Arif
@MuhammedAli94
5423 okur puanı
Temmuz 2018 tarihinde katıldı
Şu anda okuduğu kitaplar
.. Beyin-bilgisayar arayüzlerinin (BCI) günümüzde ulaştığı nokta, bilim kurgu senaryolarını aratmayacak kadar çarpıcıdır ve gerçeklik algımızı yeniden sorgulamaya açmaktadır. Bu teknolojinin potansiyelini somutlaştırmak için basit bir örnek verelim.
Oldukça sık kullanılan beyin görüntüleme araçlarından biri olan Fonksiyonel Manyetik Rezonans Görüntüleme (fMRI) teknolojisi kullanılarak yürütülen bir deneyde, katılımcıların belirli görsellere odaklandığı esnada beyin aktiviteleri anlık olarak kaydedilir. Buradan alınan kayıtlar ile yapay zekâ algoritmaları eğitilir. Hangi resme bakarken hangi beyin bölgesinin aktif olduğuna dair nöro-görüntüleme cihazlarından elde edilen veriler, yapay zekâ algoritmalarına aktarılır.
Algoritmalar, spesifik beyin örüntülerini (pattern) tanır hale gelir. Kişiler belirli bir görevi icra ederken beyin faaliyetlerinin nasıl bir “pazern (örüntü) ” oluşturduğu makinelere “öğretilir”. Böylece algoritma, beyin aktivite örüntüleri (pattern) ile dış dünyadaki görseller arasındaki ilişkiyi öğrenir. Eğitim aşamasının ardından, algoritmaya sadece deneğin beyin aktivite verileri sunulur ve kişinin o an neye baktığını tahmin etmesi, bir resim oluşturması, diğer bir deyişle, deneğin zihnini okuması amaçlanır. Daha sonra Generative Al uygulamaları ile bir çıktı oluşturması istenir. Üretilen çıkular son derece çarpıcıdır.
Örneğin, mavi-beyaz bir yolcu uçağına bakan bir katılımcının zihinsel verilerini işleyen yapay zekâ; uçağın formunu, renklerini ve konumunu yüksek bir doğrulukla yeniden oluşturabilmektedir. Yapılan güncel araştırmalar, bu zihinsel görselleştirme teknolojisinin gerçeğe ne denli yaklaştığını kanıtlar niteliktedir. İnsanın o esnada nasıl bir görüntüye bakıyor olduğu, zihninden hangi kelimeleri geçiriyor olduğu, hatta ne hayal ettiği,
Bazı hikâyeler tam tahmin ettiğin gibi ilerler. Bazılarıysa son sayfada tüm bildiklerini sorgulatır. 🤯
Ters köşeleri seviyorsan, seni sonuna kadar merakta bırakacak 3 kitap önerisini keşfetmeye hazır ol!
Nörokuantoloji, bilinç ve beyin arasındaki ilişkiyi kuantum fizik ilkeleri çerçevesinde inceleyen disiplinlerarası bir alandır. Ancak nörokuantoloji, sadece beynin kuantum mekanik süreçlerle işleyişini açıklamakla kalmaz, aynı zamanda bilincin kuantum düzeyindeki doğasının klasik biyolojik modellerle açıklanamayacak bir “metafiziksel” boyutunu da gündeme getirir. Burada, bilinç deneyimi ve özün temelinde, klasik fiziko-kimyasal süreçlerin ötesinde bir kuantum gerçekliği olduğu savunulur.
Bu yaklaşım, insan bilincinin özünü, evrensel ve doğrudan fiziksel ölçümle elde edilemeyen, ancak kuantum alanlarında var olan daha temel bir gerçeklik olarak konumlandırır. Dolayısıyla, nörokuantolojik perspektif, insan bilincinin sadece beyin aktivitelerinin toplamından ibaret olmadığını, ruhani ya da özsel bir varlığın beyinde tezahür ettiğini öne sürer.
Bu nedenle, kuantum yapılar da dahil olmak üzere beynin tüm biyolojik ve fiziksel işleyişi ne kadar detaylı modellenip taklit edilirse edilsin, bu metafiziksel unsurun yapay sistemlere aktarılması mümkün değildir. Yapay zekâ sistemleri ne kadar gelişmiş olursa olsun, gerçek anlamda bilinç, içsel deneyim ve özfarkındalık barındırmaz; yalnızca bilinç benzeri davranışlar sergileyebilir. Çünkü onların çalışması, fiziksel ve hesaplamalı süreçlerin ötesinde bir “öz” içermez.
