Siz Aşktan N'anlarsınız Bayım
Çok şey öğrendim geçen üç yıl boyunca
Alt katında uyumayı bir ranzanın
Üst katında çocukluğum...
Kağıttan gemiler yaptım kalbimden
Ki hiçbiri karşıya ulaşmazdı.
Aşk diyorsunuz,
Limanı olanın aşkı olmaz ki bayım!
Allah’la samimi oldum geçen üç yıl boyunca
Havı dökülmüş yerlerine yüzümün
Büyük bir aşk yamadım
Hayır
Yüzüme nur inmedi, yüzüm nura indi bayım
Gözyaşlarım bitse tesbih tanelerim vardı
Tesbih tanelerim bitse göz yaşlarım...
Saydım, insanın doksan dokuz tane yalnızlığı vardı.
Aşk diyorsunuz ya
Ben istemenin Allahını bilirim bayım
Çok şey öğrendim geçen üç yıl boyunca
Balkona yorgun çamaşırlar asmayı
Ki uçlarından çile damlardı.
Güneşte nane kurutmayı
Ben acılarımın başını
Evcimen telaşlarla okşadım bayım.
Bir pardösüm bile oldu içinde kaybolduğum.
İnsan kaybolmayı ister mi?
Ben işte istedim bayım.
Eser Son Pişmanlık adıyla yayımlanmıştır. Ama sonradan adı Sergüzeşt-i Ali Bey olmuştur. Belli kısımları sansürlenmiştir. 1876 yayımlanmış ilk edebi romanımızdır.
İntibah ilk Çamlıca tasviriyle başlar. Bu kısımda betimleme sanatından yararlanılmıştır. Eserde Divan Edebiyatı şairlerinden beyitler bulunmaktadır.
Eserin konusu Ali Bey'in Mahpeykere olan aşkı ve o aşkın doğurduğu kötü sonuçlardır.
Eserin olay örgüsü Ali Bey'in babasının ölümünden sonra kafasını dağıtmak için Çamlıcaya gitmesi, Mahpeykerle karşılaşması ve buluşmaları, Mahpeykerin sonradan intikam çalışmaları eserde anlatılır.
Eserin ana fikri son pişmanlık fayda vermez. Her ne yaparsak tartarak düşünerek yapmalıyız. Sonrasında geç olabilir.
Mekan olarak olaylar Çamlıca'da geçmiştir. Mahpeyker ile karşılaşmaları ve buluşmaları bu mekanda geçer.
1848 yılında yayımlanmış, kısa hikayedir. Dört günlük aşk anlatılır.
Kitapta İlk gece, İkinci gece, Nastenka'nın hikâyesi, Üçüncü gece, Dördüncü gece, Sabah gibi bölümler bulunmaktadır.
Beyaz gecenin konusu bir hayalperestin yalnız bir adamın tesadüf eseri bir kızla karşılaşması ve ona duyduğu karşılıksız aşkını anlatır.
Beyaz Gecede ki hayalperestin adı eserde geçmemektedir. Hayalperest bir insan, yalnız bir insan, sekiz yıl boyunca arkadaşı bile olmayan bir kişiliktir. Nastenka da onun gibi yalnız bir kişiliktir ve onu kendine bu yüzden yakın bulmuştur. Nastenka'yı ninesi eteğine ilikler ve onun dışarıya çıkmadan iç dünyasında yaşamasının, yalnız hissetmesinin sebebi budur.
Eserde mekan Petersburgdur.
Eserde yalın, sade ve akıcı bir dil kullanılmıştır. Betimlemelere yer verilmiştir. Ruh dünyalarını, kişilerin bilinçaltını anlatmıştır.
Beyaz GecelerFyodor Dostoyevski · Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları · 2024102,3bin okunma