Redina
@Redina
Arşiv
İnsanın toplumsal sözleşmeyle yitirdiği şeyi, doğal özgürlüğü; onu cezbeden ve erişebileceği her şeyi elde etmeye yöneten sınırsız bir haktır. Kazandığı şey ise, medeni özgürlük ve sahip olduğu her şeyin mülkiyetidir. Bu önlemlerin yanıltıcı olmaması için, kişinin güçlerinden başka sınırı olmayan doğal özgürlüğü, genel irade ile sınırlanan medeni özgürlükten ve gücün sonucu olan ya da ilk işgal edenin hakkında başkası olmayan sahiplenmeyi, pozitif bir belgeye dayanan mülkiyetten ayırt etmek gerekir.
Reklam
Sivil özgürlük
Genel iradeye itaat etmeyi kim reddederse, bütün gövde tarafından bu itaate mecbur edilecektir. Bu durum, aslında bireyin özgür olmaya zorlanması anlamına gelir; çünkü her yurttaş, vatana ait kılarak ve onun her türlü kişisel bağımlılıktan korunmasını güvence altına alan bir koşul söz konusudur. Siyasi makinenin kurnazlığı ve oyunun sağladığı avantaj, sivil yükümlülükleri tek meşru kılan koşuldur; aksi halde, bu sivil yükümlülükler saçma ve zorba bir hal alır, en büyük suistimallerle maruz kalır.
“Kimileri dövüşecek, kimileri yönetecek, kimileri dua edecek. Geri kalanlarsa, kan ter içinde çalışarak, büyük acılar çekerek yaşayacak. Onların kanlı cesetleri üzerinde, uygarlığın hayranlık uyandıran güzelliği ve baş döndürücü harikaları sonsuza dek yeniden ve yeniden yükselecek.”
Yıl 1924
1924’te Son Telgraf gazetesinde tefrika edildikten sonra kitaplaştırılan Ben Deli Miyim?, Hüseyin Rahmi Gürpınar’ın en korkunç bulunan eseri. Öyle ki, yayımlandığı dönemde sadece edebi çevreleri değil, bizzat toplumu harekete geçirmiş. Dönemin ahlak anlayışına ters düştüğü düşünülerek yazar iki kez mahkemeye çıkarılmış.Ama mesele sadece “ahlak” değil aslında. Kitap; iktidara, düzene, özgürlüklere hatta belki de biraz Bolşevik felsefesine göz kırptığı için epey olay yaratmış. Zaten etkisini Hüseyin Rahmi’nin evinin taşlanmasından anlayabiliriz. Zannımca, ev taşlatacak kadar etkileyici ve nadide bir eser bu. Hüseyin Rahmi gerçekten de boşuna dememiş: “Her doğruyu her yerde söyleyemezsin. Çünkü hakikat, en tehlikeli cümledir.''
Hikayeye geçersek : Şadan ve Kalender, topluma zıt düşmüş iki deli (?). Hilkatları gereği, yer yer âlimce söylemleri, tahayyülleri ve eleştirileriyle bizlere “Kim deli?” sorusunu sorduruyorlar.Hikâye, Kalender’in bir gönül meselesiyle başlıyor; devamında ise kendimizi bir aşk üçgeninin tam ortasında buluyoruz. Araya planlar, kıskançlıklar, küçük hesaplar girince işler iyice karışıyor.Harika bir kurgu eşliğinde, derin anlamlar barındıran diyaloglar onların yanı sıra nüktedanlığı ile bizi cezbeden atışmalar okuyoruz.Ve her güzel şey gibi bittiyor.
Reklam