Murat Yiğit
@Raskal
Reklam
Kayıp zamanın izinde serisinin ikinci kitabından da ruh-i haliyetimize göre bi şeyler karalayalım.
.
8-) Neydi o ünlü replik "Aman Ali Rıza Bey, ağzımızın tadı kaçmasın". Ben de ona özenerek "Aman Murat Efendi, zihnimizin tadı kaçmasın" diyerek seri aralarına kitap sokuşturmaktan vazgeçtim. Bu yoğunlukta bir okumaya, başka herhangi bir kitabın virgüllüğe soyunmasına gönlüm razı gelmedi diyelim.
.
9-) Şunu anladım ki, Proust okumaya hazır olmak diye bir şey yok, en azından benim için öyle bir şey yok. Ben bugün okuduğumu yarın unutan biri olarak, bu serinin altını ne kadar doldursamda, bundan daha yükseğe çıkamazdım sanırım. Mesela görsel sanatlara, müziğe, mimariye hakim olsaydım. Mesela sayfalar dolusu betimlemelerle resmedilen çiçeklere, botaniğe hakim olsaydım. Anlatının geçtiği o dönemin sosyolojisine ve coğrafyasına hakim olsaydım. Aşka, arzuya, tutkuya hem hakim hem sahip olsaydım, elbet daha fazla doyardı ruhum. Ama biz; aç karnımızı doyurma telaşesinden bir ruhumuz olduğunu unutan yanlış zaman avareleri. Ama biz; hayatımızı sözümona kolaylaştıran teknolo jinin bakar kör ettiği gözler, artan maddesel ve bedensel kütlelerimizin altında ezilen şuncacık ruhların sahipleri, sanat bizim neyimize...
.
10-) Okurken kendimi bi test edeyim dedim. Okumaktan aldığım hazzı görerek alacak mıyım diye. Eskişehir'de kar yağıyor mu? Balkona çıkıp yaktım mı cigarayı? Sokak lambası da dibimde mi? Gözlerim görüyor ki "kar #yağıyor". Beynim diyor ki "Evet kar yağıyor". Ruhum diyor ki "Ali ata bak". İşte bu yüzden, yaşayarak hissedemeyeceklerimizi, satır aralarında arıyoruz.. Ben birazcık yokum, soran olursa Guermantes taraflarındayım...
Halihazırda dünyanın en uzun romanı olan, Proust'un 17 yılda kaleme aldığı "kayıp zamanın izinde" romanının ilk kitabı ile karşınızdayım. Birazcık araştırma yapınca romanın konusu, anlatının dili, yazarı ve dünya edebiyatındaki yeri hakkında sayısız makale ve yazı bulabilirsiniz. Ben şimdi hiç bunlara girmeden bu kitabın bende yarattığı izlenimleri madde olarak sıralamaya çalışacağım...
.
1-) Bu kitap asla tavsiye edilmez, tavsiye üzerinede okunulmaz zira. Bundan önce okuduğun ve çok beğendiğin kitaplarda illaki rastlarsın kayıp zamana ve Proust'a. Bir rastlarsın, iki rastlarsın, sonraki rastlantılarında artık merak edersin adamı, araştırırsın. Önce okumam gerek diye kafanda gezdirirsin, sonra seriyi alıp kütüphanende bekletirsin, biraz bakışır, biraz uzaktan seversin...
.
2-) Yarım bırakılmaya, hatta "yarım" bile fazla oldu, daha başlamadan bırakılmaya çok çok müsait bir roman. Serinin hepsini birden almaya gerek yok, ilk kitabı hatta mümkünse onunda yarısını ve hatta ilk 15-20 sayfasını almak yeterli:)
.
3-) Kitabın kapağını kaldırıp okumaya başlamak yook, kitap senin algının, odağının, zihninin kapağını ne zaman açarsa, asıl okuma o zaman başlıyor...
.
4-) Evet Proust bir dahi. Kelebeğin kanat çırpışlarını, karıncanın ayak seslerini işitecek kadar dahi. Bir çiçeğin kokusunu, bir aşkın acısını somutlaştırıp gözümüze sokacak kadar dahi...
.
5-) Odağımın kaybolduğu, kitaptan koptuğum anlarda, kendimi tümden verebildiğim satırlara geri döndüm. Biliyorum ki zihnimde anlamadan okuyarak oluşturacağım bir boşluk, diğer boşlukları da getirecek. Edebi hazzın doruklarına ulaşmak varken, zorlama bir okumaya dönüşecek bu süreç...
.
6-) Bu romanı yazabilmek için beş duyudan daha fazlası gerekir ölümlü bir insana. Bu adam anasının karnından bir
Reklam