Puan vermedi·96 syf.·
2023 1. kitabı
0-30p: Kontrollü okuyucu 📖
40-70p: Hafif bağımlı 👀
80p+: Geçmiş olsun, kitaplar seni ele geçirmiş 😅
Chrysippus der ki: "Bilge, hiçbir şeyden yoksun değildir, ama ona birçok şey gereklidir. Buna karşılık akılsız kişiye hiçbir şey gerekli değildir, çünkü akılsız kişi hiçbir şeyi kullanmasını bilmez, her şeyden yoksundur. Bilge için el, göz ve günlük kullanım için birçok şey gerekli olsa da, hiçbir şeyden yoksun değildir. Çünkü yoksun olmak zorunluluğu da birlikte getirir; oysa bilge için hiçbir şey zorunlu değildir."
Demek ki kendi kendisiyle yetinse bile dost gereksinir bilge; olduğunda çok dostu olsun ister, mutlu yaşamak için değil ama! Çünkü o, dostu olmadan da mutlu yaşar. Bilge, en büyük iyi araçlarını dışarıda aramaz: Saygınlığı kendi içindedir, kendi kendisiyle bir bütündür. Eğer bir parçasını dışarıdan ararsa, kadere boyun eğmeye başlamış demektir.
Bu yüzden, bilim insanları şüphe ve belirsizlikle çalışmaya alışkındır. Tüm bilimsel bilgi belirsizdir. Şüphe ve belirsizlikle birlikte ilerleyen bu deneyim önemlidir. Bence bu deneyimin, bilimlerin ötesine geçen oldukça önemli bir değeri var. Kanımca daha önce hiç çözülmemiş bir problemi çözmek için bilinmeyene açılan kapıyı aralık tutmalı ve bunun yanı sıra problemi tamamıyla doğru bir şekilde kavrayamama olasılığını göz ardı etmemelisiniz. Aksi halde, kararınızı zaten vermişseniz, problemi çözemeyebilirsiniz.
Bilim insanı size cevabı bilmediğini söylediğinde bilgisiz bir insandır. Nasıl çalışacağını hakkında bir önsezisi olduğunu söylediğinde belirsizdir. Nasıl işleyeceğini bildiğinden oldukça emin olduğunda ve "İddia ediyorum bu şekilde işleyecektir” dediğinde bile bir miktar şüphe içindedir. Ayrıca ilerleme sağlamak için bu bilgisizlik ve şüpheyi kabul etmek büyük önem taşır. Çünkü ancak şüphemiz olduğunda yeni fikirler için yeni yönlere bakma ihtiyacı duyarız, Bilimin gelişme oranı, sadece gözlem yapma sayınızdaki artış değil, çok daha önemlisi, sınanacak yeni şeyler yaratmanızdaki artıştır.
Yeni yönlere bakamayacak veya bunu arzu etmeyecek olsak, bir şüphemiz olmasa veya bilgisizliğimizi kabul etmezsek yeni fikirlere ulaşamayız. Doğru olanı bildiğimiz için soruşturmaya değecek hiçbir şey olmaz.
İnsan söz konusu olduğunda, "kabul etmek” aynı görüşte olmak demek değildir; "değiştirmek” de zorlamak anlamına gelmez. Kişinin kabul etmesi gereken, tıpkı kendi aklının başkasının elinde olmaması gibi, diğer insanların akıllarının da kişinin kendi elinde olmadığı gerçeğidir. Kişi diğer insanların kendi tercihlerini uygulama hakkı olduğunu kabul etmeli ve kendi aklının söylediğine göre diğer insanlarla aynı fikirde olmalı veya olmamalı, kabul etmeli veya reddetmeli, katılmalı veya karşı çıkmalıdır. İnsanları "değiştirmenin” yolu, tabiatı "değiştirmenin" yoluyla aynıdır, bu yol bilgidir. Bilgi, insan söz konusu olduğunda, akılları aktifse ve aktif olduğunda ikna işlemiyle kullanılmalıdır. Akılları aktif olmadığında ise insanlar kendi hatalarının sonuçlarına terk edilmelidir. "Farkı bilmek” insan eseri kötülüklerin (zaten başka türlüsü de yoktur) sessiz bir teslimiyetle kabul edilmemesi gerektiği, kişinin bunlara isteyerek asla teslim olmaması gerektiği anlamına gelir. Ve eğer kişi korkunç bir diktatörün, içinde hiçbir eylemde bulunmanın mümkün olmayacağı hapishanesine atılırsa, kişinin onu kabul etmediği bilgisinden iç huzuru doğar.
İnsanlarla güç kullanarak başa çıkmak, tabiatla ikna yoluyla başa çıkmak kadar imkânsız bir şey olup bu, İnsanları güce dayalı olarak yöneten ve yakarışlar, dinî danslar ve rüşvetle (kurbanlarla) tabiata yalvaran vahşilerin politikasıdır. Böylesi bir politika işe yaramaz ve tarihteki hiçbir insan toplumunda işe yaramamıştır da.
Pek çok insan bu belirsizliğin etkisiyle mahvolmuştur. Böyle bir insan başarmak istediği amaç veya arzuyu düşündüğünde aklındaki ilk soru, 'Bunu yapmak için ne gerekir?" değil, "Ben bunu yapabilir miyim?" sorusudur. Bu sorunun anlamı şudur: "Bunun için doğal yeteneğim var mı?" Örneğin, "Dünyada her şeyden çok bir besteci olmak istiyorum ama nasıl besteci olunduğuna dair en ufak bir fikrim yok. Beni bir şekilde besteci yapacak o gizemli yeteneğe sahip miyim?" İnsan, aklın üstünlüğü gibi bir fikri asla duymamıştır fakat bilincinin karanlık labirentleri içinde ümitsiz bir araştırmaya girerken insanı yönlendiren de bu fikirdir (bu araştırma ümitsizdir çünkü varoluş dikkate alınmadan kişinin bilinci hakkında hiçbir şey öğrenilemez).
İnsan, arzusundan hemen o anda vazgeçmezse, onu başarmak için belli belirsiz çabalar. Herhangi bir küçük başarı insanın arzusunu artırır: Bu başarıyı neyin sağladığını ve onu tekrarlayıp tekrarlayamayacağını bilmez. Herhangi bir küçük başarısızlık her şeyin bitmesidir: O bu başarısızlığı söz konusu mistik lütfa sahip olmadığının İspatı şeklinde anlar. Bir hata yaptığında kendine, "Neyi öğrenmem gerekir?” diye sormaz "Problemim ne?" diye sorar. Asla gelmeyecek otomatik ve her şeye kadir ilhamı bekler. Gözleri kendi iç dünyasında bulunan, gittikçe büyüyen o hiddetli kendinden şüphe etme canavarına odaklanmış halde, kasvetli bir mücadele üstüne yıllarını harcarken, varoluş onun zihinsel görüş alanının etrafında görünmeden dolaşır. En sonunda da insan pes eder.
"Besteci" olmanın yerine bilim adamı olma, iş adamı olma, muhabir veya baş garson olma, zengin olma, arkadaşlar bulma, kilo verme gibi herhangi bir başka meslek, amaç veya arzu gelir ancak tutum aynı kalır. Bu tutumun kurbanlarının hepsi olmasa da bazıları sahtekârdır. "Doğuştan yetenek”