışıldığı orijinal bir eserdir. Şimdi hep birlikte dönemin siyasi düşüncelerini inceleyelim.
1. Osmanlıcılık
amaç: yeni bir osmanlı milleti oluşturmak, bunu yaparken farklı haklar arasında din-mezhep gibi ayrımlar gütmemek, farklı halkları haklar bakımından eşit görmek. osmanlı'nın hızla eriyen sınırlarının parçalanmasının önüne geçilmesin sağlamak.
Böyle bir projede devlet erki ve iktidar dağılımınında türkler dezavantajlı, araplar avantajlı duruma geçebilir. sınırları korumak devlet bekası için yeterli olmayabilir. osmanlı çatısı altında milletlerin kaynaşması fikri hem bu milletlerin, hem rusya ve avrupa gibi iki önemli güç tarafından direnişi ve engellemesiyle karşılaşabilir.
sonuç: "binaenaleyh, zannımca, artık osmanlı milleti meydana getirmekle uğraşmak beyhude bir yorgunluktur." (s. 54)
2. islamcılık/panislamizm/islam birliği:
Din esasında temellenmiş güçlü bir müslüman birliği kurarak devletin bekasını sağlamak.
Osmanlı kültürü, bu türden birliğe kolaylık sağlayan kimi özelliklere sahipse de (halifelik kurumu gibi); böyle bir siyasal proje içinde tanzimatın hedefleri -farklı cemaatler, milletler arasındaki eşitlik fikri- ortadan kalkacaktır. bu, bir çatışma ortamı doğuracaktır. türkler arasında bile kimi dinsel ve mezhepsel kavgalar başlayabilir. üstelik, müslüman tebaaya sahip büyük devletler bu