Emre
@ReadsForFreedom
19 okur puanı
Haziran 2020 tarihinde katıldı
Şu anda okuduğu kitap
Eflatun memuriyetlerin bu şekilde satılmasına tahammül edemiyor ve: Bu neye benzer bilir misiniz? diyor: Bir gemiye herhangi bir kimseyi parası olduğu için kaptan ya da gemici tayin etmeye. Bu kuralın hayatla ilgili bir iş için kötü olmasına, yalnız devleti yönetmek konusunda iyi olmasına imkan var mı ?"
Atina'da bir aldatmacadan kaçarken bağrına sığınan bir serçeyi öldürdüğü için bir hakimin cezalandırılması bizi hayretler içinde bırakır. Yine Atina da kuşunun gözünü çıkartan çocuğu ölüm cezasına çarptıran mahkeme bizi hayretler içinde bırakır. Dikkatini çekerim, burada söz konusu olan ceza bir cinayet için verilmiş ceza değildir, doğrudan doğruya ahlaka dayanan bir Cumhuriyette ahlak ilkelerine göre verilmiş bir yargıdır.
Ama Cumhuriyet hükümetlerinden armağan vermek çok iğrenç bir şeydir, faziletin buna ihtiyacı yoktur da ondan. Saltanat hükümetinde şeref armağandan çok daha kuvvetli bir nedendir. Ama mūstebit Devlette, serefin de faziletin de bulunmadığı müstebit Devlette, bir iş ancak maddi çikar karşılığında görünür.
Eflatun, görevlerini yapmak Için ruşvet alanlara ölüm cezası verilmesi gerektiğini söylerken, Cumhuriyet ilkelerine dayanıyor ve: "Görülen işin çeşidi ne olursa olsun, ister iyi ister kotü, rüşvet kabul edilmemeli." diyor. Devlet memurları yılda yüz eküyü aşmamak şartıyla küçük küçük armağanları kabul etmelerine izin veren Roma kanunu kötü bir kanundu. Kendisine hiçbir şey verilmeyen kişİ hiçbir şey istemez, kendisine az bir şey verilen kişi, çok geçmeden daha fazlasını istemeye başlar.
Temel kanunların bulunmadığı Devletlerde, tahta geçme işi de tesbit edilmış değildir. Hükümdarlık tahtı, kendi ailesinden olsun olması hükümdarın seçeceği kişiye verilir. Büyük evladın adaylığı kabul edilmiş bile olsa hükümdar istediğini seçmekte serbesttir. Tahtın varisi hükümdar tarafından ilan edilebileceği gibi bakanları tarafından ya da bir iç savaş sonunda büyükler tarafindan da ilan edilebilir. Böylece, bu çeşit bir Devletin çökmesinde, bir sultan devletinin çökmesindeki nedenlerden fazla bir neden daha vardır.
Hükümdar ailesine mensup olanlardan her biri seçilmek için eşit haklara sahiptir, bu yüzden, tahta çıkan kişinin ilk işi bütün kardeşlerini boğdurmak olur. Türkiye'de olduğu gibi, ya hepsinin gözleri kör ettirir, İran'da olduğu gibi; ya da Moğolistan'da olduğu gibi hepsi timarhanelik bir hale sokulur; bu tedbirlere baş vurulmasa bile, Fas'ta olduğu gibi, hükümdarlık tahtı boşalınca korkunç iç savaşlar baş gösterir.
Her şeyin mahvolmaması için hükümdarın açgözlülüğünü bazen yasalarla sınırlandırılması iyi olur. Böylece, mesela Türkiye'de, hükümdar halk sınıfına mensup kişilere kalan mirasın'ın yüzde üçünü almakla yetinir.