"Var olan tek sır, bir sır olduğunu düşünen insanların olmasıdır." deyib Fernando Pessoa ya da Álvaro de Campos, Alberto Caiero, Ricardo Reis, Bernardo Soares.
Pessoa kitablarını, düşüncələrini, təhlillərin, şeirlərini müxtəlif adlarla yazmışdır. Əslən portuqaliyalı olan müəllifin original dildə sadəcə bir kitabı nəşr edilib. Ölümündən sonra isə ardında qoyduğu 25-27 min səhifə əlyazmaları qalıb. Octavia Pazın da dediyi kimi, "Şairlerin yaşamöyküsü yoktur; onların yaşamöyküsü, yapıtlarıdır."
Sağlığında heç bir yerdə məşhur deyilkən, ölümündən sonra milyonların tanıdığı və sevdiyi Pessoa. Necə böyük şəxsiyyət...
Kafka kimi yalnızlıqdan bəhs edən Pessoanı ondan fərqləndirən ən böyük xüsusiyyəti isə Pessoanı yalnızlıq anlayışını cəmiyyətdə mövcudluğunu davam etdirən ayrı-ayrı fərdlərin üzərində yox, məhz öz daxilində göstərməyə çalışmasıdır. Həm də ədəbiyyatçı, ədəbi tənqidçi olması isə düşüncələrini yazarkən ona xüsusi bir rəng qatıb.
"Huzursuzluğun Kitabı" Pessoa tərəfindən yaradılmış və öz həyatını ifadə edən bir şəxsdən bəhs edir. Zaman-zaman bu yaradılan obrazla Pessoanın yer dəyişdiyini görürük. Yəni kitabdakı bu qurma obraz, məhz Pessoanın özüdür.
Pessoa 1913-cü ildən etibarən bu kitabı yazmağa başlamış, amma heç vaxt bir kitab halına gətirməmişdir. Ölümündən sonra sandığında çıxan əlyazmalar toplanmış və bir kitab halına, yəni "Huzursuzluğun Kitabı" halına gətirilmişdir. "Öyleyse kim kurtaracak beni var olmaktan? Hayatımı toprağa veriyorum."
Yaşadığı dövrlərdə daha çox şair kimi tanınmasına baxmayaraq, tapılan əlyazmalarında daha çox düşüncələr, fəlsəfə mövzusunda yazdığı məlum olub. Çox dərin, düşünməyə vadar edən, depressiv bir havası var. Oxuduqca təsirləndiyim, özümü tapdığım və bitdiyi üçün məyus olduğum bir kitab oldu. Hər cümləsi haqqında ayrıca kitab