Bilinç, her ne kadar fiziksel süreçlerle ilişkilendirilmeye çalışılsa da yalnızca kimyasal tepkimelerin toplamı olarak açıklanamayacak kadar çok katmanlı bir fenomen gibi görünmektedir. Dolayısıyla, beynin bu karmaşık kimyasal doğası bir yandan bilinci mümkün kılan temel zemin olarak değerlendirilirken, diğer yandan da açıklanamayan yönleriyle bilimsel indirgemeciliğe karşı felsefi bir direnç noktası oluşturmaktadır.
Örneğin, beyindeki hücreler arası bağlantı (sinaps) sayısının 5x10 üzeri 11 ile 5x10' üzeri 14 arasında değiştiği belirtilerek, bireyler arasındaki önemli varyasyonlara dikkat çekilir. Ayrıca, yaklaşık 8.6x10'üzeri 10 sinir hücresi (nöron) ve 9.5x10'üzeri 10 nöron olmayan hücre (glial hücreler gibi) içerir. Beyinde 3.000 farklı ana hücre tipi bulunduğu ve her beyin bölgesinde ortalama 5 ana hücre tipinin yer alır. Ayrıca, modern araştırmalarla 737 beyin bölgesi, sinir ileticilerinin farklı etki üretebileceği 500 reseptör tipi, 450 farklı iyon kanalı gibi olağanüstü korkunç sayıların kombinasyonları, beynin işlevsel ve yapısal çeşitliliğini ve her bireyin benzersizliğini ortaya koyar.
Öte yandan, beynin bazı karmaşık deneyimleri ve bilinçsel süreçleri hala | tam olarak çözülememiştir. Ağrı, renk, ses, koku ve tat gibi duyusal algılar, sinirsel işleme rağmen subjektif deneyim olarak hala tam anlaşılamamıştır (Chalmers, 1995). Müzik deneyimi, beynin farklı bölgelerini etkileyerek karmaşık duygusal ve bilişsel tepkiler oluşturur ancak bu süreçlerin detayları hala araştırılmaktadır (Peretz ve Zatorre, 2005). Görsel imajların hatırlanması ve rüya görme, beynin hafıza ve bilinçaltı ile ilgili süreçleriyle ilişkilidir, ancak tam mekanizmalar bilinmemektedir (Hobson, 2009). Aşk, hoşlanma ve estetik beğeni gibi sosyal ve duygusal deneyimler nörobiyolojik temelleri ile karmaşık bir yapı arz eder (Fisher, 2004).
Benlik hissi, yani içimizdeki “ben” duygusu, öznel deneyimin temelidir ve nörobilimde hala önemli bir araştırma konusudur (Gallagher, 2000). Belleğin geri çağrılması, düşünce, öznellik ve özgür irade gibi kavramlar ise felsefi ve bilimsel açıdan hem zihinsel hem de fiziksel süreçlerin kesiştiği karmaşık alanlar olarak kabul edilir (Liber, 1985; Dennett, 1991).
Yapay zekâ, en genel anlamıyla insana özgü bilişsel yetilerin bilgisayar ya da makinelere aktarılması süreci olarak tanımlanır. Bu bağlamda yapay zekâ sistemleri, insan zihnine ait düşünme, akıl yürütme, algılama, kavrama, yargılama ve sonuç çıkarma gibi zihinsel süreçleri taklit etmeye veya yeniden üretmeye çalışır. Psikolojide “zekâ”, öğrenme, soyutlama ve yeni durumlara uyum sağlama gibi yetenekleri kapsayan çok boyutlu bir terimdir. Felsefede ise zekâ, yalnızca bilgi işleme değil, aynı zamanda bilinçli farkındalık, irade ve anlam üretme bağlamında değerlendirilir. Bu nedenle yapay zekâ kavramı, salt teknik bir olgudan öte, insan doğasını anlamaya yönelik derin bir entelektüel çabanın ürünüdür.