Emre
@ReadsForFreedom
19 okur puanı
Haziran 2020 tarihinde katıldı
Şu anda okuduğu kitap
Unutmayın ki, kentlerin surları köy evlerinin yıkıntılarıyla yapılır. Başkentte yükselen her sarayı gördükçe, bütün bir ülkenin yıkıntıya çevrildiğini görüyormuşum gibi gelir bana.
Reklam
Tiran ve Despot FarkıFelsefe
Devlet ortadan kalktığı zaman, biçimi ne olursa olsun, hükümetin kötüye kullanılmasına genel olarak anarşi denir. Bir ayrım yaparsak görürüz ki, demokrasi bozulunca ochlocratie, aristokrasi de oligarchie olur. Buna, krallığın da yozlaşarak tiranlığa dönüştüğünü ekleyeceğim: Ama tiranlık ikircil(iki anlama da gelen) anlamlı bir sözcüktür, açıklamak ister.
Tiran, halk dilinde, hakka ve yasalara aldırış etmeksizin zorbaca yöneten bir krala denir. Açık ve kesin anlamındaysa, tiran haksız olarak krallık gücünü eline geçiren bir kişidir. Yunanlılar bu sözcüğü bu son anlamda alırlardı: lyi kötü ayrımı yapmadan, güçleri hakka dayanmayan bütün hükümdarlara tiran derlerdi. Demek oluyor ki, tyran ve usurpateur (gasıp) aynı anlama gelen iki sözcüktür.
Aynı şeylere aynı adı vermek gerekirse, krallık gücünü zorla ele geçirene tiran, egemen gücü zorbalık ve düzenle kendine mal edene de despot diyecekğim. Tiran, yasalara göre yönetme hakkını yasalara aykın olarak kendine mal eden kimsedir. Despot ise, kendini yasaların üstüne çıkaran kişidir. Demek ki, tiran despot olabilir; despot ise her zaman tirandır.
Devletin dağılması iki türlü olabilir:
Dağılma, önce hükümetin devleti yasalara göre yönetmeyemeye başlaması ve devlet gücünü zorla ele geçirmesi ile olur: O zaman önemli bir değişiklik meydana gelir: Hükümet de devletin kendisi sıkışıp darahr: Yani büyük devlet eriyip gider ve onun içinde, yalnız hükümet üyelerinin kurduğu bir başka devlet ortaya çıkar demek istiyorum. Bu da halkın geri kalanı için efendiden, bir zorbadan başka bir sey değildir artık. Öyle ki, hükümet egemenliği zorla ele geçirir geçirmez toplum sözleşmesi bozulur.
Hükümetin Kötüye KullanılmasıFelsefe
Bir hükümetin bozulması için, genel olarak iki yol vardır. Biri hükümetin daralması, öbürü de devletin dağılması. Bir hükümetin sıkışıp daralması, büyük sayıdan küçüğe yani demokrasiden aristokrasiye, aristokrasiden krallığa geçmesiyle olur. Hükümetin doğal eğilimi budur.
MonarşiFelsefe
Doğrusunu isterseniz, uyruklar sözünden dışarı çıkmadıkça, hükümdarın çıkarı halkın güçlu olmasındadır. Çünkü bu güç, hükümdarın kendi gücü olduğu için, komşuları çekinirler ondan. Ama bu çıkar ikinci derecede ve bağımlı olduğu, boyun eğme ile güç de birbiriyle uzlaşmadığı için, elbette ki, hükümdarlar kendilerine en doğrudan yarar saglayan ilkeyi üstün tutarlar. İşte, Eşmuil'in İbranilerin gözleri önüne koyduğu, Machiavelli'nin de açıkça gösterdiği buydu. Machiavelli krallara ders verir gibi görünerek, uluslara büyük öğütler vermiştir. Il Principe adlı yapiti cumhuriyetçilerin kitabıdır.
Reklam